Ten artykuł jest w trakcie opracowywania. Prosimy nie edytować strony do czasu zniknięcia tej wiadomości. Nazwa użytkownika, który dodał tę wiadomość, jest wyświetlona na stronie historii.
Szczecin (niem. Stettin) – miasto na prawach powiatu, stolica województwa zachodniopomorskiego i jego największe miasto. Centrum aglomeracji szczecińskiej, siedziba samorządu gminy, powiatu i województwa.
Szczecin to miasto w północno-zachodniej Polsce przy granicy polsko-niemieckiej. Leży u ujścia Odry, w odległości około 60 km (w linii prostej) od morza i 30 km od Zalewu Szczecińskiego. Powierzchnia miasta wynosi 300,55 km2 z czego 1202,8 km2 zajmują grunty pod wodami. Głównym elementem systemu hydrograficznego Szczecina jest Odra dopływająca do miasta dwoma nurtami: wschodnim - Odra Wschodnia (Regalica) i zachodnim - Odra Zachodnia. W granicach miasta są również zbiorniki wód stojących (główne: Jezioro Dąbie, Jezioro Głębokie, jeziora: Szmaragdowe, Rusałka i Słoneczne).[1]
Terytorium miasta graniczy z gruntami gmin: Dobra, Kołbaskowo, Gryfino, Stare Czarnowo, Kobylanka, Goleniów, Police.
Miasto Szczecin leży na terenie makroregionu Pobrzeże Szczecińskie, który składa się z jedenastu mezoregionów. Szczecin ulokowany jest na obszarze czterech z nich: Doliny Dolnej Odry, Równiny Goleniowskiej, Wzniesień (Wzgórz) Szczecińskich (składających się ze Wzgórz Warszewskich i Wału Stobniańskiego) oraz Wzgórz Bukowych.[2]
Klimat Szczecina kształtuje przede wszystkim bliskość morza, warunki fizjograficzne (obecność jez. Dąbie, doliny rz. Odry, Wzgórz Warszewskich, Bukowych i Wału Bezleśnego, kompleksów leśnych – puszcz: Wkrzańskiej, Bukowej i Goleniowskiej) oraz obecność dużych zakładów przemysłowych i produkcyjnych w mieście i jego okolicy. W ostatnich latach odnotowano w Szczecinie również wpływy klimatu oceanicznego i kontynentalnego.
Wpływ morza, usytuowania terenu, dużych zbiorników wodnych i kompleksów leśnych przejawia się w postaci stosunkowo łagodnej zimy oraz dość chłodnego, wilgotnego lata. Zanieczyszczanie powietrza przez zakłady przemysłowe przyczynia się do zwiększenia częstotliwości opadów.
W Szczecinie przeważają wiatry południowo-zachodnie występujące głównie w czerwcu, lipcu, wrześniu, listopadzie i grudniu. W kwietniu i maju przeważają wiatry z kierunków wschodnich i północno-wschodnich.
Średnia temperatura powietrza
Średnie roczne sumy opadów
Średnia prędkość wiatru
Usłonecznienie
Średnie zachmurzenie
2010
8,0°C
716 mm
2011
9,8°C
630 mm
2012
9,1°C
529 mm
3,8 m/s
1654 h
5,2 oktana
Źródło: Urząd Statystyczny w SzczecinieBłąd rozszerzenia cite: Brak znacznika zamykającego </ref> po otwartym znaczniku <ref> Osada była tam również w czasach kultury łużyckiej (ok. 700 lat p.n.e.) i później, już na przełomie VII i VIII w. n.e. Rozwijała się prężnie korzystając z położenia nad rzeką. Osiedle powiększało swój obszar i liczbę ludności, umacniało. W XI w. można już mówić o grodzie i podgrodziu rzemieślniczo-kupiecko-rybackim, które dało początek późniejszemu miastu.
