Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl - Ostatnie zmiany [pl]

Cmentarzysko w Długiem

2026-04-16T10:38:26Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 12:38, 16 kwi 2026
Linia 31:		Linia 31:
	* Eggers H. J. Das Gräberfeld von Langenhagen, Kreis Saatzig. Baltische Studien. Neue Folge 50 1964, s. 7–12.		* Eggers H. J. Das Gräberfeld von Langenhagen, Kreis Saatzig. Baltische Studien. Neue Folge 50 1964, s. 7–12.
	* Rogalski B. Przemiany kulturowe na Pomorzu Zachodnim i Przednim w młodszym okresie przedrzymskim (III-I w.p.n.e.). Szczecin 2010, s. 331-338.		* Rogalski B. Przemiany kulturowe na Pomorzu Zachodnim i Przednim w młodszym okresie przedrzymskim (III-I w.p.n.e.). Szczecin 2010, s. 331-338.
	* Rogalski B. Cmentarzysko w Długiem, pow. Stargard, stan. 3 w świetle problemów datowania i identyfikacji kulturowej materiałów kultury jastorfskiej na Pomorzu Zachodnim. W: Z dziejów Chociwla i okolic, red. A. Puławski. Chociwel-Stargard 2018, s. 7-26.		* Rogalski B. Cmentarzysko w Długiem, pow. Stargard, stan. 3 w świetle problemów datowania i identyfikacji kulturowej materiałów kultury jastorfskiej na Pomorzu Zachodnim. W: Z dziejów Chociwla i okolic, red. A. Puławski. Chociwel-Stargard 2018, s. 7-26.<br>
			* Rogalski B. Cmentarzysko w Długiem, pow. stargardzki (niem. Langenhagen, Kr. Saatzig), stan. 3. Studia nad młodszym okresem przedrzymskim na Pomorzu Zachodnim. Muzeum Narodowe w Szczecinie, Szczecin 2025, 203 s. (Biblioteka Naukowa Muzeum Narodowego w Szczecinie. Seria Archeologiczna).
	{{AutorP\|[[User:Bartłomiej Rogalski\|dr Bartłomiej Rogalski]]}}		{{AutorP\|[[User:Bartłomiej Rogalski\|dr Bartłomiej Rogalski]]}}
	{{RedaktorP\|[[User:Izabela Strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}		{{RedaktorP\|[[User:Izabela Strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}

Johann Christian Wäser

2026-04-16T09:56:05Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:56, 16 kwi 2026
Linia 4:		Linia 4:
	\|grafika_osoba=		\|grafika_osoba=
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja= aktor i dyrektor trupy teatralnej		\|funkcja= aktor, dyrektor trupy teatralnej
	\|urodziny_data=[[1743]]		\|urodziny_data=[[1743]]
	\|urodziny_miejsce= Dobrilugk		\|urodziny_miejsce= Dobrilugk

Maria Barbara Wäser

2026-04-16T09:33:54Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:33, 16 kwi 2026
Linia 2:		Linia 2:
	{{Osoba infobox		{{Osoba infobox
	\|osoba= Maria Barbara Wäser		\|osoba= Maria Barbara Wäser
	\|grafika_osoba= Maria Barbara Wäser.jpg		\|grafika_osoba=Maria Barbara Wäser.jpg
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja=aktorka, dyrektorka trupy teatralnej		\|funkcja= aktorka, dyrektorka trupy teatralnej
	\|urodziny_data=[[1750]]		\|urodziny_data=[[1750]]
	\|urodziny_miejsce= Norymberga		\|urodziny_miejsce= Norymberga
Linia 15:		Linia 15:
	\|narodowosc=niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~		}}'''Maria Barbara Wäser (1750-1797)''' - aktorka i dyrektorka trupy teatralnej.
	}}'''Maria Barbara Wäser (1750-1797)''' - ~~niemiecka~~ aktorka i dyrektorka trupy teatralnej.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Maria Barbara Wäser, z domu Schmidtschneider urodziła się w ~~roku~~ [[1750]] w Norymberdze. Już jako dziecko należała do trupy teatralnej Pani Hochbrucknerin. Wraz z mężem [[Johann Christian Wäser\|Johannem Christianem Wäserem]] ([[1743]]-[[1781]]) zostali zaangażowani do trupy teatralnej Johanna Friedricha ~~Neuhoff~~ w St. Petersburgu.		Maria Barbara Wäser, z domu Schmidtschneider urodziła się w [[1750]] r. w Norymberdze. Już jako dziecko należała do trupy teatralnej Pani Hochbrucknerin. Wraz z mężem [[Johann Christian Wäser\|Johannem Christianem Wäserem]] ([[1743]]-[[1781]]) zostali zaangażowani do trupy teatralnej Johanna Friedricha Neuhoffa w St. Petersburgu.

	Maria wraz z założoną przez jej męża trupą teatralną występowali w Rydze, Lubece, Hamburgu, Stralsundzie, Kolonii, Lipsku, Dreźnie, Rostoku i w Warszawie. Od roku 1772 działali też we Wrocławiu i w innych miejscowościach na terenie Śląska.

	~~Od roku [[1776]]~~ Maria ~~Barbara Wäser kierowała~~ trupą teatralną, ~~którą założył jej mąż. Trupa teatralna Johanna Christiana Wäsera działała w Brandenburgu~~, ~~Braunschweig~~, ~~Hannowerze~~, ~~Osnabrück~~ i ~~Magdeburgu~~. ~~Zaś trupa teatralna Marii Barbary Wäser występowała~~ na terenie Śląska~~, Pomorza Zachodniego i Mecklenburgii~~.		Maria wraz z założoną przez jej męża trupą teatralną występowali w Rydze, Lubece, Hamburgu, Stralsundzie, Kolonii, Lipsku, Dreźnie, Rostoku i Warszawie. Od [[1772]] r. działali też we Wrocławiu i w innych miejscowościach na terenie Śląska.

	~~Do Szczecina trupa teatralna Marii Barbary Wäser przybyła w roku~~ [[~~1784~~]]. ~~[[29 czerwca]] [[1784]] roku na deskach szczecińskiego teatru~~, ~~który znajdował się~~ w ~~remizie na dziedzińcu Seglerhaus (Domu Żeglarza) przy [[Ulica Szewska\|Schuhstraße]] po raz pierwszy wystawiła sztukę „Die Räuber” Friedricha Schillera<ref> C.~~, ~~Bemerkungen über die Wäserische Schauspieler Gesellschaft~~, ~~bei ihrem Aufenthalt in Stettin~~, ~~im Sommer 1784~~. ~~Pommersche Archiv der Wissenschaften und Geschmachs. 1784, II. Stück~~, ~~s. 154.</ref>~~.		Od [[1776]] r. Maria Barbara Wäser kierowała trupą teatralną, którą założył jej mąż. Trupa teatralna Johanna Christiana Wäsera działała w Brandenburgu, Braunschweig, Hannowerze, Osnabrück i Magdeburgu. Zaś trupa teatralna Marii Barbary Wäser występowała na terenie Śląska, Pomorza Zachodniego i Mecklenburgii.

	Maria Barbara Wäser zmarła [[16 grudnia]] [[1797]] ~~roku~~ we Wrocławiu.		Maria Barbara Wäser zmarła [[16 grudnia]] [[1797]] r. we Wrocławiu.
	==Rodzina==		==Rodzina==
	Maria Barbara Wäser poślubiła [[Johann Christian Wäser\|Johanna Christiana Wäsera]] ([[1743]]-[[1781]]), z którym miała dwoje dzieci, [[Karl Wäser\|Karla]] i [[Friederike Wäser]].		Maria Barbara Wäser poślubiła [[Johann Christian Wäser\|Johanna Christiana Wäsera]] ([[1743]]-[[1781]]), z którym miała dwoje dzieci, [[Karl Wäser\|Karla]] i [[Friederike Wäser]].
	~~{{Przypisy}}~~
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	* ~~Altenburg, Otto. Aus der Geschichte des Theaters in Pommern während der zweiten Hälfte des 18. Jahrhunderts. Baltische Studien, NF 33, 1931, s. 201-216.~~		* Maria Barbara Wäser. W: Wikipedia [https://de.wikipedia.org/wiki/Maria_Barbara_W%C3%A4ser] [Przeglądany 16 kwietnia 2026].
	* Lier, Hermann Arthur Johann Christian Wäser. W: ~~Allgemeine Deutsche Biographie~~. ~~Leipzig: Duncker & Humblot 1896, s~~. ~~228-230~~.
	{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	[[Kategoria:Pomeranica]]		[[Kategoria:Pomeranica]]

Johann Christian Wäser

2026-04-16T09:17:32Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:17, 16 kwi 2026
Linia 4:		Linia 4:
	\|grafika_osoba=		\|grafika_osoba=
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja=aktor, dyrektor trupy teatralnej		\|funkcja= aktor i dyrektor trupy teatralnej
	\|urodziny_data=[[1743]]		\|urodziny_data=[[1743]]
	\|urodziny_miejsce= Dobrilugk		\|urodziny_miejsce= Dobrilugk
	\|smierc_data=[[16 maja]] [[1781]]		\|smierc_data= [[16 maja]] [[1781]]
	\|smierc_miejsce=Wrocław		\|smierc_miejsce=Wrocław
	\|miejsce_spoczynku=		\|miejsce_spoczynku=
Linia 15:		Linia 15:
	\|narodowosc=niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~		}}'''Johann Christian Wäser (1743-1781)''' - aktor i dyrektor trupy teatralnej.
	}}'''Johann Christian Wäser (1743-1781)''' - ~~niemiecki~~ aktor i dyrektor trupy teatralnej.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Johann Christian Wäser urodził się w Dobrilugk w Niederlausitz. W ~~roku~~ [[1757]] dołączył do trupy teatralnej Pani Hochbrucknerin. Wraz z żoną [[Maria Barbara Wäser\|Marią Barbarą]], z domu Schmidtschneider ([[1750]]-[[1797]]) zostali zaangażowani do trupy teatralnej Johanna Friedricha ~~Neuhoff~~ w St. Petersburgu.		Johann Christian Wäser urodził się w [[1743]] r. Dobrilugk (Niederlausitz). W [[1757]] r. dołączył do trupy teatralnej Pani Hochbrucknerin. Wraz z żoną [[Maria Barbara Wäser\|Marią Barbarą]], z domu Schmidtschneider ([[1750]]-[[1797]]) zostali zaangażowani do trupy teatralnej Johanna Friedricha Neuhoffa w St. Petersburgu.

	Wäser założył trupę teatralną działającą w Rydze, Lubece, Hamburgu, Stralsundzie, Kolonii, Lipsku, Dreźnie, Rostoku i w Warszawie. Od ~~roku~~ [[1772]] występował we Wrocławiu i na terenie Śląska. W ~~roku~~ [[1776]] Wäser założył drugą trupę teatralną, którą kierowała jego żona ~~Maria Barbara~~. Trupa teatralna Johanna Christiana Wäsera działała w Brandenburgu, Braunschweig, Hannowerze, Osnabrück i Magdeburgu. Trupa teatralna Marii Barbary występowała na terenie Śląska, Pomorza Zachodniego i Mecklenburgii.		Wäser założył trupę teatralną działającą w Rydze, Lubece, Hamburgu, Stralsundzie, Kolonii, Lipsku, Dreźnie, Rostoku i Warszawie. Od [[1772]] r. występował we Wrocławiu i na terenie Śląska. W [[1776]] r. Wäser założył drugą trupę teatralną, którą kierowała jego żona. Trupa teatralna Johanna Christiana Wäsera działała w Brandenburgu, Braunschweig, Hannowerze, Osnabrück i Magdeburgu. Trupa teatralna Marii Barbary występowała na terenie Śląska, Pomorza Zachodniego i Mecklenburgii.

	Johann Christian Wäser zmarł [[16 maja]] [[1781]] ~~roku~~ we Wrocławiu.		Johann Christian Wäser zmarł [[16 maja]] [[1781]] r. we Wrocławiu.
	==Rodzina==		==Rodzina==
	Johann Christian Wäser ożenił się z [[Maria Barbara Wäser\|Marią Barbarą]] domu Schmidtschneider ([[1750]]-[[1797]]), z która miał dwoje dzieci, [[Karl Wäser\|Karla]] i [[Friederike Wäser]].		Johann Christian Wäser ożenił się z [[Maria Barbara Wäser\|Marią Barbarą]] domu Schmidtschneider ([[1750]]-[[1797]]), z która miał dwoje dzieci: [[Karl Wäser\|Karla]] i [[Friederike Wäser]].
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	* ~~Lier, Hermann Arthur~~ Johann Christian Wäser. W: ~~Allgemeine Deutsche Biographie~~. ~~Leipzig: Duncker & Humblot 1896, s~~. ~~228-230~~.		* Johann Christian Wäser. W: Wikipedia [https://de.wikipedia.org/wiki/Johann_Christian_W%C3%A4ser] [Przeglądany 16 kwietnia 2026].
	{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	[[Kategoria:Pomeranica]]		[[Kategoria:Pomeranica]]

Karl Wäser

2026-04-16T08:46:54Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:46, 16 kwi 2026
Linia 1:		Linia 1:
	__NOTOC__		__NOTOC__
	{{Osoba infobox		{{Osoba infobox
	\|osoba= Karl Wäser		\|osoba= Karl Wäser
	\|grafika_osoba=		\|grafika_osoba=
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja= aktor		\|funkcja=aktor
	\|urodziny_data= 2. poł. XVIII w.		\|urodziny_data=2 poł. XVIII w.
	\|urodziny_miejsce=		\|urodziny_miejsce=
	\|smierc_data=		\|smierc_data=
	\|smierc_miejsce=		\|smierc_miejsce=
Linia 15:		Linia 15:
	\|narodowosc=niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~		}}'''Karl Wäser (2. poł. XVIII w.)''' - aktor.
	}}'''Karl Wäser (2. poł. XVIII w.)''' - ~~niemiecki~~ aktor.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Karl Wäser urodził się prawdopodobnie w drugiej połowie [[XVIII ~~wiek]]u~~ w rodzinie aktorskiej. Jego ojcem był [[Johann Christian Wäser]] ([[1743]]-[[1797]]), matką zaś [[Maria Barbara Wäser\|Maria Barbara]], z domu Schmidtschneider. Już jako dziecko występował na scenie należąc do trupy teatralnej Wäserów, która występowała również w [[Szczecin]]ie.		Karl Wäser urodził się prawdopodobnie w drugiej połowie XVIII w. w rodzinie aktorskiej. Jego ojcem był [[Johann Christian Wäser]] ([[1743]]-[[1797]]), matką zaś [[Maria Barbara Wäser\|Maria Barbara]], z domu Schmidtschneider. Już jako dziecko występował na scenie należąc do trupy teatralnej Wäserów, która występowała również w [[Szczecin]]ie.
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	* Altenburg, Otto. Aus der Geschichte des Theaters in Pommern während der zweiten Hälfte des 18. Jahrhunderts. Baltische Studien, NF 33, 1931, s. 201-216.		* Altenburg, Otto. Aus der Geschichte des Theaters in Pommern während der zweiten Hälfte des 18. Jahrhunderts. Baltische Studien. Neue Folge, Bd. 33, 1931, s. 201-216.
	* C., Bemerkungen über die Wäserische Schauspieler Gesellschaft, bei ihrem Aufenthalt in Stettin, im Sommer 1784. Pommersche Archiv der Wissenschaften und Geschmachs. 1784, II. Stück, s. 140-185.
	{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	[[Kategoria:Pomeranica]]		[[Kategoria:Pomeranica]]

