Cmentarz Komunalny w Koszalinie
| Cmentarz komunalny w Koszalinie | |||
| |||
| Adres | Koszalin, ul. Gnieźnieńska | ||
| Powierzchnia | ok. 36 ha | ||
| Wyznanie | pierwotnie ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki | ||
| Data powstania | 1897 r. | ||
| Stan obecny | czynny | ||
| Zobacz cmentarz na: | |||
|
Mapa Google. | ||
|
Google Street View. | ||
Cmentarz komunalny w Koszalinie zlokalizowany jest w południowo – wschodniej części miasta przy ul. Gnieźnieńskiej.
Założony on został na obrzeżach miasta w 1897 r., ponieważ na dotychczasowym cmentarzu przy obecnej ul. T. Kościuszki zaczęło brakować miejsca. Początkowo nie odbywało się tu dużo pochówków. Rozwój cmentarza nastąpił w latach 20-stych XX w. Powiększono jego teren do 67 morgów.
W 1920 r. wybudowano bramę wejściową, dom pogrzebowy wraz z kaplicą cmentarną, posadzono żywopłoty, wykonano prace melioracyjne, aby osuszyć teren cmentarza. Gdy w 1926 r. zamknięto oficjalnie stary cmentarz, nowy cmentarz stał się główną nekropolią Koszalina. Do 1945 r. pochowano na niej ok. 3 tys. osób
Po II wojnie światowej cmentarz splantowano, usunięto niemieckie nagrobki i przygotowano jego teren pod polskie pochówki. Tuż za wejściem głównym, w północno – zachodniej części cmentarza, przygotowano także miejsce na pochówki poległych przy wyzwoleniu miasta żołnierzy Armii Czerwonej. Przeniesiono tu poległych ekshumowanych z okolicy budynku poczty przy ul. Zwycięstwa oraz ze zlikwidowanego w 1966 r. cmentarza wojennego przy ul. Piaskowej. W centrum tej kwatery stoi pomnik Braterstwa Broni projektu Melchiora Zapolnika, Michała Kuśnierza, Romualda Grodzkiego i Ryszarda Moroza. Obok niego znajduje się pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej przeniesiony tu w 2003 r. z Placu Zwycięstwa.
Kaplica cmentarna znajduje się vis a vis głównego wejścia. Jest to budynek z czerwonej cegły wybudowany w stylu neogotyckim na planie krzyża greckiego. Na południe od kaplicy znajduje się Pomnik Martyrologii. Po lewej stronie wejścia zlokalizowany jest budynek administracyjny.
W 1994 r. cmentarz został powiększony w kierunku południowym, o tereny za torami kolejki wąskotorowej, która to przejeżdża między starą a nową częścią cmentarza. Przy nowej rozbudowanej części powstał parking.
W 2002 r. dokonano odsłonięcia lapidarium, w skład którego wchodzą poniemieckie nagrobki pochodzące z różnych koszalińskich cmentarzy ewangelickich, które wcześniej znajdowały się w magazynach PGK lub w zbiorach prywatnych. W centrum lapidarium znajduje się granitowa płyta z krzyżem i napisem; „Pamięci Niemców wyznania ewangelickiego oraz wszelkich innych wyznań, żyjących i pracujących przed nami w Koszalinie i okolicy”. Przy głównej alejce na lewo od kaplicy znajduje się wybudowane w 2004 r. kolumbarium w formie rotundy z niszami na urny oraz pole urnowe.
Powierzchnia cmentarz wynosi ok. 36 ha, pochowanych jest tu ok. 50 tys. osób. Administratorem cmentarza jest Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. w Koszalinie.
Bibliografia
- Borkowski R., Grynkiewicz J. Cmentarze Koszalina. Koszalin 1998.
- Laskowski L. Pomniki Koszalina. Koszalin 2009.