Przełomowe konsekwencje miało dla Szczecina włączenie go w XII w. w orbitę wpływów Bolesława Krzywoustego. W wyniku misji chrystianizacyjnej biskupa Ottona z Bambergu w 1124 r. mieszkańcy Szczecina, za przykładem pomorskiego księcia Warcisława I i grupy możnych, przyjęli chrzest. Biskup Otto założył dwie chrześcijańskie świątynie: Św. Piotra i Pawła (przed obwarowaniami miasta) oraz św. Wojciecha (w pobliżu placu targowego).[3]
W latach 1237-1243 książę Barnim I nadał Szczecinowi szereg przywilejów, na mocy których stał się on niezależnym ośrodkiem miejskim (lokacja na prawie magdeburskim). Nastąpił dynamiczny rozwój miasta. Jeszcze w XIII w. Szczecin wstąpił do Związku Miast Hanzeatyckich stając się ważnym ośrodkiem handlu rybami z dostępem do łowisk u wybrzeży Skanii. Jego strefa oddziaływań jako ośrodka gospodarczego obejmowała Pomorze, Nową Marchię i Brandenburgię, a od przełomu XIV i XV w. także ziemie polskie.[4].
U schyłku średniowiecza następuje koniec prosperity miast nadbałtyckich – również dla Szczecina druga połowa XVI w. jest ostatnim okresem świetności w czasach księstwa. Miasto liczyło wówczas 17-18 tys. mieszkańców, było wiodącym armatorem i eksporterem wśród miast zachodniopomorskich. Handlowano m.in. drewnem, wełną, skórami, sprowadzano sól, towary kolonialne, tkaniny, wina, metale.
Rządy ostatniego z dynastii Gryfitów księcia Bogusława XIV to już czas naznaczony tragicznymi skutkami wojny trzydziestoletniej – Pomorze zajmują wojska cesarza Gustawa Adolfa. W 1630 r. podpisany zostaje sojusz pomorsko-szwedzki.
W 1637 Bogusław XIV umiera bezpotomnie i wygasa dynastia Gryfitów. Zawarty w 1648 r. pokój westfalski sankcjonuje podział Pomorza przyznający Szwecji zachodnią część księstwa z Wolgast i Szczecinem, a Brandenburgii wschodnią.
W 1713 r. miasto zajęły wojska koalicji antyszwedzkiej. W 1720 r. na mocy zawartego w Sztokholmie pokoju ujście Odry wraz ze Szczecinem zostało przekazane Prusom. Szczecin uzyskał status stolicy prowincji pomorskiej. W 1724 r. rozpoczęła się intensywna rozbudowa fortyfikacji miasta. W latach 1806-1813 Szczecin przeżył okupację wojsk napoleońskich. W wyniku walk odzyskano twierdzę, ale zniszczenia były ogromne. Kolejne lata to odbudowa i rozwój Szczecina. Sprzyjały temu reformy i odrodzenie samorządu lokalnego. Głównym hamulcem rozwoju przestrzennego miasta były jednak fortyfikacje. Uniemożliwiały też osiedlanie się nowych mieszkańców. Miasto było przeludnione.
Postępowała industrializacja, powstały nowe zakłady przemysłowe, rozwijały się istniejące. Szczególne znaczenie miał przemysł stoczniowy, maszynowy, rosła produkcja szczecińskiej cukrowni i fabryk chemicznych. Potentatami były cementownie, browary, młyny. W 1898 r. otwarty został port wolnocłowy, który przyciągnął nowych inwestorów. W 1873 r. zniesiono status twierdzy, co umożliwiło rozbudowę miasta. Powstało nowoczesne śródmieście, którego obszar dziecięciokrotnie przekraczał dotychczasowy obszar miasta. Projekt stworzył Konrad Kruhl na podstawie koncepcji Jamesa Hobrechta. Jego główną oś stanowiła obecna al. Jana Pawła II, gwiaździsty układ placów, alejowe obsadzenia głównych ulic. Liczba mieszkańców w ostatnich latach XIX w. wzrosła z 76 do 210 tys. Burmistrzem był wówczas Hermann Haken.