Friederike Wäser

2026-04-16T08:40:25Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:40, 16 kwi 2026
Linia 1:		Linia 1:
	__NOTOC__		__NOTOC__
	{{Osoba infobox		{{Osoba infobox
	\|osoba= Friederike Wäser		\|osoba= Friederike Wäser
	\|grafika_osoba=		\|grafika_osoba=
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja=aktorka		\|funkcja=aktorka
	\|urodziny_data=ok. [[~~1770~~]]		\|urodziny_data= ok. [[1760]]
	\|urodziny_miejsce=		\|urodziny_miejsce= Drezno
	\|smierc_data=		\|smierc_data=
	\|smierc_miejsce=		\|smierc_miejsce=
Linia 15:		Linia 15:
	\|narodowosc=niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~		}}'''Friederike Wäser (ok. 1770-?)''' - aktorka.
	}}'''Friederike Wäser (ok. 1770- )''' - ~~niemiecka~~ aktorka.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Friederike Wäser urodziła się około ~~roku~~ [[1770]] w Dreźnie w rodzinie aktorskiej. Jej ojciec był [[Johann Christian Wäser]] ([[1743]]-[[1797]]), matką zaś [[Maria Barbara Wäser\|Maria Barbara]], z domu Schmidtschneider. Już jako dziecko występowała na scenie należąc do trupy teatralnej Wäserów, która występowała również w [[Szczecin]]ie.		Friederike Wäser urodziła się około [[1770]] r. w Dreźnie w rodzinie aktorskiej. Jej ojciec był [[Johann Christian Wäser]] ([[1743]]-[[1797]]), matką zaś [[Maria Barbara Wäser\|Maria Barbara]], z domu Schmidtschneider. Już jako dziecko występowała na scenie należąc do trupy teatralnej Wäserów, która występowała również w [[Szczecin]]ie.
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	* Altenburg, Otto. Aus der Geschichte des Theaters in Pommern während der zweiten Hälfte des 18. Jahrhunderts. Baltische Studien, NF 33, 1931, s. 201-216.		* Altenburg, Otto. Aus der Geschichte des Theaters in Pommern während der zweiten Hälfte des 18. Jahrhunderts. Baltische Studien. Neue Folge, Bd. 33, 1931, s. 201-216.
	* C., Bemerkungen über die Wäserische Schauspieler Gesellschaft, bei ihrem Aufenthalt in Stettin, im Sommer 1784. Pommersche Archiv der Wissenschaften und Geschmachs. 1784, II. Stück, s. 140-185.
	{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	[[Kategoria:Pomeranica]]		[[Kategoria:Pomeranica]]

Esther Charlotte Brandes

2026-04-15T12:07:03Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:07, 15 kwi 2026
Linia 2:		Linia 2:
	{{Osoba infobox		{{Osoba infobox
	\|osoba= Esther Charlotte Brandes		\|osoba= Esther Charlotte Brandes
	\|grafika_osoba= Esther Brandes 01.jpg		\|grafika_osoba=Esther Brandes 01.jpg
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja=aktorka		\|funkcja=aktorka
	\|urodziny_data=[[1742]]		\|urodziny_data=[[1742]]
	\|urodziny_miejsce=Rożyńsk Wielki		\|urodziny_miejsce= Rożyńsk Wielki
	\|smierc_data=[[1786]]		\|smierc_data=[[13 maja]] [[1786]]
	\|smierc_miejsce=Hamburg		\|smierc_miejsce=Hamburg
	\|miejsce_spoczynku=		\|miejsce_spoczynku=
Linia 15:		Linia 15:
	\|narodowosc=niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~
	}}'''Esther Charlotte Brandes (1742-1786)''' - aktorka.		}}'''Esther Charlotte Brandes (1742-1786)''' - aktorka.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Esther Charlotte Brandes (z domu Koch) urodziła się w ~~roku~~ [[1742]] w Rożyńsku Wielkim ~~(Groß Rosinsko, Kreis Johannisburg in Ostpreußen)~~, jako córka pruskiego urzędnika Gottfrieda Salomo Kocha (?-[[1748]]). W latach [[1764]]-[[1768]] należała do trupy teatralnej Schucha, a w latach [[1768]]-[[1775]] do trupy teatralnej Seylera.		Esther Charlotte Brandes (z domu Koch) urodziła się w [[1742]] r. w Rożyńsku Wielkim, jako córka pruskiego urzędnika Gottfrieda Salomo Kocha (?-[[1748]]). W latach [[1764]]-[[1768]] należała do trupy teatralnej Schucha, a w latach [[1768]]-[[1775]] do trupy teatralnej Seylera.

	Esther Charlotte Brandes na scenie występowała jako Medea, Orsina, Minna von Barnhelm. Największą popularność zdobyła w roli Ariadne w napisanej przez jej męża Johanna Christiana Brandesa ([[1735]]-[[1799]]) w roku [[1775]] duodramie „Ariadne auf Naxos”, do której muzykę skomponował Georg Benada ([[1722]]-[[1795]]). Duodrama ta była w latach [[1776]]-[[1814]] najczęściej wystawianym utworem w Niemczech.

	Esther Charlotte Brandes ~~była też pierwszą aktorką~~, ~~która wystąpiła~~ w ~~prostym starogreckim stroju na scenie~~.		Esther Charlotte Brandes na scenie występowała jako Medea, Orsina, Minna von Barnhelm. Największą popularność zdobyła w roli Ariadne w napisanej przez jej męża Johanna Christiana Brandesa ([[1735]]-[[1799]]) w [[1775]] r. duodramie ''Ariadne auf Naxos'', do której muzykę skomponował Georg Benada ([[1722]]-[[1795]]).

	Esther Charlotte Brandes zmarła [[13 maja]] [[1786]] ~~roku~~ w Hamburgu.		Esther Charlotte Brandes zmarła [[13 maja]] [[1786]] r. w Hamburgu.
	==Rodzina==		==Rodzina==
	Esther Charlotte poślubiła [[24 maja]] [[1764]] we Wrocławiu [[Johann Christian Brandes\|Johanna Christiana Brandesa]] ([[1735]]-[[1799]]), z którym miała troje dzieci. Ich córką była śpiewaczka, aktorka kompozytorka i pianistka [[Minna Brandes]] ([[1765]]-[[1788]]).		Esther Charlotte poślubiła [[24 maja]] [[1764]] we Wrocławiu [[Johann Christian Brandes\|Johanna Christiana Brandesa]] ([[1735]]-[[1799]]), z którym miała troje dzieci. Ich córką była śpiewaczka, aktorka kompozytorka i pianistka [[Minna Brandes]] ([[1765]]-[[1788]]).

	Esther Charlotte Brandes wraz z rodziną wielokrotnie odwiedzała [[Szczecin]]. Jej córka Minna występowała jako śpiewaczka na życzenie szczecińskich miłośników muzyki. Rodzina Brandesów przygotowywała również koncerty dla Księżnej Elisabeth von Breunschweig, która w roku [[1779]] zaproponowała młodej śpiewaczce zostanie damą na jej dworze.

	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	* ~~Brandes (geb. Koch),~~ Esther Charlotte. W: ~~Deutsches Theater-Lexikon~~. ~~Biographisches und bibliographisches Handbuch~~. ~~Begr~~. ~~von Wilhelm Kosch, fortgef. von Ingrid Bigler-Marschall. Teil. 1~~. ~~Bern [etc~~.]~~: Francke 1953. s. 191-192~~.		* Esther Charlotte Brandes. W: Wikipedia [https://de.wikipedia.org/wiki/Esther_Charlotte_Brandes]. [Przeglądany 15.04.2026].
	{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	[[Kategoria:Pomeranica]]		[[Kategoria:Pomeranica]]

Johann Christian Brandes

2026-04-15T11:58:06Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:58, 15 kwi 2026
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 2:		Linia 2:
	{{Osoba infobox		{{Osoba infobox
	\|osoba= Johann Christian Brandes		\|osoba= Johann Christian Brandes
	\|grafika_osoba= Johann Christian Brandes.jpg		\|grafika_osoba=Johann Christian Brandes.jpg
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja=aktor~~, dramatopisarz~~		\|funkcja= dramatopisarz, aktor
	\|urodziny_data=[[15 listopada]] [[1735]]		\|urodziny_data=[[15 listopada]] [[1735]]
	\|urodziny_miejsce=Szczecin		\|urodziny_miejsce=[[Szczecin]]
	\|smierc_data=[[10 listopada]] [[1799]]		\|smierc_data=[[10 listopada]] [[1799]]
	\|smierc_miejsce=Berlin		\|smierc_miejsce=Berlin
Linia 15:		Linia 15:
	\|narodowosc=niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~
	}}'''Johann Christian Brandes (1735-1799)''' - dramatopisarz i aktor.		}}'''Johann Christian Brandes (1735-1799)''' - dramatopisarz i aktor.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Johann Christian Brandes urodził się [[15 listopada]] [[1735]] ~~roku~~ w [[Szczecin]]ie, jako syn nauczyciela i właściciela prywatnej szkoły. Matką zaś była Emerentię Kobes ([[1710]]-[[1792]]), córka dzierżawcy z okolic [[Stargard\|Stargardu]].		Johann Christian Brandes urodził się [[15 listopada]] [[1735]] r. w [[Szczecin]]ie, jako syn nauczyciela i właściciela prywatnej szkoły. Matką zaś była Emerentię Kobes ([[1710]]-[[1792]]), córka dzierżawcy z okolic [[Stargard\|Stargardu]].

	Brandes należał do trupy teatralnej Johanna Friedricha Schönemanna ([[1756]]-[[1757]]), Gottfrieda Heinricha Kocha, Franza Schucha ([[1760]]-[[1767]]) i Abla Seylera w Monachium ([[1769]]-[[1779]]).

	Z trupą teatralną Franza Schucha Brandes występował przede wszystkim w Berlinie, Gdańsku, Wrocławiu i niekiedy też w Magdeburgu, Szczecinie i Königsbergu. Podczas pobyty w Gdańsku w roku [[1764]] odbyła się koronacja [[W:Stanisław August Poniatowski\|Stanisława Augusta Poniatowskiego]] ([[1732]]-[[1798]]) na króla Polski. W związku z tym wydarzeniem Brandes napisał dwa prologi: „Das verwaiste Danzig” i „Der Parnaß oder die frohlockenden Musen”. Chociaż literacko małowartościowe, ze względu na temat, wzbudziły ogromną sensację<ref> Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Küste in alphabetischer Folge von genannten Schriftstellern. Bearb. und hrsg. von J. S. Ersch, J. G. Gruber. 12 Theil. Leipzig: Verlag von Johann Friedrich Gleditsch 1824, s. 258.</ref>.

	Brandes za swoje najlepsze role uważał postać Theophana w „Freigeist” Lessinga, Hofmarschalla Kalba w „Kabale und Liebe” Friedricha Schillera, Gastwirta Gutharda z jego własnej sztuki „Der Landesvater” oraz Wachtmeitera Wernera w „Minna von Barnhelm” Lessinga. Jednak jako aktor pozostawał w cieniu swojej żony [[Esther Brandes\|Esther Charlotty]], z domu Koch ([[1742]]-[[1786]]), znakomitej aktorki, a później też córki [[Minna Brandes\|Minny Brandes]] ([[1765]]-[[1788]]).

	~~Z czasem~~ Brandes ~~poświęcił się wyłącznie pisaniu sztuk teatralnych~~, ~~które zaczęły zdobywać coraz większą popularność. Komedia „Die Hochzeitsfeier” była wielokrotnie wystawiana na scenie w Weimarze~~, ~~gdzie dyrektorem był~~ [[~~W:Johann Wolfgang von Goethe\| Johann Wolfgang von Goethe~~]]~~. Jego sztuka teatralna „Olivie” z roku 1773, znalazła się~~ w ~~latach~~ [[~~1776~~]]-[[~~1793~~]] w ~~repertuarze wiedeńskiego Burgtheater. Otrzymał też nagrodę za najlepszą niemiecką sztukę teatralnej „Der Gasthof oder trau~~, ~~schau~~, ~~wem?” przyznaną przez wiedeński teatr. Wybór jego najbardziej znanych~~ i ~~popularnych dramatów pod wspólnym tytułem „Sämtliche dramatische Schriften” został wydany~~ w ~~roku [[1792]]~~.		Brandes należał do trupy teatralnej Johanna Friedricha Schönemanna ([[1756]]-[[1757]]), Gottfrieda Heinricha Kocha, Franza Schucha ([[1760]]-[[1767]]) i Abla Seylera w Monachium ([[1769]]-[[1779]]). Z trupą teatralną Franza Schucha Brandes występował przede wszystkim w Berlinie, Gdańsku, Wrocławiu i niekiedy też w Magdeburgu, Szczecinie i Königsbergu.

	Największą popularność zdobyła napisana w ~~roku~~ [[1775]] duodrama ~~„Ariadne~~ auf ~~Naxos”~~ do której muzykę skomponował Georg Benada ([[1722]]-[[1795]]). ~~„Ariadne auf Naxos” swoją prapremierę miała jeszcze w tym samym roku w Gotha, zaś rolę główną Ariadny zagrała żona autora Esther Charlotte.~~		Z czasem Brandes poświęcił się wyłącznie pisaniu sztuk teatralnych, które zaczęły zdobywać coraz większą popularność. Komedia ''Die Hochzeitsfeier'' była wielokrotnie wystawiana na scenie w Weimarze, gdzie dyrektorem był [[W:Johann Wolfgang von Goethe\| Johann Wolfgang von Goethe]]. Jego sztuka teatralna ''Olivie'' ([[1773]]), znalazła się w latach [[1776]]-[[1793]] w repertuarze wiedeńskiego Burgtheater. Otrzymał też nagrodę za najlepszą niemiecką sztukę teatralnej ''Der Gasthof oder trau, schau, wem?'' przyznaną przez wiedeński teatr. Największą popularność zdobyła napisana w [[1775]] r. duodrama ''Ariadne auf Naxos'' do której muzykę skomponował Georg Benada ([[1722]]-[[1795]]).

