Festiwal Filmów Morskich
Idea zorganizowania w Szczecinie imprezy filmowej poświęconej tematyce morskiej narodziła się latem 1963 roku. Przed grupą działaczy, którzy tę myśl podjęli, stanął problem miejsca i czasu, w których impreza ma się odbyć. Na wrześniowej naradzie w Wydziale Kultury Prezydium WRN w Szczecinie zaproponowano, aby organizację festiwalu powierzyć Dyskusyjnemu Klubowi Filmowemu Inteligencji i Studentów. Jako termin zaproponowano wiosnę 1964 roku. Jednak już w 1963 roku ówczesny dyrektor szczecińskiego Oddziału Centrali Filmu Oświatowego „Filmos”, Grzegorz Lwowicz, wystąpił z projektem zaproszenia kilku twórców z Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi z wybranymi filmami o tematyce morskiej w celu przeprowadzenia pokazu sondażowego. Pokaz odbył się w październiku 1963 roku w kameralnych warunkach Klubu „13 Muz”. W czasie dyskusji, która wywiązała się po pokazie, obecni wypowiedzieli się za zorganizowaniem w Szczecinie większej imprezy filmowej poświęconej sprawom morza, jego ludziom i szeroko pojętej gospodarce morskiej. Gremium doszło do wniosku, że takie przedsięwzięcie zainteresuje zarówno twórców filmowych, jak i widzów. W wyniku tej konkluzji i dzięki poparciu lokalnych władz, powstał komitet organizacyjny złożony z działaczy społecznych, przedstawicieli urzędów i przedsiębiorstw filmowych.
Korzystając z poparcia gospodarki morskiej i Szczecińskiego Towarzystwa Kultury, które ufundowały nagrody, w dniach 24-26 lutego 1964 roku w Sali Kameralnej (obecnie Bogusława) Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie odbył się I Ogólnopolski Przegląd Krótkometrażowych Filmów Morskich.
Zgodnie z zamierzeniem organizatorów przegląd miał się odbywać co dwa lata, jednak przypadająca w 1965 roku rocznica powrotu Pomorza Zachodniego do Macierzy spowodowała, że w tym roku odbył się II przegląd filmów morskich. Tym razem imprezę zorganizowano w Świnoujściu. Regulamin przeglądu uległ zmianie. Po raz pierwszy jako nagrody wprowadzono Złotą Fregatę i Srebrną Fregatę. Startujące w konkursie filmy zostały podzielone na trzy kategorie - wyprodukowane przez wytwórnie, wyprodukowane przez ośrodki TV oraz przez amatorów.
W 1967 roku odbył się III przegląd. Istotną zmianą było objęcie patronatu nad imprezą przez TVP i ministra żeglugi, który ustanowił Grand Prix w postaci rejsu na linii lewantyńskiej trwający około 40 dni. Od tej chwili nagroda główna była dostępna dla każdej kategorii filmów. Niezależnie od tej nagrody Fregaty przyznawano w poszczególnych kategoriach filmów. W celu podniesienia rangi imprezy jej nazwę przemianowano na festiwal, zachowując dotychczasową numerację. Festiwal odbywał się równocześnie w dwóch miastach - Szczecinie, gdzie następowało otwarcie imprezy, oraz w Świnoujściu, gdzie pokazy filmów powtarzano następnego dnia. Tam też następowało zakończenie festiwalu i ogłoszenie werdyktu jury. Ze względu na rozgrywanie imprezy w dwóch miastach jej termin przesunięto na wrzesień.
Od czwartej edycji Festiwalu postanowiono przyznawać tylko jedną Złotą Fregatę (jako Grand Prix) fundowaną przez ministra żeglugi. Natomiast Srebrną Fregatę stanowiły nagrody: przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za najlepszy film telewizyjny, Naczelnego Zarządu Kinematografii za film propagujący problemy gospodarki morskiej i jej znaczenie w życiu gospodarczym kraju, przewodniczącego Zarządu Głównego Związku Zawodowego Marynarzy i Portowców za najlepszy film amatorski, oraz nagrodę Szczecińskiego Towarzystwa Kultury za najlepszy film animowany.
Na piątym Festiwalu przywrócono zasadę rozgrywania imprezy tylko w jednym mieście, Szczecinie.
Ósma edycja Festiwalu odbyła się w dniach od 9 do 14 czerwca 1978 roku. Tym razem Festiwal składał się z dwóch części - VIII Ogólnopolskiego Festiwalu Filmów Morskich (9-11 czerwca) oraz I Międzynarodowego Festiwalu Filmów Marynistycznych (11-14 czerwca).
Ze względu na sytuację społeczno-ekonomiczną w Polsce w 1980 roku, dziewiątą edycję Festiwalu zamieniono na jednodniowy Przegląd przy zachowaniu jego konkursowego charakteru.
Po pięcioletniej przerwie spowodowanej wydarzeniami politycznymi i gospodarczymi (m.in. wprowadzenie stanu wojennego), Festiwal Filmów Morskich powrócił do kalendarza imprez filmowych w kraju. Dziesiąta edycja festiwalu odbyła się w dn. 21-23 czerwca 1985 roku w Morskim Ośrodku Kultury w Szczecinie.
Jedenasty, i ostatni, festiwal odbył się w dniach 24-25 czerwca 1987 roku w Szczecinie.
Festiwale
- I Ogólnopolski Przegląd Krótkometrażowych Filmów Morskich - Szczecin, 24-26 lutego 1964
- II Ogólnopolski Przegląd Krótkometrażowych Filmów Morskich - Świnoujście, 24-27 czerwca 1965
- III Ogólnopolski Festiwal Krótkometrażowych Filmów Morskich - Szczecin-Świnoujście, 14-17 września 1967
- IV Ogólnopolski Festiwal Krótkometrażowych Filmów Morskich - Szczecin-Świnoujście, 3-7 września 1969
- V Ogólnopolski Festiwal Krótkometrażowych Filmów Morskich - Szczecin, 28 września-1 października 1972
- VI Ogólnopolski Festiwal Filmów Morskich - Szczecin, 26-29 września 1974
- VII Ogólnopolski Festiwal Filmów Morskich - Szczecin, 16-19 września 1976
- VIII Ogólnopolski Festiwal Filmów Morskich - Szczecin, 9-14 czerwca 1978
- IX Przegląd Krótkometrażowych Filmów Morskich - Szczecin, 9 października 1980
- X Festiwal Filmów Morskich - Szczecin, 23-23 czerwca 1985
- XI Festiwal Filmów Morskich - Szczecin, 24-25 czerwca 1987
Źródła
- Materiały ze zbiorów Andrzeja Androchowicza