Do wybuchu I wojny światowej Szczecin kontynuował rozwój – prowadzono inwestycje w porcie i na torze wodnym do Świnoujścia, ilość i różnorodność przeładunku rosła, rozwijała się żegluga i produkcja. Szczecińskie stocznie Nuscke, Vulcan i Oderwerke słynęły z budowy nowoczesnych jednostek. W przemyśle maszynowym dominowały zakłady Stoewera produkujące maszyny do szycia, pisania, prania, rowery, motocykle i samochody. Przemysł odzieżowy to 65 firm zatrudniających w sumie 6,5 tys. osób. W 1912 r. powstaje papiernia, fabryka celulozy i sztucznego jedwabiu.
W latach 1902-1921 powstaje reprezentacyjna zabudowa na nadodrzańskiej skarpie dawnego fortu – obecne Wały Chrobrego. W 1907 r. następcą Hakena na stanowisku burmistrza Szczecina zostaje Friedrich Ackermann, który kontynuuje politykę poszerzania miasta i włącza w jego granice kolejne obszary.
15 października 1939 r. uchwałą rządu niemieckiego utworzono Wielkie Miasto Szczecin, w którego skład weszło 31 gmin powiatu Randow, kilka gmin z powiatów Gryfino i Nowogard oraz miasta: Police i Dąbie. Obszar miasta powiększył się z 81 km kw. do 461 km kw. Zamieszkiwało go 383 tys. osób. Stał się trzecim co do wielkości miastem Rzeszy.
Ogromne zniszczenia miasta – głównie w rejonach nadodrzańskich, porcie i dzielnicach przemysłowych - spowodowały alianckie bombardowania Szczecina prowadzone w czasie II wojny światowej, w latach 1943-1945 r. 26 kwietnia 1945 r. do miasta wkroczyły oddziały radzieckie.
5 lipca 1945 r. – nastąpiło przejęcie Szczecina przez władze polskie. Prezydentem miasta został Piotr Zaremba.
Samorząd
Organem wykonawczym gminy jest Prezydent Miasta, który przy pomocy Urzędu Miasta wykonuje uchwały Rady Miasta Szczecin oraz inne zadania określone przepisami prawa. Prezydentem Szczecina jest Piotr Krzystek. Urząd swój sprawuje trzecią kadencję (zaprzysiężenie - 8 grudnia 2014 r.).
Zastępcy prezydenta:
Krzysztof Soska (koordynowanie i integracja działań w sferze społecznej),
Bogdan Jaroszewicz (realizacja i koordynowanie inwestycji miejskich),
Mariusz Kądziołka (zarządzanie infrastrukturą komunalną i bieżące utrzymanie miasta),
Piotr Mync – (koordynowanie tworzenia strategii i monitoringu rozwoju miasta, pozyskiwania i obsługi inwestorów oraz wspierania przedsiębiorczości).
Prezydium Rady Miasta tworzą przewodniczący i troje wiceprzewodniczących. Przewodniczącym Rady Miasta VII kadencji jest Artur Szałabawka (PiS).
Gospodarka i infrastruktura
W Szczecinie są zarejestrowane 67 292 podmioty gospodarki narodowej (stan na koniec 2013 r.). Od 2000 r. liczba podmiotów gospodarczych na 1000 ludności wzrosła ze 142 do 165. Ponad 96 proc. podmiotów gospodarczych działających w Szczecinie to mikroprzedsiębiorstwa (0-9 pracowników), których w 2013 r. było 64 808. Sektor ten zatrudnia 2/3 wszystkich pracujących mieszkańców Szczecina. Małych przedsiębiorstw (10-49 pracowników) było 2035, średnich (50-249 pracowników) – 386, a dużych (ponad 250) – 63, z czego zakładów zatrudniających ponad 1 000 pracowników na koniec 2013 roku było 11.