	W ~~roku~~ [[1799]] Brandes opublikował pierwszy z trzech tomów swojej autobiografii, którą zatytułował ~~„Meine Lebensgeschichte”~~ Stała się ona niewyczerpanym źródłem dla poznania osiemnastowiecznego teatru w Niemczech.		W [[1799]] r. Brandes opublikował pierwszy z trzech tomów swojej autobiografii, którą zatytułował ''Meine Lebensgeschichte'' Stała się ona niewyczerpanym źródłem dla poznania osiemnastowiecznego teatru w Niemczech.

	Johann Christian Brandes zmarł [[10 listopada]] [[1799]] w Berlinie.		Johann Christian Brandes zmarł [[10 listopada]] [[1799]] r. w Berlinie.

	==Rodzina==		==Rodzina==
	Brandes [[24 maja]] [[1764]] ~~roku~~ we Wrocławiu poślubił [[Esther Brandes\|Esther Charlottę Koch]] ([[1742]]-[[1786]]). Z tego związku urodziło się troje dzieci, dwie córki i syn. Tylko najstarsza córka Charlotte Wilhelmine Franziska, która przyjęła pseudonim sceniczny [[Minna Brandes]] ([[1765]]-[[1788]]) okazała się utalentowaną śpiewaczka, aktorką, pianistką i kompozytorką.		Brandes [[24 maja]] [[1764]] r. we Wrocławiu poślubił [[Esther Charlotte Brandes\|Esther Charlottę Koch]] ([[1742]]-[[1786]]). Z tego związku urodziło się troje dzieci, dwie córki i syn. Tylko najstarsza córka Charlotte Wilhelmine Franziska, która przyjęła pseudonim sceniczny [[Minna Brandes]] ([[1765]]-[[1788]]) okazała się utalentowaną śpiewaczka, aktorką, pianistką i kompozytorką.

	==Dzieła (wybór)==		==Dzieła (wybór)==
	* Meine Lebensgeschichte. Bd. 1-3. Berlin~~: bei Friedrich Maurer~~ 1799-1800 ~~(Hrsg. von Willibald Franke, München: Müller 1923; Hrsg. von Paul Alfred Merbach Leipzig: Wolkenwanderer-Verl. 1924)~~.		* Meine Lebensgeschichte. Bd. 1-3. Berlin 1799-1800.
	* Sämtliche dramatische Schriften. Bd. 1-8. Hamburg~~: In Commission der Dykschen Buchhandlung in Leipzig~~ 1790-1791.		* Sämtliche dramatische Schriften. Bd. 1-8. Hamburg 1790-1791.
	{{Przypisy}}		{{Przypisy}}
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	* ~~Brandes,~~ Johann Christian. W: ~~Eckhard Wendt, Stettiner Lebensbilder. Köln~~ [~~etc.]~~: ~~Böhlau Verlag 2004, s~~. ~~98-100, ISBN 3-412-09404-8~~.		* Johann Christian Brandes. W: Wikipedia [https://de.wikipedia.org/wiki/Johann_Christian_Brandes]. [Przeglądany 15.04.2026].
	* Förster, Johann Christian Brandes, w: Allgemeine Deutsche Biographie. Bd. 3. ~~Leipzig: Verlag von Duncker & Humbold 1876, s. 243-244.~~
	* Gassen K., Johann Christian Brandes (1735-1799), w: Pommersche Lebensbilder. Bd. 3. Stettin: Leon Sauniers Buchhandlung 1939, s. 129-141.
	* Klopfleich J., Johann Christian Brandes. Ein Angehörigen der deutschen Bühne zur Zeit Lessings. Ein Beitrag zur Geschichte der deutschen Schauspielkunst und des deutschen Theaters aus der zweiten Hälfte des achtzehnten Jahrhunderts. Halle: Buchdruckerei des Waisenhauses 1906.
	* Płoszczyńska, Małgorzata Elżbieta. Z dziejów szczecińskiej sceny teatralnej Johann Christian Brandes (1735-1799). „Kronika Szczecina” 2010, nr 29, s. 65-72.
	{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	[[Kategoria:Pomeranica]]		[[Kategoria:Pomeranica]]

Minna Brandes

2026-04-15T11:42:31Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:42, 15 kwi 2026
Linia 4:		Linia 4:
	\|grafika_osoba=		\|grafika_osoba=
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja=aktorka~~, pianistka, śpiewaczka~~, kompozytorka,		\|funkcja= śpiewaczka, aktorka, kompozytorka, pianistka
	\|urodziny_data=[[21 maja]] [[1765]]		\|urodziny_data=[[21 maja]] [[1765]]
	\|urodziny_miejsce=Berlin		\|urodziny_miejsce=Berlin
Linia 15:		Linia 15:
	\|narodowosc=niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~
	}}'''Minna Brandes''' (właściwie Charlotte Wilhelmine Franziska Brandes) '''(1765-1788)''' - śpiewaczka (sopran), aktorka, kompozytorka i pianistka.		}}'''Minna Brandes''' (właściwie Charlotte Wilhelmine Franziska Brandes) '''(1765-1788)''' - śpiewaczka (sopran), aktorka, kompozytorka i pianistka.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Charlotte Wilhelmine Franziska Brandes urodziła się [[21 maja]] [[1765]] ~~roku~~ w Berlinie w rodzinie aktorskiej. Jej ojcem był aktor i dramatopisarz [[Johann Christian Brandes]] ([[1735]]-[[1799]]), jej matką zaś znana i ceniona aktorka [[Esther Brandes\|Esther Charlotte]], z domu Koch (1742-1786~~). Jej ojcem chrzestnym został Gotthold Ephraim Lessing ([[1729]]-[[1781]]~~). Śpiewu uczyła się u ~~drezdzeńskiego~~ śpiewaka Muriottiniego, a później u słynnej śpiewaczki operowej Gertrude Elisabeth Maria Mara ([[1749]]-[[1844]]) i u włoskiego kastrata Giovanniego Carla ~~Concialini~~ ([[1744]]-[[1812]]) w Berlinie. Gry na fortepianie pobierała u Hönecke w Weimarze oraz u ~~Transchel~~ w Dreźnie.		Charlotte Wilhelmine Franziska Brandes urodziła się [[21 maja]] [[1765]] r. w Berlinie w rodzinie aktorskiej. Jej ojcem był aktor i dramatopisarz [[Johann Christian Brandes]] ([[1735]]-[[1799]]), jej matką zaś znana i ceniona aktorka [[Esther Charlotte Brandes\|Esther Charlotte Brandes]], z domu Koch (1742-1786). Śpiewu uczyła się u drezdeńskiego śpiewaka Muriottiniego, a później u słynnej śpiewaczki operowej Gertrude Elisabeth Maria Mara ([[1749]]-[[1844]]) i u włoskiego kastrata Giovanniego Carla Concialiniego ([[1744]]-[[1812]]) w Berlinie. Gry na fortepianie pobierała u Hönecke w Weimarze oraz u Transchela w Dreźnie.

	Minna Brandes zadebiutowała w ~~roku~~ [[1782]] na scenie Hoftheater w Weimarze, a od ~~roku~~ [[1784]] występowała w Hamburgu zarówno jako znakomita śpiewaczka, jak i aktorka. Wśród jej ról scenicznych można wymienić: Paisiellos w ~~„Barbiere~~ di ~~Siviglia” Gioacchino~~ Rosiniego, Louise w ~~„Le Déserteur” Pierre-Alexandre~~ Monsigny, Bärbchen w ~~„Jahrmarkt” Georga Antoniego~~ Bendy, Zémire w ~~„Zémire~~ et ~~Azor” André Erneste Modeste~~ Grétry i Eleonore w ~~„Doktor~~ und ~~Apotheker” Karla von Ditters von Dittersdorf (była to jej ostatnia partia wykonana przed śmiercią)~~.		Minna Brandes zadebiutowała w [[1782]] r. na scenie Hoftheater w Weimarze, a od [[1784]] r. występowała w Hamburgu zarówno jako znakomita śpiewaczka, jak i aktorka. Wśród jej ról scenicznych można wymienić: Paisiellos w ''Barbiere di Siviglia'' Rosiniego, Louise w ''Le Déserteur'' Monsigny, Bärbchen w ''Jahrmarkt'' Bendy, Zémire w ''Zémire et Azor'' Grétry i Eleonore w ''Doktor und Apotheker'' Dittersdorfa.

	Minna Brandes występowała również jako pianistka grająca własne kompozycje. Wśród nich znalazły się różne utwory fortepianowe oraz włoskie i niemieckie pieśni na fortepian.		Minna Brandes występowała również jako pianistka grająca własne kompozycje. Wśród nich znalazły się różne utwory fortepianowe oraz włoskie i niemieckie pieśni na fortepian.

	Minna Brandes wraz z rodzicami wielokrotnie odwiedzała [[Szczecin]], w którym występowała jako śpiewaczka na życzenie szczecińskich miłośników muzyki. Rodzina Brandesów przygotowywała również koncerty dla Księżnej Elisabeth von ~~Breunschweig, która w roku [[1779]] zaproponowała młodej śpiewaczce zostanie damą na jej dworze~~.		Minna Brandes wraz z rodzicami wielokrotnie odwiedzała [[Szczecin]], w którym występowała jako śpiewaczka na życzenie szczecińskich miłośników muzyki. Rodzina Brandesów przygotowywała również koncerty dla Księżnej Elisabeth von Braunschweig (1746-1840).

	Charlotte Wilhelmine Franziska Brandes zmarła [[13 czerwca]] [[1788]] w Hamburgu.		Charlotte Wilhelmine Franziska Brandes zmarła [[13 czerwca]] [[1788]] w Hamburgu.
Linia 42:		Linia 41:
	* Largo.		* Largo.
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	* ~~Altenburg, Otto. Elisabeth Prinzessin von Braunschweig, eine ungekrönte preußische Königin. Stettin: Leon Sauniers Buchhandlung 1924.~~		* Charlotte Wilhelmina Franziska Brandes. W: Wikipedia [https://en.wikipedia.org/wiki/Charlotte_Wilhelmina_Franziska_Brandes]. [Przeglądany 15.04.2026].
	* Biographie der verstorbenen Sängerin und Schauspielerin Minna Brandes. Annalen des Theaters. Berlin: Friedrich Maurer, 1789. 3. Heft, s. 33-51.
	* Dommer, Arrey von. Minna Brandes. W: ~~Allgemeine Deutsche Biographie. Bd. 3. Leipzig: Duncker & Humblot 1876, s. 244.~~
	* Head, Matthew. Cultural Meanings for Women Composers: ~~Charlotte (‘Minna’) Brandes and the Beautiful Dead in the German Enlightenment”~~. ~~In: Journal oft the American Musicological Society~~. Jg. ~~57, 2004, H~~. ~~2 (Summer), s~~. ~~231-284.~~
	* Musikalischer Nachlass von Minna Brandes. Ihro Durchlaucht der Frau Herzogin von Curland Dorothee unterthänigst zugeeignet von Johann Christian Brandes, dem Vater. Herausgegeben von Friedrich Hoenicke, Musikdirector beym Hamburgischen Theater. Hamburg: Johann Henrich Herold 1788.
	{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	[[Kategoria:Pomeranica]]		[[Kategoria:Pomeranica]]

Henryk Fabian

2026-04-14T20:37:48Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 22:37, 14 kwi 2026
(Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 24:		Linia 24:

	Od lutego do kwietnia 1965 roku występował razem z grupą [[Kon-Tiki (zespół muz.)\|Kon-Tiki]].		Od lutego do kwietnia 1965 roku występował razem z grupą [[Kon-Tiki (zespół muz.)\|Kon-Tiki]].

			W 1966 roku został wokalistą Czerwono-Czarnych.

			W sierpniu 1969 roku wraz z Katarzyną Sobczyk i Karin Stanek odszedł do czeskiej grupy The Samuels.

	Dnia 18 czerwca 1995 roku wokalista wystąpił u boku Karin Stanek, [[Helena Majdaniec\|Heleny Majdaniec]], Jacka Lecha i Wojciecha Kordy w koncercie ''Ten stary, młody Szczecin'', zorganizowanym z okazji reaktywowania zespołu wokalnego [[Filipinki (zespół muz.)\|Filipinki]] w pełnym, siedmioosobowym składzie. Koncert odbył się w [[Teatr Letni\|Teatrze Letnim]] w [[Park im. Jana Kasprowicza\|Parku Kasprowicza]].		Dnia 18 czerwca 1995 roku wokalista wystąpił u boku Karin Stanek, [[Helena Majdaniec\|Heleny Majdaniec]], Jacka Lecha i Wojciecha Kordy w koncercie ''Ten stary, młody Szczecin'', zorganizowanym z okazji reaktywowania zespołu wokalnego [[Filipinki (zespół muz.)\|Filipinki]] w pełnym, siedmioosobowym składzie. Koncert odbył się w [[Teatr Letni\|Teatrze Letnim]] w [[Park im. Jana Kasprowicza\|Parku Kasprowicza]].


