Park dworski (Skarbimierzyce)
Ten artykuł jest w trakcie opracowywania. Prosimy nie edytować strony do czasu zniknięcia tej wiadomości. Nazwa użytkownika, który dodał tę wiadomość, jest wyświetlona na stronie historii.
| Park dworski w Skarbimierzycach | |||
| |||
| Lokalizacja | Skarbimierzyce 72-002 Dołuje, nr dz. 9/16 | ||
| Data budowy | II poł. XVIII w., poł. XIX w., pocz. XX w.[1]
1 | ||
| [ Zobacz Park dworski w Skarbimierzycach na mapie.] | |||
Dawny park dworski w Skarbimierzycach (przed 1945 r. Sparrenfelde)
Historia
Dawne Sparrenfelde położone pomiędzy Mierzynem a Lubieszynem to jedna z najstarszych wsi w okolicach Szczecina, wymieniana już w dokumentach z 1243 r. Założona przez niejakiego Alberta de Sparrenfelde. W średniowieczu miejscowość najpierw stanowiła uposażenie kościelne, ale już w XIV w. wykupili ją bracia von Wussow. W 1591 r. została sprzedana rodzinie von Ramin, w której rękach majątek pozostawał do połowy XVIII w., a potem wielokrotnie zmieniał właścicieli. Prawdopodobnie w czasach Gustawa von Stockhausen, na przełomie XVIII i XIX w., postawiono zabudowania folwarczne wraz z dworem, zagospodarowano też park.
Złożona historia własnościowa nie służyła rozwojowi miejscowości. W 1862 r. we wsi było zaledwie 8 gospodarstw i 4 domy zamieszkiwane przez 70 osób. Majątek liczył 1360 mórg ziemi, w jego obrębie znajdowała się również cegielnia, kuźnia i kopalnia torfu. Przed rokiem 1900 właścicielem Sparrenfelde został Max Reuter, z którym wiąże się budowa obecnie istniejącego zespołu folwarcznego oraz wprowadzenie nowoczesnych zasad gospodarowania[4].
Położenie i historia parku
Park jest usytuowany bezpośrednio przy dawnym dworze. Od strony zachodniej przylega do drogi prowadzącej w kierunku Bezrzecza.
Został założony prawdopodobnie w drugiej poł. XVIII w., o czym świadczy wiek drzew (sosny wejmutki i robinie akacjowe). Obecne założenie pochodzi z poł. XIX w., zostało rozbudowane na pocz. XX w. i obejmuje ok. 4,7 ha, ograniczone ceglanym ogrodzeniem od zachodu. Jest to kompozycja krajobrazowa, której oś wyznacza aleja lipowa, prowadząca od dworu w głąb parku, kontynuowana obsadzeniami jesionowymi. Drzewa rosną w formie grup i skupin, swobodnie rozrzucone w otoczeniu polan parkowych. W południowo-wschodniej części parku znajduje się staw. W zadrzewieniu dominują: buki, dęby, lipy, klony i jesiony. W parku znajduje się kilkanaście drzew o cechach pomników przyrody – w tym kilka buków[5].
Teren dawnego folwarku wraz znajduje się w prywatnych rękach. Park jest zadbany, ale dostęp do niego jest ograniczony dla mieszkańców osiedla[6].
Przypisy
- ↑ Według: Karta adresowa gminnej ewidencji zabytków, Park dworski, 2019. Oprac. M. W. Witek.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach W: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online]. [Przeglądany 6 lipca 2013]
- ↑ Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
- ↑ Według: Kalita-Skwirzyńska Kazimiera, Opęchowski Mirosław. Dobra i okolice. Szczecin: Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość 2008, ss. 224–230.
- ↑ Według: Karta adresowa, op. cit.
- ↑ Kołacz Monika, Sparrenfelde – Skarbimierzyce, na zdjęciach, w dokumentach i we wspomnieniach, cz. II – po 1945 r.
Bibliografia
- Karta ewidencyjna, Karta założenia folwarcznego, Skarbimierzyce, 1988. Oprac. A. Trojanowska, Archiwum ZWKZ Szczecin.
- Skrócona inwentaryzacja parku wiejskiego w Skarbimierzycach gmina Dobra, 1975. Oprac. dr inż. Jerzy Jackowski.
- Karta adresowa gminnej ewidencji zabytków, Park dworski, 2019. Oprac. M. W. Witek.
- Kalita-Skwirzyńska Kazimiera, Opęchowski Mirosław. Dobra i okolice. Szczecin: Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość, 2008.
- Kołacz Monika, Sparrenfelde – Skarbimierzyce, na zdjęciach, w dokumentach i we wspomnieniach, cz. I – do 1945 r. Stowarzyszenie Dobra Platforma [online]. [Przeglądany 21 listopada 2025].
- Kołacz Monika, Sparrenfelde – Skarbimierzyce, na zdjęciach, w dokumentach i we wspomnieniach, cz. II – po 1945 r. Stowarzyszenie Dobra Platforma [online]. [Przeglądany 21 listopada 2025].
- Wspomnienia Ulricha Justa, 2010 r. oraz przedwojenne fotografie majątku pochodzące z prywatnego archiwum Roberta i Aleksandry Hoehn.
- [www.folwark-botanica.pl Strona internetowa obecnego osiedla mieszkaniowego.] [Przeglądany 21 listopada 2025].
Galeria
Skrócona inwentaryzacja parku wiejskiego w Skarbimierzycach gmina Dobra, 1975. Oprac. dr inż. Jerzy Jackowski.