Liczba osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą - 47 413. Zakłady prowadzone przez osoby fizyczne stanowią ponad 70 proc. wszystkich szczecińskich podmiotów. Dominują wśród nich:
placówki handlowe (23 proc. grupy),
zakłady budowlane (15 proc.),
firmy profesjonalne, naukowe i techniczne (13 proc.),
firmy transportu i gospodarki magazynowej (9 proc.).
Wśród spółek handlowych dominuje:
handel i naprawa pojazdów (27 proc.),
przemysł (17 proc.),
budownictwo (15 proc.),
biura nieruchomości (5 proc.).
Liczba podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w 2013 r. – 2191. Stanowią one 48 proc. spółek z udziałem kapitału zagranicznego zlokalizowanych w całym województwie zachodniopomorskim. Najwięcej jest firm średnich o liczbie pracowników 9–49 (prawie 20 proc.) i małych, zatrudniających do 9 pracowników (ponad 7 proc.). Dominuje kapitał niemiecki (ponad 40 proc.).
Wynik finansowy netto zakładów dużych i średnich z siedzibą w Szczecinie na koniec 2012 roku - 578,6 mln zł (85,6 proc. stanu 2011 r.), w tym w sektorze prywatnym: 441,2 mln zł, w sektorze publicznym: 137,3 mln zł.
Na liście 2000 polskich przedsiębiorstw i eksporterów (stan z grudnia 2013) opublikowanej przez gazetę Rzeczpospolita znalazło się 45 firm z województwa zachodniopomorskiego, w tym 19 ze Szczecina:
Ship-Service (1060) – producent i dystrybutor paliw płynnych,
SEC (1180) – dostawca energii cieplnej,
PCC Gryf (1261) – przemysł spożywczy,
PHU D. Bobryk (1281) – producent i dystrybutor paliw,
Tankpol R Mosio i Wspólnicy (1342) – dystrybutor paliw,
SGI (1684) – budownictwo,
PSS Społem (1745) – handel detaliczny,
Fosfan (1876) – produkcja nawozów,
BONDI (1971) – obsługa rynku nieruchomości.
W rankingu eksporterów PŻM uplasował się na 27 pozycji i na 6 miejscu wśród firm o największym udziale eksportu w sprzedaży. Natomiast Yara Poland wyróżniła się jedną z największych stóp zwrotu z aktywów zajmując w tej kategorii 52 miejsce.
W rankingu tygodnika PolitykaPŻM znalazł się na 151 miejscu, 427 - OT Logistic (transport), 460 - Farutex (handel hurtowy). Na liście znalazło się tylko 6 firm zachodniopomorskich.
Zasoby mieszkaniowe
Na koniec 2012 r. w Szczecinie było 168 471 mieszkań. Liczba lokali przypadająca na 1000 mieszkańców wynosiła 412 mieszkań (2010 r. - 402,7). Pod tym względem Szczecin zajmuje 10 miejsce wśród miast wojewódzkich. Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania wzrosła z 61,1 m kw. w 2010 r. do 63,7 m kw. w 2012 r. (szóste miejsce wśród miast wojewódzkich). Powierzchnia użytkowa przypadająca
na jedną osobę w 2012 r. wynosiła 26,2 m2 (2010 r. – 24,5 m kw.). Komunalne zasoby mieszkaniowe
W lokalach komunalnych mieszka ponad 51,7 tys. szczecinian (2011 r. – 56,7 tys.). Pod koniec 2013 r. miasto było właścicielem 20 115 mieszkań, w tym 1269 lokali socjalnych. Około 90 proc. lokali komunalnych znajduje się w lewobrzeżnej części Szczecina (największa koncentracja jest w centrum). Prawie 84 proc. mieszkań komunalnych administrowana jest przez Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych (jednostka budżetowa), 12,6 proc. – przez TBS Prawobrzeże Sp. z o.o., a 3,4 proc. lokali – przez Szczecińskie TBS Sp. z o.o.