	Zmarł nagle [[21 sierpnia]] [[1998]] roku w [[Koszalin\|Koszalinie]]. Został pochowany 28 sierpnia w rodzinnym grobie na [[Cmentarz Centralny\|Cmentarzu Centralnym]] (kw. [https://cmentarze.szczecin.pl/cmentarze/chapter_11975.asp?smode=3&p1oid=B1A6D5D3FD664AFFB0083C4FBFB4DEF3&p2oid=37C68FC3BC2E4ED2B99CC4C609E63A17 108-23-8]).		Zmarł nagle [[21 sierpnia]] [[1998]] roku w [[Koszalin\|Koszalinie]]. Został pochowany 28 sierpnia w rodzinnym grobie na [[Cmentarz Centralny\|Cmentarzu Centralnym]] (kw. [https://cmentarze.szczecin.pl/cmentarze/chapter_11975.asp?smode=3&p1oid=B1A6D5D3FD664AFFB0083C4FBFB4DEF3&p2oid=37C68FC3BC2E4ED2B99CC4C609E63A17 108-23-8]) w [[Szczecin\|Szczecinie]].
	<br><br>		<br><br>

Linia 52:		Linia 56:
	Plik:Fabian_Henryk07a.jpg\|Z Kasią Sobczyk i Ryszardem Gromkiem		Plik:Fabian_Henryk07a.jpg\|Z Kasią Sobczyk i Ryszardem Gromkiem
	Plik:Fabian_Henryk06a.jpg\|Z Tadeuszem Mrozem		Plik:Fabian_Henryk06a.jpg\|Z Tadeuszem Mrozem
			</gallery>

			<br/><br/>

			== Dyskografia (wybór) ==
			<gallery widths=230 heights= 230 perrow=4>
			Plik:Fabian_Henryk50a.jpg\|Wiatraki (1970) - proj. graf. Małgorzata Spychalska
	</gallery>		</gallery>

Linia 70:		Linia 81:
	[[Kategoria:Artyści estrady]]		[[Kategoria:Artyści estrady]]
	[[Kategoria:Szczecin]]		[[Kategoria:Szczecin]]
			[[Kategoria:Koszalin]]
	[[Kategoria:Rok 2026]]		[[Kategoria:Rok 2026]]

Plik:Fabian Henryk50a.jpg

2026-04-14T20:22:39Z

Andriusza przesłał Plik:Fabian Henryk50a.jpg {{Informacje |Opis=Henryk Fabian i Wiatraki |Źródło=Ze zbiorów A. Androchowicza |Autor=Małgorzata Spychalska (okładka) |Data=1970 |Licencja={{FotoZgodaA}} }} Kategoria:Muzycy

Nowa strona

== Opis ==
{{Informacje
|Opis=[[Henryk Fabian]] i Wiatraki
|Źródło=Ze zbiorów A. Androchowicza
|Autor=Małgorzata Spychalska (okładka)
|Data=1970
|Licencja={{FotoZgodaA}}
}}
[[Kategoria:Muzycy]]

Sophie Westenholz

2026-04-14T15:43:07Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:43, 14 kwi 2026
Linia 5:		Linia 5:
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja= pianistka, śpiewaczka, kompozytorka		\|funkcja= pianistka, śpiewaczka, kompozytorka
	\|urodziny_data= [[10 lipca]] [[1759]]		\|urodziny_data=[[10 lipca]] [[1759]]
	\|urodziny_miejsce= Neubrandenburg		\|urodziny_miejsce= Neubrandenburg
	\|smierc_data= [[4 października]] [[1838]]		\|smierc_data=[[4 października]] [[1838]]
	\|smierc_miejsce= Ludwigslust		\|smierc_miejsce= Ludwigslust
	\|miejsce_spoczynku=		\|miejsce_spoczynku=
	\|lokalizacja_grobu=		\|lokalizacja_grobu=
	\|lata_dzialalnosci= ~~[[1775]]-[[1838]]~~		\|lata_dzialalnosci=
	\|tytuly=		\|tytuly=
	\|narodowosc= niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~
	}}'''Sophie Westenholz (Westenholtz) (1759-1838)''' – pianistka, śpiewaczka i kompozytorka.		}}'''Sophie Westenholz (Westenholtz) (1759-1838)''' – pianistka, śpiewaczka i kompozytorka.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Eleonore Sophie Marie Westenholz urodziła się [[10 lipca]] [[1759]] ~~roku~~ w Neubrandenburgu jako córka organisty Fritschera (?-1764).		Eleonore Sophie Marie Westenholz urodziła się [[10 lipca]] [[1759]] r. w Neubrandenburgu jako córka organisty Fritschera (?-[[1764]]).
	[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 14 z dnia 16 lutego 1798 roku.jpg\|150px\|right\|thumb\|Anons w ''„Stettinischer Intelligenz-Zettel”'' z 16.02.1798 r.]]		[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 14 z dnia 16 lutego 1798 roku.jpg\|150px\|right\|thumb\|Anons w ''„Stettinischer Intelligenz-Zettel”'' z 16.02.1798 r.]]
	[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 24 z dnia 24 lutego 1804 roku.jpeg\|150px\|right\|thumb\|Anons w ''„Stettinischer Intelligenz-Zettel”'' z 24.02.1804 r.]]		[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 24 z dnia 24 lutego 1804 roku.jpeg\|150px\|right\|thumb\|Anons w ''„Stettinischer Intelligenz-Zettel”'' z 24.02.1804 r.]]
	Na polecenie księcia Ludwiga von Mecklemburg-Schwerin od dziesiątego roku życia pobierała przez kilka lat lekcje śpiewu i gry na fortepianie u Johanna Wilhelma Hertla (1727-1789). W ~~roku~~ [[1775]] została przyjęta do nadwornej kapeli w Schwerinie. Dwa lata później poślubiła Carla Augusta Friedricha Westenholza (1736-1789), kapelmistrza nadwornej kapeli w Ludwigslust, z którym miała ośmioro dzieci. ~~W latach [[1779]]–[[1821]] była śpiewaczką i pianistką~~ w ~~tejże kapeli.~~		Na polecenie księcia Ludwiga von Mecklemburg-Schwerin Sophie Westenholz od dziesiątego roku życia pobierała przez kilka lat lekcje śpiewu i gry na fortepianie u Johanna Wilhelma Hertla ([[1727]]-[[1789]]). W [[1775]] r. została przyjęta do nadwornej kapeli w Schwerinie. Dwa lata później poślubiła Carla Augusta Friedricha Westenholza ([[1736]]-[[1789]]), kapelmistrza nadwornej kapeli w Ludwigslust, z którym miała ośmioro dzieci.
	W latach [[1792]]–[[1804]] ~~Sophie Westenholz~~ występowała jako pianistka~~, a także grająca na harmonijce szklanej~~ w Lipsku, Lubece, Rostocku, Kopenhadze, Schwerinie, Hamburgu, Hanowerze, [[Szczecin]]ie i Berlinie.
			Sophie Westenholz w latach [[1792]]–[[1804]] występowała jako pianistka w Lipsku, Lubece, Rostocku, Kopenhadze, Schwerinie, Hamburgu, Hanowerze, [[Szczecin]]ie i Berlinie.
	~~Sophie Westenholz zmarła [[4 października]] [[1838]] roku w Ludwigslust.~~

	~~==Występy w Szczecinie==~~
	Po raz pierwszy Sophie Westenholz wystąpiła w [[Szczecin]]ie w sobotę [[17 lutego]] [[1798]] roku w sali koncertowej Hotelu Angielskiego przy ''Breite Strasse'' (obecnie [[Ulica Księdza Kardynała Stefana Wyszyńskiego\|ul. Wyszyńskiego]]). Podczas koncertu wykonała utwory na fortepianie i harmonice<ref>Stettinischer Intelligenz-Zettel. No. 14, 16.02.1798, s. [133].</ref>.

	Po raz ~~drugi~~ Sophie Westenholz ~~odwiedziła~~ [[Szczecin]] w ~~roku~~ [[~~1804~~]] ~~w towarzystwie córki. Koncert odbył się w poniedziałek~~ [[~~27 lutego~~]] ~~również~~ w sali koncertowej Hotelu Angielskiego. Podczas ~~tego występu córka zaśpiewała, a~~ na fortepianie i ~~harmonijce akompaniowała jej matka<ref>Stettinischer Intelligenz-Zettel. No. 24, 24.02.1804, s. [213].</ref>~~.		Sophie Westenholz zmarła [[4 października]] [[1838]] r. w Ludwigslust.
			==Szczecin==
			Po raz pierwszy Sophie Westenholz wystąpiła w [[Szczecin]]ie w sobotę [[17 lutego]] [[1798]] r. w sali koncertowej Hotelu Angielskiego przy Breite Strasse (obecnie [[Ulica Księdza Kardynała Stefana Wyszyńskiego\|ul. Wyszyńskiego]]). Podczas koncertu wykonała utwory na fortepianie i harmonice.

			Po raz drugi Sophie Westenholz odwiedziła [[Szczecin]] w [[1804]] r. w towarzystwie córki. Koncert odbył się w poniedziałek [[27 lutego]] również w sali koncertowej Hotelu Angielskiego. Podczas tego występu córka zaśpiewała, a na fortepianie i harmonice akompaniowała jej matka.
	==Kompozycje==		==Kompozycje==

	• Sechs Sonatinen für das Clavier~~. Dessau 1783.~~		• Sechs Sonatinen für das Clavier

	• Rondo pour le Pianoforte. Oeuvre 1~~. Berlin [1806]~~.		• Rondo pour le Pianoforte. Oeuvre 1 .

	• Thème avec X variations pour le piano-forte. Oeuvre II~~, Berlin [1806]~~		• Thème avec X variations pour le piano-forte. Oeuvre II

	• Zwölf Deutsche Lieder mit Begleitung des Piano-Forte, 4tes Werk~~, Berlin [1806]~~		• Zwölf Deutsche Lieder mit Begleitung des Piano-Forte, 4tes Werk

	• Sonate à quarte mains pour le Pianoforte. Oeuvre 3~~. Berlin [1806]~~		• Sonate à quarte mains pour le Pianoforte. Oeuvre 3

	• Werke für Klavier. 2 Bände~~. Schwerin 2019.~~		• Werke für Klavier. 2 Bände

	~~{{Przypisy}}~~
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
			• Hasło o [https://de.wikipedia.org/wiki/Sophie_Westenholz Sophie Westenholz] w Wikipedii
	• ~~Grewolls, Grete. Wer war wer in Mecklenburg und Vorpommern. Das Personenlexikon. DVD-Edition mit E-Book im PDF- und EPUB-Format. Rostock 2011 (dokument elektroniczny).~~

	~~• Härtwig, Dieter. Westenholz, Carl August Friedrich. W: Die Musik in Geschichte und Gegenwart, herausgegeben von Friedrich Blume. Kassel 1968, Bd. 14, s. 519-522.~~

	~~• Kutsch, Karl J., Leo Riemens. Grosses Sängerlexikon. Ergänzungsband 2. Bern und Stuttgart 1994, s. 1083-1084.~~

	~~==Linki zewnętrzne==~~
	* Hasło o [https://de.wikipedia.org/wiki/Sophie_Westenholz Sophie Westenholz] w Wikipedii

	{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	{{RedaktorP\|[[User:I.strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}		{{RedaktorP\|[[User:I.strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}

Johann Jacob Wahnschaft

2026-04-14T15:29:18Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:29, 14 kwi 2026
Linia 1:		Linia 1:
	__NOTOC__		__NOTOC__
	{{Osoba infobox		{{Osoba infobox
	\|osoba= Johann Jacob Wahnschaft		\|osoba= Johann Jacob Wahnschaft
	\|grafika_osoba=		\|grafika_osoba=
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja= śpiewak operowy		\|funkcja=śpiewak operowy
	\|urodziny_data= [[~~1750~~]]		\|urodziny_data=[[1751]]
	\|urodziny_miejsce= Güstrow		\|urodziny_miejsce= Güstrow
	\|smierc_data= [[6 maja]] [[1819]]		\|smierc_data=[[6 maja]] [[1819]]
	\|smierc_miejsce= Ludwigslust		\|smierc_miejsce= Ludwigslust
	\|miejsce_spoczynku=		\|miejsce_spoczynku=
	\|lokalizacja_grobu=		\|lokalizacja_grobu=
	\|lata_dzialalnosci= ~~[[1778]]-[[1819]]~~		\|lata_dzialalnosci=
	\|tytuly=		\|tytuly=
	\|narodowosc= niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~		}}'''Johann Jacob Wahnschaft (Wanschaft, Wahnschafft) (1750-1819)''' – śpiewak operowy.
	}}

	'''Johann Jacob Wahnschaft (Wanschaft, Wahnschafft) (1750-1819)''' – śpiewak operowy.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Johann Jacob Wahnschaft urodził się w ~~roku~~ [[1750]] w Güstrow jako syn aptekarza. Do trzydziestego roku życia pracował w aptece swojego ojca, po czym rozpoczął naukę śpiewu u Ludwiga Fischera w Berlinie.		Johann Jacob Wahnschaft urodził się w [[1750]] r. w Güstrow jako syn aptekarza. Do trzydziestego roku życia pracował w aptece swojego ojca, po czym rozpoczął naukę śpiewu u Ludwiga Fischera w Berlinie.

	W ~~roku~~ [[1778]] został zaangażowany jako śpiewak w nadwornej kapeli książąt Mecklenburg-Schwerin w Ludwigslust. Jego koncerty cieszyły się powodzeniem. ~~Śpiewał tam m. in. w licznych oratoriach (''„Jesus in Gethsemane”'') i w śpiewogrze ''„Das Winterfest der Hirten”'' Rosettiego.~~		W [[1778]] r. Wahnschaft został zaangażowany jako śpiewak do nadwornej kapeli książąt Mecklenburg-Schwerin w Ludwigslust. Jego koncerty cieszyły się powodzeniem.

	Johann Jacob Wahnschaft zmarł [[6 maja]] [[1819]] ~~roku~~ w Ludwigslust.		Johann Jacob Wahnschaft zmarł [[6 maja]] [[1819]] r. w Ludwigslust.
	==~~Występy w Szczecinie~~==		==Szczecin==
	W [[Szczecin]]ie Johann Jacob Wahnschaft wystąpił [[24 lutego]] [[1792]] ~~roku~~ w sali koncertowej radcy wojennego Zimmermanna.~~<ref>Stettinischer Intelligenz-Zettel. No. 16, 24.02.1792, s. [125].</ref>~~		W [[Szczecin]]ie Johann Jacob Wahnschaft wystąpił [[24 lutego]] [[1792]] r. w sali koncertowej radcy wojennego Zimmermanna.

