Dwór (Krzemlin)

Dwór w Krzemlinie
Lokalizacja	74-230 Krzemlin
Projektant	nieznany
Data budowy	koniec XVIII w., przeb. poł. XIX w.

Dwór w Krzemlinie (niem. Kremlin, gmina Pyrzyce)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1352 roku i dotyczy powinności wsi na rzecz margrafa Ludwika. W tym czasie Krzemlin był dużą wsią liczącą 64 łany, w tym 4 łany kościelne. W 1486 roku dzięki nadaniu elektora Joachima właścicielem połowy wsi został Klaus von Kuhmeisen. Od 1498 roku właścicielem wsi była rodzina von Bellingów pochodząca z Nowej Marchii. W rękach tej rodziny majątek pozostał do początku XIX wieku. W drodze koligacji rodzinnych nowym właścicielem wsi zamieszkanej przez 296 osób i liczącej 33 dymy, 8 gospodarstw chłopskich, 5 zagrodników i 36 chałupników została rodzina von Heydenów. W 1850 roku po śmierci Frederika von Heydena, jego córka Antonina wyszła za mąż za Wilhelma Karla von Sydowa, właściciela majątków w Dobropolu i Bolewicach. W rękach rodu von Sydowow wieś pozostała do końca II wojny światowej. Na przełomie lat 60. i 70. XIX wieku z fundacji Wilhelma Karla von Sydowa powstał folwark. W latach 80. XIX wieku zbudowano nowe obiekty folwarczne. W 1939 roku ostatnim właścicielem majątku obejmującego 826 ha ziemi oraz hodowlę bydła i trzody chlewnej był Konrad von Sydow.

Po II wojnie światowej na terenie dawnego folwarku funkcjonował PGR, a następnie Stacja Hodowli Roślin. Ostatnim właścicielem terenu w 1998 roku była Poznańska Hodowla Roślin sp. z o.o.

Dwór

We wsi znajduje się klasycystyczny dwór o powierzchni 607,3 m² zbudowany pod koniec XVIII wieku. W drugiej połowie XIX wieku obiekt został poddany modernizacji i rozbudowie o ganek. W latach 70. XX wieku w dworze przeprowadzono gruntowny remont. Obecnie jest to budynek parterowy z tarasem i słupowym gankiem, z 11-osiową fasadą z zachowanym (odtworzonym) barokowym wystrojem, założony na rzucie wydłużonego prostokąta, kryty wysokim dachem mansardowym z „wolimi oczkami” i facjatkami. Budynek opuszczony i zabezpieczony przed dewastacją. W sąsiedztwie znajdują się zabudowania folwarczne m.in. gorzelnia oraz park dworski z jeziorem o powierzchni założony na początku XIX wieku o powierzchni 7,70 ha. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

• Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie

Autor opracowania: Maciej Burdzy