Mieszkania komunalne w większości znajdują się w przedwojennych nieremontowanych budynkach. Około 31 proc. (2011 r. - 25 proc.) mieszkań gminnych ogrzewanych było z sieci miejskiej. Prawie 1,5 tys. mieszkań stanowiły lokale wspólne, zamieszkiwane przez dwie lub trzy rodziny, korzystające ze wspólnego przedpokoju, kuchni lub toalety. Przeciętna powierzchnia mieszkania komunalnego w 2012 r. - 49,9 m kw. Lokale socjalne liczyły przeciętnie 38,2 m kw. (2013 r. - 39,9 m kw.). W 2012 r. statystyczne mieszkanie gminne zamieszkiwały średnio 2,55 osoby, na jedną osobę przypadało 17,4 m kw. powierzchni użytkowej lokalu. Mieszkania oddane do użytku
W latach 2012-2013 oddano do użytku 3371 lokali mieszkalnych, w tym głównie:
2905 mieszkań wybudowali deweloperzy - głównie w dzielnicy Północ (osiedla Żelechowa, Warszewo) oraz Zachód (osiedle Arkońskie-Niemierzyn); mniej mieszkań na sprzedaż lub wynajem zrealizowano na Prawobrzeżu (osiedle Zdroje) i w Śródmieściu
371 - budownictwo indywidualne.
W 2013 r. rozpoczęto budowę 1457 mieszkań (2012 r. - 1688 mieszkań).
Infrastruktura drogowa
Przez Szczecin przebiegają następujące drogi:
1. krajowe:
autostrada A6 (E28): przedłużenie autostrady A11 z Berlina do Kołbaskowa (na polskim odcinku: Kołbaskowo – Szczecin) przechodząca następnie w drogę krajową nr 6: Goleniów – Koszalin – Gdańsk, położona na południu Szczecina i będąca jego trasą obwodową, wykorzystywaną w celach tranzytowych,
droga ekspresowa S3 (E65), w granicach miasta rozpoczyna się na odcinku od A6 w rejonie Klucza, prowadzi w kierunku Gorzowa Wlkp.,
droga krajowa nr 3 (E65) z trasą przebiegającą od Świnoujścia przez Szczecin do Jakuszyc; przecina się z autostradą A6 w rejonie Kijewa,
Na drogach publicznych zarządzanych przez Miasto Szczecin według stanu na koniec 2013 r. znajdowało się 106 obiektów inżynierskich:
mosty (43 szt.)
wiadukty (34 szt.)
estakady (26 szt.)
kładki dla pieszych (13 szt.)
przejścia podziemne (2 szt.).
W mieście funkcjonuje Strefa Płatnego Parkowania (SPP), w ramach której utworzono ok. 7500 płatnych miejsc postojowych w obrębie centrum miasta, podzielonych na dwie podstrefy zróżnicowane pod względem wysokości opłat: podstrefa A (czerwona, droższa) i podstrefa B (żółta, tańsza). W każdej podstrefie wyznaczone są miejsca do parkowania dla osób niepełnosprawnych. Na koniec 2013 r. SPP wyposażona była w 336 urządzeń do pobierania opłat. Drogi rowerowe i transport zbiorowy
Łączna długość dróg rowerowych oraz dróg dla rowerów i pieszych na terenie Szczecina na koniec 2013 r. wynosiła 95,72 km (2011 r. - 77,7 km; 2009 r. – 69,8 km). Większość dróg rowerowych znajduje się w lewobrzeżnej części miasta. Około 50 km tras wykonanych jest z betonowej kostki, ok. 40 km stanowią drogi rowerowe o podłożu bitumicznym, pozostałe ok. 5 km to płyty chodnikowe, nawierzchnie szutrowe i inne.