	[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 16 z dnia 24 lutego 1792 roku.jpg\|200px\|right\|thumb\|Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel" z 24.02.1792 r.]]		[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 16 z dnia 24 lutego 1792 roku.jpg\|200px\|right\|thumb\|Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel" z 24.02.1792 r.]]
	~~{{Przypisy}}~~
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	• ~~Encyclopädie der gesammten musikalischen Wissenschaften~~, ~~oder Universal-Lexicon der Tonkunst~~. ~~Redacteur Gustav Schilling. Stuttgart 1838, Bd. 6, s. 819.~~		• Gassner, F. S. Universal-Lexikon der Tonkunst. Stuttgart 1849, s. 877.
	~~• Gassner, Ferdinad Simon~~. Universal-Lexikon der Tonkunst~~. Neue Hand-Ausgabe in einem Bande. Mit Zugrundlegung des größeren Werkes~~. Stuttgart 1849, s. 877.
	~~• Gerber, Ernst Ludwig. Historisch-biographisches Lexicon der Tonkünstler. Leipzig 1792, Bd. 2, s. 757.~~
	~~• Kutsch, Karl J., Leo Riemens. Grosses Sängerlexikon. Ergänzungsband 2. Bern und Stuttgart 1994, s. 1067.~~

	{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	{{RedaktorP\|[[User:I.strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}		{{RedaktorP\|[[User:I.strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}

Abt Vogler

2026-04-14T15:22:51Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:22, 14 kwi 2026
Linia 1:		Linia 1:
	__NOTOC__		__NOTOC__
	{{Osoba infobox		{{Osoba infobox
	\|osoba= Abt ~~Georg Joseph~~ Vogler		\|osoba= Abt Vogler
	\|grafika_osoba= Abt Vogler.jpg		\|grafika_osoba=Abt Vogler.jpg
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja=kompozytor, organista		\|funkcja= kompozytor i organista
	\|urodziny_data=[[15 czerwca]] [[1749]]		\|urodziny_data=[[15 czerwca]] [[1749]]
	\|urodziny_miejsce=Würzburg-Pleichach		\|urodziny_miejsce= Würzburg-Pleichach
	\|smierc_data=[[6 maja]] [[1814]]		\|smierc_data=[[6 maja]] [[1814]]
	\|smierc_miejsce=Darmstadt		\|smierc_miejsce= Darmstadt
	\|miejsce_spoczynku=		\|miejsce_spoczynku=
	\|lokalizacja_grobu=		\|lokalizacja_grobu=
Linia 15:		Linia 15:
	\|narodowosc=niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~		}}'''Abt Georg Joseph Vogler, również Abbé Vogler (1749-1814)''' - kompozytor i organista.
	}}'''Abt Georg Joseph Vogler, również Abbé Vogler (1749-1814)''' - ~~niemiecki organista,~~ kompozytor i ~~teoretyk muzyki~~.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Abt Georg Joseph Vogler urodził się [[15 czerwca]] [[1749]] ~~roku~~ w Würzburg-Pleichach. Studiował prawo i teologię w Bambergu. W wieku 22 lat objął stanowisko kapelana na dworze w Mannheim. ~~Kontynuował swoje studia~~ muzyczne u Francesco Antonio Vallotti w Padwie. [[28 lutego]] [[1777]] ~~roku~~ został drugim kapelmistrzem w Mannheim. W ~~roku~~ [[1780]] podróżował do Paryża i Londynu. ~~Następnie, w roku [[1784]],~~ objął stanowisko pierwszego kapelmistrza w Monachium. W ~~roku~~ [[1786]] został zaangażowany jako kapelmistrz na szwedzkim dworze Gustava III w Sztokholmie. Jednocześnie występował ~~też~~ w Rosji, Holandii, a w ~~roku~~ [[1792]] przez Gibraltar dotarł do Kartaginy, Aten i Tangeru (Maroko). W latach [[1794]]-[[1799]] ponownie został kapelmistrzem na dworze w Sztokholmie. W latach [[1800]]-[[1801]] podróżował przez Niemcy i Austrię z cyklem wykładów oraz organizując koncerty organowe. [[1 sierpnia]] [[1807]] ~~roku~~ został nadwornym kapelmistrzem w Darmstadt.		Abt Georg Joseph Vogler urodził się [[15 czerwca]] [[1749]] r. w Würzburg-Pleichach. Studiował prawo i teologię w Bambergu. W wieku 22 lat objął stanowisko kapelana na dworze w Mannheim. Studia muzyczne rozpoczął u Francesco Antonio Vallotti w Padwie. [[28 lutego]] [[1777]] r. został drugim kapelmistrzem w Mannheim. W [[1780]] r. podróżował do Paryża i Londynu. W cztery lata później objął stanowisko pierwszego kapelmistrza w Monachium. W [[1786]] r. został zaangażowany jako kapelmistrz na szwedzkim dworze Gustava III w Sztokholmie. Jednocześnie występował w Rosji, Holandii, a w [[1792]] r. przez Gibraltar dotarł do Kartaginy, Aten i Tangeru (Maroko). W latach [[1794]]-[[1799]] ponownie został kapelmistrzem na dworze w Sztokholmie. W latach [[1800]]-[[1801]] podróżował przez Niemcy i Austrię z cyklem wykładów oraz organizując koncerty organowe. [[1 sierpnia]] [[1807]] r. został nadwornym kapelmistrzem w Darmstadt.

	Wśród kompozycji Voglera znalazły się opery, muzyka kościelna (psalmy, motety, msze, requiem, hymny) i muzyka instrumentalna (6 trio fortepianowe op. 1, 6 koncertów skrzypcowych op. 3, 6 koncertów fortepianowych op. 5, 12 suit na fortepian op. 7, nokturn na fortepian i trio smyczkowe ([[1778]]), 6 sonat na dwa fortepiany, koncert na fortepian na cztery ręce z orkiestrą ([[1784]]), sonata “Der eheliche Zwist” na fortepian i kwartet smyczkowy ([[1796]]), “Polymelos, ou caractères de musiquedes différents nations” na fortepian i trio smyczkowe (1806), 32 preludia na organy lub fortepian ([[1808]]), kwartety fletowe, wariacje, symfonie, uwertury).

	~~Abt Georg Joseph Vogler zmarł~~ [[6 ~~maja~~]] [[~~1814~~]] ~~w Darmstadt~~.		Wśród kompozycji Voglera znalazły się opery, muzyka kościelna (psalmy, motety, msze, requiem, hymny) i muzyka instrumentalna (6 trio fortepianowe op. 1, 6 koncertów skrzypcowych op. 3, 6 koncertów fortepianowych op. 5, 12 suit na fortepian op. 7, nokturn na fortepian i trio smyczkowe ([[1778]]), 6 sonat na dwa fortepiany, koncert na fortepian na cztery ręce z orkiestrą ([[1784]]), sonata ''Der eheliche Zwist'' na fortepian i kwartet smyczkowy ([[1796]]), ''Polymelos, ou caractères de musiquedes différents nations'' na fortepian i trio smyczkowe (1806), 32 preludia na organy lub fortepian ([[1808]]), kwartety fletowe, wariacje, symfonie, uwertury).

	[[29 maja]] [[1798]] odbył się koncert organowy Abta Georga Josepha Voglera w [[Kościół św. Mikołaja w Szczecinie\|kościele św. Mikołaja w Szczecinie]]~~.<ref> Stettiner Intelligenz-Zettel 1789, No. 43.</ref>~~		Abt Georg Joseph Vogler zmarł [[6 maja]] [[1814]] r. w Darmstadt.
	~~==Dzieła (wybór)==~~		==Szczecin==
	~~===Opery===~~		[[29 maja]] [[1798]] r. odbył się koncert organowy Abta Georga Josepha Voglera w [[Kościół św. Mikołaja w Szczecinie\|kościele św. Mikołaja w Szczecinie]].
	* Der Kaufmann von Smyrna (Mannheim 1771),
	* Albert III. Von Bayern (München 1781),
	* Erwin und Elmire (nach Goethe, Darmstadt 1781),
	* La Karmesse (Paris 1783),
	* Castore e Polluce (italienisch München 1787, deutsch Mannheim 1791),
	* Gustav Adolf och Ebba Brahe (Stockholm 1788),
	* Der Admiral (Darmstadt 1810).
	===Publikacje (wybór)===		===Publikacje (wybór)===
	* Georg Joseph Vogler's Tonwissenschaft und Tonsetzkunst. Mannheim~~: Kuhrfürstlichen Hofbuchdruckerei~~ 1776.		* Georg Joseph Vogler's Tonwissenschaft und Tonsetzkunst. Mannheim 1776.
	* Georg Joseph Vogler's Stimmbildungskunst. Mannheim~~: Kuhrfürstlichen Hofbuchdruckerei~~ 1776.		* Georg Joseph Vogler's Stimmbildungskunst. Mannheim 1776.
	* Kurpfälzische Tonschule. Mannheim~~: Schwan~~ 1778.		* Kurpfälzische Tonschule. Mannheim 1778.
	* Gründe der Kurpfälzischen Tonschule in Beispielen. [Mannheim ~~: Narrentrapp]~~ 1778.		* Gründe der Kurpfälzischen Tonschule in Beispielen. Mannheim 1778.
	* Organist-Schola M 8 Graverade Tabeller. Stockholm~~: Nordström~~ 1798.		* Organist-Schola M 8 Graverade Tabeller. Stockholm 1798.
	* Clavér-Schola Med 44 Graverade Tabeller. Stockholm~~: Nordström~~ 1798.		* Clavér-Schola Med 44 Graverade Tabeller. Stockholm 1798.
	* Handbuch zur Harmonielehre und für den Generalbass. Prag~~: Barth~~ 1802.		* Handbuch zur Harmonielehre und für den Generalbass. Prag 1802.
	* Die Scala oder personifizierte Stimmbildungs- und Singkunst. Partitur. München~~: Falter [~~1810].		* Die Scala oder personifizierte Stimmbildungs- und Singkunst. Partitur. München 1810.
	* System für den Fugenbau. Offenbach~~: André~~ 1811.		* System für den Fugenbau. Offenbach 1811.
	~~{{Przypisy}}~~
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	* ~~Abbé Vogler - ein Mannheimer im europäischen Kontext. Internationales Colloquium Heidelberg 1999. Thomas Betzwieser, Silke Leopold (Hrsg.). Frankfurt am Main [etc.]: Lang 2003, ISBN 3-631-50095-5.~~		* Georg Joseph Vogler. W: Wikipedia [https://de.wikipedia.org/wiki/Georg_Joseph_Vogler]. [Przeglądany 14.04.2026].
	* Eitner, Robert. Georg Joseph Vogler. W: ~~Allgemeine Deutsche Biographie. Bd. 40. Leipzig~~: ~~Duncker & Humblot 1896, s~~. ~~169–177~~.
	* Schafhäutl, Karl Emil von. Abt Georg Joseph Vogler. Sein Leben, Charakter und musikalisches System, seine Werke, seine Schule, Bildnisse & c. Augsburg: *Huttler 1888 (Nachdr. d. Ausg. Augsburg 1888: Hildesheim, New York: Georg Olms 1979).
	* Schweiger, Hertha. Abbé G. J. Vogler’s Orgellehre. Ein Beitrag zur Klanggeschichte der frühromantischen Orgel. Wien: Kmoch 1938.
	* Thomsen-Fürst, Rüdiger. Vogler, Georg Joseph. W: Die Musik in Geschichte und Gegenwart. 2., neubearb. Ausgabe. Hrsg. von Ludwig Finscher. Personenteil. Bd. 17. Kassel [etc.]~~: Bärenreiter 2007, Sp~~. ~~176–183, ISBN 978-3-7618-1137-5~~
	{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	[[Kategoria:Pomeranica]]		[[Kategoria:Pomeranica]]

Johann August Wilhelm Todt

2026-04-14T14:45:52Z

← poprzednia wersja		Wersja z 16:45, 14 kwi 2026
Linia 4:		Linia 4:
	\|grafika_osoba=		\|grafika_osoba=
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja= kompozytor i organista		\|funkcja= kompozytor, organista
	\|urodziny_data= [[29 lipca]] [[1833]]		\|urodziny_data=[[29 lipca]] [[1833]]
	\|urodziny_miejsce= Düsterort ~~koło Ückermünde~~		\|urodziny_miejsce= Düsterort
	\|smierc_data= [[26 października]] [[1900 ]]		\|smierc_data=[[26 października]] [[1900]]
	\|smierc_miejsce= [[Szczecin]]		\|smierc_miejsce=[[Szczecin]]
	\|miejsce_spoczynku= [[Cmentarz przy ul. Niemierzyńskiej (Nemitzer Friedhof)\|Cmentarz przy ul. Niemierzyńskiej]]		\|miejsce_spoczynku=[[Cmentarz przy ul. Niemierzyńskiej (Nemitzer Friedhof)\|Cmentarz przy ul. Niemierzyńskiej]]
	\|lokalizacja_grobu=		\|lokalizacja_grobu=
	\|lata_dzialalnosci=		\|lata_dzialalnosci=
	\|tytuly=		\|tytuly=
	\|narodowosc= niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	}}'''Johann August Wilhelm Todt (1833-1900)''' – kompozytor i organista		}}'''Johann August Wilhelm Todt (1833-1900)''' – kompozytor i organista
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Johann August Wilhelm Todt urodził się [[29 lipca]] [[1833]] ~~roku~~ w Düsterort koło Ückermünde. ~~Jego ojciec, który był tam nauczycielem muzyki i organistą, udzielił mu pierwszych lekcji muzyki. Następnie rozpoczął naukę we ''~~Friedrich-Wilhelms-Realschule'' w [[Szczecin]]ie, którą kontynuował w szkole realnej ~~(''Realschule'')~~ w [[Trzebiatów\|Trzebiatowie]]. Po dwuletniej nauce w szczecińskim Seminarium Nauczycielskim ~~(''Lehrerseminar'')~~ pracował w latach [[1853]]–[[1856]] jako nauczyciel w tamtejszych ~~dwóch~~ szkołach ~~(''Bürgerschule'')~~.		Johann August Wilhelm Todt urodził się [[29 lipca]] [[1833]] r. w Düsterort koło Ückermünde. Uczęszczał do Friedrich-Wilhelms-Realschule w [[Szczecin]]ie, którą kontynuował w szkole realnej w [[Trzebiatów\|Trzebiatowie]]. Po dwuletniej nauce w szczecińskim Seminarium Nauczycielskim pracował w latach [[1853]]–[[1856]] jako nauczyciel w tamtejszych szkołach.

	Od [[1856]] do [[1858]] ~~roku~~ Todt uczęszczał do ''Institut für Kirchenmusik'' w Berlinie. Następnie powrócił do [[Szczecin]]a, gdzie przez dwa lata uczył w [[Gertrud-Schule\|''Gertrudschule'']]. W tym samym czasie kształcił się ''Akademie der Künste und der Zentral-Turnanstalt'' w Berlinie, uzyskując uprawnienia ~~nauczyciela~~ śpiewu, rysunku i gimnastyki. W ~~roku~~ [[1859]] został zatrudniony jako nauczyciel śpiewu, rysunku i gimnastyki w nowo założonym gimnazjum ~~(''Gymnasium'')~~ w [[Pyrzyce\|Pyrzycach]]. Stamtąd po dwóch latach przeniósł się do Kostrzyna, gdzie otrzymał stanowisko kantora w ''Real- (Raths- und Friedrichs-) Schule''. Od ~~roku~~ [[1863]] pełnił funkcję kantora i organisty w [[Kościół św. Piotra i św. Pawła\|kościele św. Piotra i Pawła]] w [[Szczecin]]ie. W latach [[1864]]–[[1866]] zastępował Carla Loewego w [[Bazylika archikatedralna św. Jakuba w Szczecinie\|kościele św. Jakuba]] i w [[Marienstiftsgymnasium\|Gimnazjum Mariackim]] ~~(''Marienstifts-Gymnasium'')~~. Później też otrzymał stanowisko organisty w [[Kościół św. Jana Ewangelisty\|kościele św. Jana Ewangelisty]]. W ~~roku~~ [[1882]] zrezygnował z posady i poświęcił się komponowaniu i działalności koncertowej jako pianista i organista.		W latach [[1856]]-[[1858]] Todt uczęszczał do Institut für Kirchenmusik w Berlinie. Następnie powrócił do [[Szczecin]]a, gdzie przez dwa lata uczył w [[Gertrud-Schule\|Gertrudschule]]. W tym samym czasie kształcił się w Akademie der Künste und der Zentral-Turnanstalt w Berlinie, uzyskując uprawnienia do nauczania śpiewu, rysunku i gimnastyki. W [[1859]] r. został zatrudniony jako nauczyciel śpiewu, rysunku i gimnastyki w nowo założonym gimnazjum w [[Pyrzyce\|Pyrzycach]]. Stamtąd po dwóch latach przeniósł się do Kostrzyna, gdzie otrzymał stanowisko kantora w Real- (Raths- und Friedrichs-) Schule. Od [[1863]] r. pełnił funkcję kantora i organisty w [[Kościół św. Piotra i św. Pawła\|kościele św. Piotra i Pawła]] w [[Szczecin]]ie. W latach [[1864]]–[[1866]] zastępował Carla Loewego w [[Bazylika archikatedralna św. Jakuba w Szczecinie\|kościele św. Jakuba]] i w [[Marienstiftsgymnasium\|Gimnazjum Mariackim]]. Później też otrzymał stanowisko organisty w [[Kościół św. Jana Ewangelisty\|kościele św. Jana Ewangelisty]]. W [[1882]] r. zrezygnował z posady i poświęcił się komponowaniu i działalności koncertowej jako pianista i organista.

	Todt wydał 79 dzieł, wśród których znalazły się kompozycje na organy i fortepian, sonaty fortepianowe, pieśni, utwory orkiestrowe, symfonie oraz psalmy i oratorium ''~~„Das~~ Gädechtnis des ~~Entschlafenen”~~''.		Todt wydał 79 dzieł, wśród których znalazły się kompozycje na organy i fortepian, sonaty fortepianowe, pieśni, utwory orkiestrowe, symfonie oraz psalmy i oratorium ''Das Gädechtnis des Entschlafenen''.

	Johann August Wilhelm Todt zmarł [[26 października]] [[1900]] ~~roku~~ w [[Szczecin]]ie i został pochowany na ~~tamtejszym~~ [[Cmentarz przy ul. Niemierzyńskiej (Nemitzer Friedhof)\|cmentarzu przy ul. Niemierzyńskiej]] ~~(''Nemitzer Friedhof'')~~.		Johann August Wilhelm Todt zmarł [[26 października]] [[1900]] r. w [[Szczecin]]ie i został pochowany na [[Cmentarz przy ul. Niemierzyńskiej (Nemitzer Friedhof)\|cmentarzu przy ul. Niemierzyńskiej]].

	==Rodzina==		==Rodzina==

	Johann August Wilhelm Todt poślubił Albertine z domu Lohmann (1825-1899).		Johann August Wilhelm Todt poślubił Albertine z domu Lohmann (1825-1899).

	==Kompozycje (wybór)==		==Kompozycje (wybór)==

	• La coquinette rondeau valse de salon pour le piano. Op. 33~~. Berlin et Posen [1859].~~		• La coquinette rondeau valse de salon pour le piano. Op. 33

	• 3 kleine Fantasien für das Piano-Forte. Op. 27~~. Langensalza [1864].~~		• 3 kleine Fantasien für das Piano-Forte. Op. 27

	• Fantasien über Motive aus berühmten Opern für das Pianoforte. Nr. 3. Aus dem Czaar und Zimmermann. Op. 4~~. Langensalza [1865].~~		• Fantasien über Motive aus berühmten Opern für das Pianoforte. Nr. 3. Aus dem Czaar und Zimmermann. Op. 4

	• Die Schlacht bei Königgrätz am 3ten Juli 1866. Characteristisches Tonbild für das Pianoforte. 28tes Werk~~. Berlin [1866].~~		• Die Schlacht bei Königgrätz am 3ten Juli 1866. Characteristisches Tonbild für das Pianoforte. 28tes Werk

	• Lorelei-Fantasie für das Pianoforte. Op. 22~~. Berlin [1866].~~		• Lorelei-Fantasie für das Pianoforte. Op. 22

	• Abendfantasie. Romantisches Tonbild für das Pianoforte. Op. 30~~. Berlin [1867].~~		• Abendfantasie. Romantisches Tonbild für das Pianoforte. Op. 30

	==Bibliografia==		==Bibliografia==

	• [https://de.wikipedia.org/wiki/August_Todt August Todt] W: Wikipedia [online]. [Przeglądany 31.10.2018].		• [https://de.wikipedia.org/wiki/August_Todt August Todt] W: Wikipedia [online]. [Przeglądany 31.10.2018].

	~~• Real- (Raths- und Friedrichs- ) Schule zu Cüstrin. Cüstrin 1861, s. 36.~~

	~~• Der Stettiner Johann August Wilhelm Todt (1833-1900) war einer der besten Organisten seiner Zeit. Pommern. 51. Jg., 2013, H. 3, s. 21-23.~~

	==Linki zewnętrzne==		==Linki zewnętrzne==
	* [http://sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/manskopf/content/titleinfo/5470139 Portret Johanna Todta]		* [http://sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/manskopf/content/titleinfo/5470139 Portret Johanna Todta]
Linia 56:		Linia 50:
	{{RedaktorP\|[[User:Izabela Strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}		{{RedaktorP\|[[User:Izabela Strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}
	{{DEFAULTSORT: Todt, Johann}}		{{DEFAULTSORT: Todt, Johann}}

	[[Kategoria:Biografie]]		[[Kategoria:Biografie]]
	[[Kategoria:Kultura]]		[[Kategoria:Kultura]]

Anton Tirry

2026-04-14T14:29:29Z

← poprzednia wersja		Wersja z 16:29, 14 kwi 2026
Linia 1:		Linia 1:
	__NOTOC__		__NOTOC__
	{{Osoba infobox		{{Osoba infobox
	\|osoba= Anton Tirry		\|osoba= Anton Tirry
Linia 5:		Linia 5:
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja= klarnecista, kompozytor		\|funkcja= klarnecista, kompozytor
	\|urodziny_data= [[1757]]		\|urodziny_data=[[1757]]
	\|urodziny_miejsce= ~~Węgry~~		\|urodziny_miejsce=
	\|smierc_data= ~~nieznana~~		\|smierc_data=
	\|smierc_miejsce= ~~nieznane~~		\|smierc_miejsce=
	\|miejsce_spoczynku=		\|miejsce_spoczynku=
	\|lokalizacja_grobu=		\|lokalizacja_grobu=
	\|lata_dzialalnosci=		\|lata_dzialalnosci=
	\|tytuly=		\|tytuly=
	\|narodowosc= węgierska (?)		\|narodowosc=węgierska (?)
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~
	}}		}}
	'''Anton Tirry (1757-?)''' – klarnecista i kompozytor.		'''Anton Tirry (1757-?)''' – klarnecista i kompozytor.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Anton Tirry urodził się w ~~roku~~ [[1757]] na Węgrzech. Był uczniem słynnego klarnecisty Michaela Qualmberga, który w latach siedemdziesiątych XVIII ~~wieku~~ przebywał w Wiedniu.		Anton Tirry urodził się w [[1757]] r. na Węgrzech. Był uczniem słynnego klarnecisty Michaela Qualmberga, który w latach siedemdziesiątych XVIII w. przebywał w Wiedniu.

	Po raz pierwszy Tirry wystąpił jako wirtuoz gry na klarnecie w ~~roku~~ [[1778]] we Włoszech. Dwa lata później przybył do Wiednia, gdzie został zaangażowany jako pierwszy klarnecista w kapeli hrabiego Grassalkovicha.		Po raz pierwszy Tirry wystąpił jako wirtuoz gry na klarnecie w [[1778]] r. we Włoszech. Dwa lata później przybył do Wiednia, gdzie został zaangażowany jako pierwszy klarnecista w kapeli hrabiego Grassalkovicha.

	[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 18 z dnia 2 marca 1792 roku.jpg\|150px\|right\|thumb\|Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel” z 2.03.1792 r.]]		[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 18 z dnia 2 marca 1792 roku.jpg\|150px\|right\|thumb\|Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel” z 2.03.1792 r.]]

	~~W roku~~ [[1787]] ~~odbył podróż artystyczną po Niemczech i~~ jako muzyk kameralista na dworze książąt Wirtembergii związał się ze Stuttgartem. Po odniesieniu w ~~roku~~ [[1792]] znacznego sukcesu w Berlinie, Anton Tirry powrócił do Wiednia ([[1793]]), skąd prawdopodobnie udał się do Rosji. W ~~roku~~ [[1798]] przebywał w St. Petersburgu.		Tirry w [[1787]] r. jako muzyk kameralista na dworze książąt Wirtembergii związał się ze Stuttgartem. Po odniesieniu w [[1792]] r. znacznego sukcesu w Berlinie, Anton Tirry powrócił do Wiednia ([[1793]]), skąd prawdopodobnie udał się do Rosji. W [[1798]] r. przebywał w St. Petersburgu.

	Muzyk wykonywał utwory ~~zarówno~~ różnych kompozytorów, jak też własne kompozycje. ~~Od [[1800]] roku nie pojawiły się o nim żadne wzmianki.~~		Muzyk wykonywał utwory różnych kompozytorów, jak też własne kompozycje.

	==~~Występy w Szczecinie~~==		==Szczecin==
	W [[Szczecin]]ie Anton Tirry wystąpił w poniedziałek [[5 marca]] [[1792]] ~~roku~~ w sali koncertowej radcy wojennego Zimmermanna~~<ref>Stettinischer Intelligenz-Zettel. No. 18, 2.03.1792, s. [145].</ref>~~.		W [[Szczecin]]ie Anton Tirry wystąpił w poniedziałek [[5 marca]] [[1792]] r. w sali koncertowej radcy wojennego Zimmermanna.

	~~{{Przypisy}}~~
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	*Eitner, ~~Robert.~~ Biographisch-bibliographisches ~~Quellenlexikon. Leipzig 1903, Bd. 9, s. 412.~~		* Tirry, Anton. W: Robert Eitner, Biographisch-bibliographisches Quellen-Lexikon der Musiker und Musikgelehrten der christlichen Zeitrechnung bis zur Mitte des neunzehnten Jahrhunderts. Bd. 9, Leipzig 1903, s. 412.

	*Encyclopädie der gesammten musikalischen Wissenschaften, oder Universal-~~Lexicon~~ der ~~Tonkunst. Redacteur Gustav Schilling. Stuttgart 1838, Bd. 6, s. 649.~~

	*Gassner, Ferdinad Simon. Universal-Lexikon der ~~Tonkunst neue Hand-Ausgabe in einem Bande. Mit Zugrundlegung~~ des ~~größeren Werkes. Stuttgart 1849, s. 830.~~

	*Gerber, Ernst Ludwig. Historisch-biographisches Lexicon der Tonkünstler. ~~Leipzig 1792,~~ Bd. ~~2, s. 654-655.~~

	*Gerber, ~~Ernst Ludwig. Neues historisch-biographisches Lexikon der Tonkünstler.~~ Leipzig ~~1814, Bd. 4~~, s. ~~362.~~

	*Neues Universal-Lexikon der Tonkunst für Künstler, Kunstfreunde und alle Gebildeten. Bearbeitet und herausgegeben von Eduard Bernsdorf. Dresden 1856, Bd. 3, s. 733.

	*Wurzbach, Constant von. Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. Wien 1882, Bd. 45, s. 178.

	{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	{{RedaktorP\|[[User:I.strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}		{{RedaktorP\|[[User:I.strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}

Johann Matthias Sperger

2026-04-14T13:56:44Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:56, 14 kwi 2026
Linia 2:		Linia 2:
	{{Osoba infobox		{{Osoba infobox
	\|osoba= Johann Matthias Sperger		\|osoba= Johann Matthias Sperger
	\|grafika_osoba= Johann Sperger.jpg		\|grafika_osoba=Johann Sperger.jpg
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja=kompozytor~~, kontrabasista~~		\|funkcja=kontrabasista, kompozytor
	\|urodziny_data=[[23 marca]] [[1750]]		\|urodziny_data=[[23 marca]] [[1750]]
	\|urodziny_miejsce= Valtice		\|urodziny_miejsce= Valtice
	\|smierc_data=[[13 maja]] [[1812]]		\|smierc_data=[[13 maja]] [[1812]]
Linia 15:		Linia 15:
	\|narodowosc=austriacka		\|narodowosc=austriacka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~		}}'''Johann Matthias Sperger (1750-1812)''' - kontrabasista i kompozytor.
	}}'''Johann Matthias Sperger (1750-1812)''' - ~~austriacki~~ kontrabasista i kompozytor.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Johann Matthias Sperger urodził się [[23 marca]] [[1750]] ~~roku~~ w Feldsberg (Dolna Austria, obecnie Valtice w Czechach). Uczył się gry na kontrabasie u F. A. Pichlbergera w Wiedniu, gdzie w ~~roku~~ [[1768]] po raz pierwszy zaprezentował własne kompozycje. Został zaangażowany na dwór książęcy w Großwardein i w Eisenstadt. W ~~roku~~ [[1788]] wystąpił na dworze Wielkiego Księcia Friedricha Franza I w Ludwigslust, który zaangażował go jako pierwszego kontrabasistę do swojej Mecklenburgisch-Schweriner Hofkapelle.		Johann Matthias Sperger urodził się [[23 marca]] [[1750]] r. w Feldsberg (Dolna Austria, obecnie Valtice w Czechach). Uczył się gry na kontrabasie u F. A. Pichlbergera w Wiedniu, gdzie w [[1768]] r. po raz pierwszy zaprezentował własne kompozycje. Został zaangażowany na dwór książęcy w Großwardein i w Eisenstadt. W [[1788]] r. wystąpił na dworze Wielkiego Księcia Friedricha Franza I w Ludwigslust, który zaangażował go jako pierwszego kontrabasistę do swojej Mecklenburgisch-Schweriner Hofkapelle.

	Sperger obok dzieł wokalnych (kantaty, chóry, arie) komponował też muzykę instrumentalną (39 symfonie, symfonie koncertujące na flet, altówkę i kontrabas, koncerty na flet, koncerty na fagot, 2 koncerty na trąbkę, koncerty na altówkę, 17 koncertów na kontrabas).		Sperger obok dzieł wokalnych (kantaty, chóry, arie) komponował też muzykę instrumentalną (39 symfonie, symfonie koncertujące na flet, altówkę i kontrabas, koncerty na flet, koncerty na fagot, 2 koncerty na trąbkę, koncerty na altówkę, 17 koncertów na kontrabas).

	Johann Matthias Sperger zmarł [[13 maja]] [[1812]] ~~roku~~ w Ludwigslust~~, koło Schwerina~~.		Johann Matthias Sperger zmarł [[13 maja]] [[1812]] r. w Ludwigslust.
			==Szczecin==
	W [[Szczecin]]ie odbyły się dwa koncerty kontrabasisty Johanna Matthiasa Spergera. Pierwszy z nich odbył się w poniedziałek [[27 grudnia]] [[1790]] ~~roku~~ w sali loży masońskiej.~~<ref> Stettiner Intelligenz-Zettel 1790, No. 103, s. 919.</ref>~~ Sperger po raz drugi wystąpił w poniedziałek [[3 stycznia]] w ~~Englischen Hause (Hotel Angielski)~~ przy [[Ulica Księdza Kardynała Stefana Wyszyńskiego\|Breite Straße]] ~~(ul. Szeroka).<ref> Stettiner Intelligenz-Zettel 1791, No~~. ~~1, s. 1.</ref>~~		W [[Szczecin]]ie odbyły się dwa koncerty kontrabasisty Johanna Matthiasa Spergera. Pierwszy z nich odbył się w poniedziałek [[27 grudnia]] [[1790]] r. w sali loży masońskiej. Sperger po raz drugi wystąpił w poniedziałek [[3 stycznia]] w sali koncertowej Hotelu Angielskiego przy [[Ulica Księdza Kardynała Stefana Wyszyńskiego\|Breite Straße]].

	~~{{Przypisy}}~~
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	* Federhofer-Königs, Renate. Sperger, Johannes Matthias. W: Die Musik in Geschichte und Gegenwart. Allgemeine Enzyklopädie der Musik. Unter Mitarb. zahlreicher Musikforscher des In- und Auslandes hrsg. von Friedrich Blume. Bd. 12. Kassel [etc.]: Bärenreiter 1965, s. 131-133.		* Sperger, Johann. W: Robert Eitner, Biographisch-bibliographisches Quellen-Lexikon der Musiker und Musikgelehrten der christlichen Zeitrechnung bis zur Mitte des neunzehnten Jahrhunderts. Bd. 9, Leipzig 1903, s. 223-224.
	* Sperger, Johann. W: Encyclopädie der gesammten musikalischen Wissenschaften oder Universal-Lexicon der Tonkunst. Bearb. von M. Fink et al.] und dem Redacteur Gustav Schilling. 2. Aufl. Bd. 6. Stuttgart: Franz Heinrich Köhler 1838, s. 441-442.
	* Sperger, Johann. W: Robert Eitner, Biographisch-bibliographisches Quellen-Lexikon der Musiker und Musikgelehrten christlichen Zeitrechnung bis zur Mitte des neunzehnten Jahrhunderts. Bd. 9. Leipzig~~: Breitkopf & Härtel [1900-1902]~~, s. 223-224.
	{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	[[Kategoria:Pomeranica]]		[[Kategoria:Pomeranica]]

Johann Friedrich Schubert

2026-04-14T13:47:59Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:47, 14 kwi 2026
Linia 1:		Linia 1:
	__NOTOC__		__NOTOC__
	{{Osoba infobox		{{Osoba infobox
	\|osoba= Johann Friedrich Schubert		\|osoba= Johann Friedrich Schubert
	\|grafika_osoba=		\|grafika_osoba=
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja=kompozytor~~, skrzypek~~		\|funkcja=skrzypek, kompozytor
	\|urodziny_data=[[17 grudnia]] [[1770]]		\|urodziny_data=[[17 grudnia]] [[1770]]
	\|urodziny_miejsce= Rudolstadt		\|urodziny_miejsce= Rudolstadt
	\|smierc_data=[[1811]]		\|smierc_data=[[13 października]] [[1811]]
	\|smierc_miejsce= Mülheim		\|smierc_miejsce= Mülheim am Rhein
	\|miejsce_spoczynku=		\|miejsce_spoczynku=
	\|lokalizacja_grobu=		\|lokalizacja_grobu=
Linia 15:		Linia 15:
	\|narodowosc=niemiecka		\|narodowosc=niemiecka
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~		}}'''Johann Friedrich Schubert (1770-1811)''' - skrzypek i kompozytor.
	}}'''Johann Friedrich Schubert (1770-1811)''' - ~~niemiecki~~ skrzypek i kompozytor.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Johann Friedrich Schubert urodził się [[17 grudnia]] [[1770]] ~~roku~~ w Rudolstadt (Saale). Naukę muzyki rozpoczął w swoim rodzinnym mieście, zaś gry na skrzypcach uczył się od ~~roku~~ [[1788]] u muzyka miejskiego Hesse w Frankenhausen oraz u muzyka miejskiego Hausmanna w Sonderhausen. W ~~roku~~ [[1791]] został zaangażowany jako drugi skrzypek do trupy teatralnej Döbbelina w Berlinie. W ~~roku~~ [[1798]] przeniósł się do ~~Szczecina~~, gdzie przyjął stanowisko dyrektora muzycznego szczecińskiego teatru. W ~~roku~~ [[1801]] został dyrektorem muzycznym w ~~Glogauer Theater~~. ~~Po roku~~ [[1804]] organizował koncerty Kölner Kaufmannschaft w Mülheim.		Johann Friedrich Schubert urodził się [[17 grudnia]] [[1770]] r. w Rudolstadt (Saale). Naukę muzyki rozpoczął w swoim rodzinnym mieście, zaś gry na skrzypcach uczył się od [[1788]] r. u muzyka miejskiego Hesse w Frankenhausen oraz u muzyka miejskiego Hausmanna w Sonderhausen. W [[1791]] r. został zaangażowany jako drugi skrzypek do trupy teatralnej Döbbelina w Berlinie. W [[1798]] r. przeniósł się do [[Szczecin]]a, gdzie przyjął stanowisko dyrektora muzycznego szczecińskiego teatru. W [[1801]] r. został dyrektorem muzycznym w teatrze w Głogowie. Od [[1804]] r. organizował koncerty Kölner Kaufmannschaft w Mülheim am Rhein.

	Schubert komponował muzykę kameralną (3 Duos für 2 Violine op. 1; 3 Duos für 2 Violine op. 2 i 24 kleine Stücke für Klavier Op. 3) oraz Symphonie concertante für Oboe (lub Klarinette), Fagott und Orchester Op. 4 i Konzert für Violine und Orchester. Skomponował też dwuaktową operę ~~„Die~~ nächtliche ~~Erscheinung”~~, która została wystawiona w ~~Szczecinie~~ w ~~roku~~ [[1798]].		Schubert komponował muzykę kameralną (3 Duos für 2 Violine op. 1; 3 Duos für 2 Violine op. 2 i 24 kleine Stücke für Klavier Op. 3) oraz Symphonie concertante für Oboe (lub Klarinette), Fagott und Orchester Op. 4 i Konzert für Violine und Orchester. Skomponował też dwuaktową operę ''Die nächtliche Erscheinung'', która została wystawiona w [[Szczecin]]ie w [[1798]] r.

	Johann Friedrich Schubert zmarł w październiku [[1811]] ~~roku~~ w Mülheim.		Johann Friedrich Schubert zmarł w październiku [[1811]] r. w Mülheim am Rhein.
	~~==Szczecin==~~
	W sobotę [[24 marca]] [[1798]] w [[Szczecin]]ie w Giesenschen Saale odbył się koncert [[Johanna Diestel\|Johanny Diestel]] pod kierunkiem dyrektora muzycznego Johanna Friedricha Schuberta i przy wsparciu szczecińskiego Die Musikgesellschaft (Towarzystwo Muzyczne)<ref> Stettiner Intelligenz-Zettel 1798, No. 23, s. 237-238</ref>.
	~~{{Przypisy}}~~
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	* Hartwig, Dieter. Schubert, Johann Friedrich. W: Die Musik in Geschichte und Gegenwart. Allgemeine Enzyklopädie der Musik. Unter Mitarb. zahlreicher Musikforscher des In- und Auslandes hrsg. von Friedrich Blume. Bd. 12. Kassel [etc.]: Bärenreiter 1965, s. 185-186.		* Schubert, Johann Friedrich. W: Robert Eitner. Biographisch-bibliographisches Quellen-Lexikon der Musiker und Musikgelehrten der christlichen Zeitrechnung bis zur Mitte des neunzehnten Jahrhunderts. Bd. 9, Leipzig 1903, s. 79.
	* Schubert (Johann Friedrich). W: Ernst Ludwig Gerber, Neues historisch-biographisches Lexikon der Tonkünstler, welches Nachrichten von dem Leben und den Werken musikalischer Schriftsteller, berühmter Komponisten, Sänger, Meister auf Instrumenten, kunstvoller Dilettanten, Musikverlage, auch Orgel- und Instrumentenmacher, älterer und neuerer Zeit, aus allen Nationen enthält. 4. T. Leipzig: A. Kühnel 1814, s. 130-131.
	* Schubert, Johann Friedrich. W: Encyclopädie der gesammten musikalischen Wissenschaften oder Universal-Lexicon der Tonkunst. Bearb. von M. Fink et al.] und dem Redacteur Gustav Schilling. 2. Aufl. Bd. 6. Stuttgart: Franz Heinrich Köhler 1838, s. 272.
	* Schubert, Johann Friedrich. W: Musikalisches Conversations-Lexikon. Eine Enzyklopädie der gesammten musikalischen Wissenschaften. Für Gebildete aller Stände. Bd. 9. Unter Mitwirkung der Literarischen Commission des Berliner Tonkünstlervereins, sowie des Herren Musikdir. Billert [et al.]. Bearb. und hrsg. von Hermann Mendel. Berlin: L. Heimann 1878, s. 166.
	* Schubert, Johann Friedrich. W: Robert Eitner, Biographisch-bibliographisches Quellen-Lexikon der Musiker und Musikgelehrten christlichen Zeitrechnung bis zur Mitte des neunzehnten Jahrhunderts. Bd. 9. Leipzig~~: Breitkopf & Härtel [1900-1902]~~, s. 79.
	{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[user:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	[[Kategoria:Pomeranica]]		[[Kategoria:Pomeranica]]

Jacob Scheller

2026-04-14T13:38:36Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:38, 14 kwi 2026
Linia 4:		Linia 4:
	\|grafika_osoba=		\|grafika_osoba=
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja= skrzypek		\|funkcja=skrzypek
	\|urodziny_data= [[16 maja]] [[1759]]		\|urodziny_data=[[16 maja]] [[1759]]
	\|urodziny_miejsce= Schettal ~~(Czechy)~~		\|urodziny_miejsce= Schettal
	\|smierc_data= [[1800]]		\|smierc_data=[[1800]]
	\|smierc_miejsce= powiat Friesland		\|smierc_miejsce=powiat Friesland
	\|miejsce_spoczynku=		\|miejsce_spoczynku=
	\|lokalizacja_grobu=		\|lokalizacja_grobu=
	\|lata_dzialalnosci=		\|lata_dzialalnosci=
	\|tytuly=		\|tytuly=
	\|narodowosc= czeska		\|narodowosc=czeska
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~		}}'''Jacob Scheller (1759-1800)''' – skrzypek.
	}}
	'''Jacob Scheller (1759-1800)''' – skrzypek.
	[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 26 z dnia 30 marca 1795 roku.jpg\|150px\|right\|thumb\|Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel” z 30.03.1795 r.]]		[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 26 z dnia 30 marca 1795 roku.jpg\|150px\|right\|thumb\|Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel” z 30.03.1795 r.]]
	[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 96 z dnia 2 grudnia 1799 roku.jpg\|150px\|right\|thumb\|Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel” z 2.12.1799 r.]]		[[Plik:Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel”, nr 96 z dnia 2 grudnia 1799 roku.jpg\|150px\|right\|thumb\|Anons w „Stettinischer Intelligenz-Zettel” z 2.12.1799 r.]]

	==Życiorys==		==Życiorys==
	Jacob Scheller urodził się [[16 maja]] [[1759]] ~~roku~~ w Schettal ~~niedaleko Rakwitz~~ w Czechach. Studiował kompozycję u Abbé Voglera w Mannheim, później w szkole Viotti w Paryżu. ~~Następnie został~~ koncertmistrzem w nadwornej kapeli księcia Würtembergii w Stuttgarcie. Od ~~roku~~ [[1792]] prowadził życie wędrownego skrzypka.		Jacob Scheller urodził się [[16 maja]] [[1759]] r. w Schettal koło Rachnitz w Czechach. Studiował kompozycję u [[Abt Vogler\|Abbé Voglera]] ([[1749]]-[[1814]]) w Mannheim, później w szkole Viotti w Paryżu. Został koncertmistrzem w nadwornej kapeli księcia Würtembergii w Stuttgarcie. Od [[1792]] r. prowadził życie wędrownego skrzypka.

	~~Zmarł w roku [[1800]] we wsi w powiecie Friesland.~~
	~~==Występy w Szczecinie==~~
	W [[Szczecin]]ie Scheller wystąpił po raz pierwszy we wtorek [[1 marca]] [[1795]] roku w sali koncertowej ''Hotelu Angielskiego'' przy ''[[Ulica Księdza Kardynała Stefana Wyszyńskiego\|Breite Strasse]]''<ref>Stettinischer Intelligenz-Zettel. No. 26, 30.03.1795, s. [225].</ref>.

	~~Po raz drugi skrzypek dał koncert [[3 grudnia]] [[1799]] roku<ref>Stettinischer Intelligenz-Zettel. No. 96, 2.12.1799, s. [1205].</ref>~~.

	~~{{Przypisy}}~~		Jacob Scheller zmarł w [[1800]] r. we wsi w powiecie Friesland.
			==Szczecin==
			W [[Szczecin]]ie Scheller wystąpił po raz pierwszy we wtorek [[1 marca]] [[1795]] r. w sali koncertowej Hotelu Angielskiego przy [[Ulica Księdza Kardynała Stefana Wyszyńskiego\|Breite Strasse]]. Po raz drugi skrzypek dał koncert [[3 grudnia]] [[1799]] r.
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	*~~Neues Universal-Lexikon der Tonkunst. Bearbeitet und herausgegeben von Eduard Bernsdorf. Dresden 1857~~, Bd. ~~3, s. 459.~~		* Scheller, Jacob. W: Constant von Wurzbach. Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. Wien 1875, Bd. 29, s. 189-191.
	*Allgemeines historisches Künstler-Lexikon für Böhmen und zum Teil auch für Mähren und Schlesien. Gesammelt und bearbeitet von ~~Gottfried Johann Dlabacz. Prag 1815, Bd. 3, s. 38.~~
	*Wurzbach~~, Constant von~~. Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. Wien 1875, Bd. 29, s. 189-191.

	{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	{{RedaktorP\|[[User:I.strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}		{{RedaktorP\|[[User:I.strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}

Anton Pollack

2026-04-14T13:29:48Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:29, 14 kwi 2026
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 4:		Linia 4:
	\|grafika_osoba=		\|grafika_osoba=
	\|grafika_opis=		\|grafika_opis=
	\|funkcja= ~~waltornista~~		\|funkcja= kontrabasista
	\|urodziny_data=~~XVIII w.~~		\|urodziny_data=[[1774]]
	\|urodziny_miejsce= ~~Kolin (Czechy)~~		\|urodziny_miejsce= Bolíkovice
	\|smierc_data= ~~XIX w.~~		\|smierc_data=[[6 marca]] [[1848]]
	\|smierc_miejsce= ~~nieznane~~		\|smierc_miejsce= Leopoldstadt
	\|miejsce_spoczynku=		\|miejsce_spoczynku=
	\|lokalizacja_grobu=		\|lokalizacja_grobu=
	\|lata_dzialalnosci= ~~XVIII/XIX w.~~		\|lata_dzialalnosci=
	\|tytuly=		\|tytuly=
	\|narodowosc= czeska		\|narodowosc=czeska
	\|pseudonim=		\|pseudonim=
	~~\|lokalizacja_grobu=~~		}}'''Anton Pollack (1774-1848)''' – kontrabasista.
	}}
	'''Anton Pollack (~~XVIII/XIX w.~~)''' – ~~waltornista~~.
	==Życiorys==		==Życiorys==
	Anton Pollack (Polak, Polack) urodził się w ~~Kolinie (Czechy). Według Ernsta Ludwiga Gerbera, autora ''"Historisch-Biographisches Lexicon der Tonkünstler"'', wykształcenie muzyczne otrzymał we Francji.~~		Anton Pollack (Polak, Polack) urodził się w [[1774]] r. w Bolíkovicach na Morawach (Czechy). W [[1791]] r. koncertował w Heidelbergu, a następnie w [[1794]] r. wyruszył do Rosji. Tam na dwa lata zatrzymał się w St. Petersburgu, gdzie zdobył uznanie jako wirtuoz na waltorni. Potem udał się do Rygi, gdzie koncertował w latach [[1794]]-[[1801]] r. w teatrze i w Towarzystwie Muzycznym.

	~~Prawdopodobnie już w roku~~ [[~~1789~~]] ~~rozpoczął tournée po Europie~~. W ~~roku~~ [[1791]] koncertował w Heidelbergu, następnie w ~~roku~~ [[1794]] wyruszył do Rosji. Na dwa lata zatrzymał się w St. Petersburgu, gdzie zdobył uznanie jako wirtuoz ~~gry~~ na waltorni. Potem udał się do Rygi, gdzie koncertował w ~~dniach [[3 lipca]]~~ [[1794]]~~, [[18 marca]] [[1795]] i [[19 października]]~~ [[1801]] ~~roku~~ w teatrze i w Towarzystwie Muzycznym.
	~~==Występy w Szczecinie==~~
	W [[Szczecin]]ie Anton Pollack wystąpił wraz z innym waltornistą Fuchshuberem podczas koncertów w ''Giesesche Concert-Saal'', mieszczącej się w ''Englisches Haus'' przy ''Breitenstrasse'' (obec. ul. Wyszyńskiego). Koncerty odbyły się [[10 sierpnia]]<ref> "Stettinischer Intelligenz-Zettel". No. 63, 9.08.1793, s. [591]</ref>, [[16 sierpnia]]<ref> "Stettinischer Intelligenz-Zettel". No. 65, 16.08.1793, s. [611]</ref> i [[11 października]] [[1793]] roku.<ref> "Stettinischer Intelligenz-Zettel". No. 81, 11.10.1793, s. [775]. </ref> Cena biletu wstępu wynosiła 12 groszy.


			Anton Pollack zmarł [[6 marca]] [[1848]] r. w Leopoldstadt.
			==Szczecin==
			W [[Szczecin]]ie Anton Pollack wystąpił wspólnie z waltornistą Fuchshuberem w sali koncertowej Hotelu Angielskiego przy Breitenstrasse (obecnie ul. Wyszyńskiego). Koncerty odbyły się 10 i 16 sierpnia oraz 11 października 1793 r. Cena biletu wynosiła 12 groszy.
	<gallery widths=200 heights=250 perrow=3 >		<gallery widths=200 heights=250 perrow=3 >
	Plik:1793, nr 63.jpg\|Anons w ''"Stettinischer Intelligenz-Zettel"'', nr 63 z dnia 9 sierpnia 1793 r.		Plik:1793, nr 63.jpg\|Anons w ''"Stettinischer Intelligenz-Zettel"'', nr 63 z dnia 9 sierpnia 1793 r.
Linia 31:		Linia 27:
	Plik:1793, nr 81.jpg\|Anons w ''"Stettinischer Intelligenz-Zettel"'', nr 81 z dnia 11 października 1793 r.		Plik:1793, nr 81.jpg\|Anons w ''"Stettinischer Intelligenz-Zettel"'', nr 81 z dnia 11 października 1793 r.
	</gallery>		</gallery>
	~~{{Przypisy}}~~

	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	~~• Allgemeines historisches Künstler-Lexikon für Böhmen und zum Theil auch für Mähren und Schlesien. Gesammelt und bearbeitet von Gottfried Johann Dlabacz. Prag 1815, Bd. 2, s. 488.~~		Pollak, Anton. W: Oesterreichisches Musiklexikon online [https://dx.doi.org/10.1553/0x002e4365] [Przeglądany 14 kwietnia 2026]

	~~• Encyclopädie der gesammten musikalischen Wissenschaften oder Universal-Lexicon der Tonkunst. Redacteur Gustav Schilling. Stuttgart 1841, s. 499.~~

	~~• Gerber, Ernst Ludwig. Historisch-Biographisches Lexicon der Tonkünstler. Leipzig 1792, Bd. 2, s. 167.~~

	~~• Gerber, Ernst Ludwig. Neues historisch-Biographisches Lexikon der Tonkünstler. Leipzig 1813~~, ~~s. 743~~.

	~~• Moritz, Rudolph~~. ~~Rigaer Theater- und Tonkünstler-Lexikon, nebst Geschichte des Rigaer Theaters und der musikalischen Gesellschaft. Riga 1890, s~~. ~~185~~.

	{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}		{{AutorP\|[[User:Ela\|Małgorzata Elżbieta Płoszczyńska]]}}
	{{RedaktorP\|[[User:I.strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}		{{RedaktorP\|[[User:I.strzelecka\|Izabela Strzelecka]]}}

Mary Wigman

2026-04-13T12:27:02Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:27, 13 kwi 2026
Linia 34:		Linia 34:
	Mary Wigman zmarła [[18 września]] [[1973]] r. w Berlinie i została pochowana na cmentarzu w Essen.		Mary Wigman zmarła [[18 września]] [[1973]] r. w Berlinie i została pochowana na cmentarzu w Essen.
	===Szczecin===		===Szczecin===
	Podczas swoich tournee po Niemczech Mary Wigman przyjeżdżała również do Szczecina. Gościnnie wystąpiła na scenie Teatru Miejskiego w latach 1925~~, 1927 i~~ 1935. Występy przyjmowane były z ogromnym entuzjazmem przez szczecińską publiczność i kończyły się zawsze owacjami na stojąco.		Podczas swoich tournee po Niemczech Mary Wigman przyjeżdżała również do Szczecina. Gościnnie wystąpiła na scenie Teatru Miejskiego w latach 1925-1935. Występy przyjmowane były z ogromnym entuzjazmem przez szczecińską publiczność i kończyły się zawsze owacjami na stojąco.
	[[Plik:Mary Wigman 04.jpg\|150px\|right\|thumb\|Mary Wigman jako postać drugiej Wizji w "Drei Visionen"]]		[[Plik:Mary Wigman 04.jpg\|150px\|right\|thumb\|Mary Wigman jako postać drugiej Wizji w "Drei Visionen"]]
	[[Plik:Mary Wigman 05.jpg\|150px\|right\|thumb\|Mary Wigman w tańcu z cyklu "Die Feier"]]		[[Plik:Mary Wigman 05.jpg\|150px\|right\|thumb\|Mary Wigman w tańcu z cyklu "Die Feier"]]

Publikacje Muzeum Narodowego w Szczecinie

2026-04-13T11:08:32Z

2025

← poprzednia wersja		Wersja z 13:08, 13 kwi 2026
(Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tę samą użytkowniczkę)
Linia 1024:		Linia 1024:
	* ''Provocations and confrontations. A perspective on contemporary Estonia art / Prowokacje i konfrontacje. Spojrzenie na współczesną sztukę estońską'', ed. / red. Eha Komissarov, Martin Rünk, kat. wyst., Muzeum Narodowe w Szczecinie 10.12.2010–27.02.2011, Tallinn 2010, 80 s.		* ''Provocations and confrontations. A perspective on contemporary Estonia art / Prowokacje i konfrontacje. Spojrzenie na współczesną sztukę estońską'', ed. / red. Eha Komissarov, Martin Rünk, kat. wyst., Muzeum Narodowe w Szczecinie 10.12.2010–27.02.2011, Tallinn 2010, 80 s.

	* Rogalski Bartłomiej, ''Przemiany kulturowe na Pomorzu Zachodnim i Przednim w młodszym okresie przedrzymskim (III-I w. p.n.e.)'', Szczecin 2010, 719 s., (Biblioteka Naukowa Muzeum Narodowego w Szczecinie. ~~Archeologia~~).		* Rogalski Bartłomiej, ''Przemiany kulturowe na Pomorzu Zachodnim i Przednim w młodszym okresie przedrzymskim (III-I w. p.n.e.)'', Szczecin 2010, 719 s., (Biblioteka Naukowa Muzeum Narodowego w Szczecinie. Seria Archeologiczna).

	* ''SMS. 8th October to 28th November 2010. Przemysław Cerebież-Tarabicki, Danuta Dąbrowska, Jarosław Eysymont, Andrzej Janczewski, Longin Sarnecki, Adam Simmons, Gosia Włodarczyk, Waldemar Wojciechowski, Jarek Wójcik, Wojciech Zieliński'', ed. Jarek Wójcik, kat. wyst., Muzeum Narodowe w Szczecinie 8.10–28.11.2010, Szczecin 2010, 60 s.		* ''SMS. 8th October to 28th November 2010. Przemysław Cerebież-Tarabicki, Danuta Dąbrowska, Jarosław Eysymont, Andrzej Janczewski, Longin Sarnecki, Adam Simmons, Gosia Włodarczyk, Waldemar Wojciechowski, Jarek Wójcik, Wojciech Zieliński'', ed. Jarek Wójcik, kat. wyst., Muzeum Narodowe w Szczecinie 8.10–28.11.2010, Szczecin 2010, 60 s.
Linia 1509:		Linia 1509:
	*''Dzieląc się pięknem. Kolekcja Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Narodowego w Szczecinie'', pod red. Dariusza Kacprzaka, Szczecin 2025, 181 s.<br>		*''Dzieląc się pięknem. Kolekcja Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Narodowego w Szczecinie'', pod red. Dariusza Kacprzaka, Szczecin 2025, 181 s.<br>
	*''Quantum Babylon. Roman Lipski'', tekst / text Marlena Chybowska-Butler, Birgit Ostermeier, folder do wyst., Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Sztuki Współczesnej 26.06–21.09.2025, Szczecin 2025, 1 k. złoż.<br>		*''Quantum Babylon. Roman Lipski'', tekst / text Marlena Chybowska-Butler, Birgit Ostermeier, folder do wyst., Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Sztuki Współczesnej 26.06–21.09.2025, Szczecin 2025, 1 k. złoż.<br>
			*Rogalski Bartłomiej, ''Cmentarzysko w Długiem, pow. stargardzki (niem. Langenhagen, Kr. Saatzig), stan. 3. Studia nad młodszym okresem przedrzymskim na Pomorzu Zachodnim'', Szczecin 2025, 203 s., (Biblioteka Naukowa Muzeum Narodowego w Szczecinie. Seria Archeologiczna).
	*''Święte i świeckie. Grafika włoska XVI–XIX wieku ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie / Sacred and secular. Italian graphics from the 16th–19th centuries from the collections of the National Museum in Szczecin'', tekst / text Ewa Gwiazdowska, folder do wyst., Muzeum Narodowe w Szczecinie 16.10.2025–25.01.2026, Szczecin 2025, 1 k. złoż. <br>		*''Święte i świeckie. Grafika włoska XVI–XIX wieku ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie / Sacred and secular. Italian graphics from the 16th–19th centuries from the collections of the National Museum in Szczecin'', tekst / text Ewa Gwiazdowska, folder do wyst., Muzeum Narodowe w Szczecinie 16.10.2025–25.01.2026, Szczecin 2025, 1 k. złoż. <br>
	*''Traumy wojny / Traumas of war'', tekst / text Agnieszka Kuchcińska-Kurcz, Magdalena Lewoc, folder do wyst., Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Sztuki Współczesnej 29.04–28.09.2025, Szczecin 2025, 1 k. złoż.<br /><br>		*''Traumy wojny / Traumas of war'', tekst / text Agnieszka Kuchcińska-Kurcz, Magdalena Lewoc, folder do wyst., Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Sztuki Współczesnej 29.04–28.09.2025, Szczecin 2025, 1 k. złoż.<br /><br>