Od sierpnia 2014 r. istnieje w Szczecinie wypożyczalnia rowerów (Bike_S Szczeciński rower miejski). Jest to system 33 stacji (324 rowerów) rozmieszczonych co kilkaset metrów w śródmieściu Szczecina, w których można wypożyczać rowery po uprzednim zarejestrowaniu się na stronie internetowej wypożyczalni (pierwsze 20 minut jazdy rowerem jest darmowe). Bike_S działa 24 godziny na dobę wiosną, latem i jesienią. Powstał w ramach Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego 2014. Stacje, rowery i oprogramowanie czeskiej firmy Homeport dostarczyła spółka BikeU. Operatorem Bike_S jest miejska spółka Nieruchomości i Opłaty Lokalne.
W 2013 roku na terenie miasta funkcjonowało łącznie 77 linii transportu zbiorowego (tramwajowych i autobusowych) o łącznej długości 969,6 km, z czego długość linii dziennych wynosiła 726,21 km, w tym:
komunikacja tramwajowa: 12 linii tramwajowych, o łącznej długości 105,94 km, obsługiwanych przez 94 pociągi, na których kursowały 154 wagony tramwajowe.
komunikacja autobusowa: 44 linie zwykłe i 7 linii pospiesznych komunikacji dziennej, o łącznej długości 620,27 km, obsługiwanych przez 209 autobusów w szczytach przewozowych, w tym:
– 36 linii zwykłych, o łącznej długości 383,19 km oraz 6 linii pospiesznych o łącznej długości 100,22 km, obsługiwanych przez SPA Klonowica i SPA Dąbie (teren Szczecina oraz miejscowości Kołbaskowo i Przecław na terenie gminy Kołbaskowo),
– 8 linii zwykłych, o łącznej długości 120,06 km i 1 linia pospieszna o długości 16,8 km, obsługiwanych przez SPPK (połączenie Szczecina i Polic oraz wewnętrzna komunikacja w Policach),
– 14 linii nocnych, o łącznej długości 243,39 km, obsługiwanych przez 20 autobusów SPA Klonowica, SPA Dąbie, PKS Szczecin oraz SPPK (w zakresie 2 linii o łącznej długości 54,26 km, stanowiących połączenia Polic i Szczecina).
W latach 2012-2013 środkami komunikacji miejskiej przewieziono 286 793,7 tys. pasażerów (w tym: w 2012 r. – 144 775,4 tys., w 2013 r. – 142 018,3 tys. pasażerów). W 2013 r. z przewozów tramwajowych skorzystało 62 346,0 tys. pasażerów (2012 r. – 63 556,4 tys.), a z przewozów autobusowych 79 672,3 tys. pasażerów (2012 r. – 81 219 tys.). W 2013 r. rozpoczęto budowę Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju (SST) - ekspresowa linia tramwajowa o długości 4 km połączy Basen Górniczy z osiedlem Słonecznym, a docelowo z Kijewem.
Wśród 500 liceów ogólnokształcących z całego kraju notowanych w roku 2013 w Rankingu Liceów Ogólnokształcących miesięcznika Perspektywy znalazło się 8 liceów prowadzonych przez Miasto Szczecin. Szczecińskie licea w pierwszej setce rankingu:
XIII LO - 2 miejsce w rankingu ogólnym i zwycięstwo w rankingu maturalnym jako szkoła z najlepszymi w kraju wynikami egzaminów maturalnych
II LO - 38 miejsce
V LO - 59 miejsce
IX LO - 81 miejsce.
Na 20 szczecińskich liceów ogólnodostępnych 12 zaistniało na liście najlepszych szkół w Polsce. W rankingu znalazło się również Katolickie Liceum Ogólnokształcące (247. miejsce) oraz Liceum Ogólnokształcące Towarzystwa Salezjańskiego (miejsce 500+).
Szczecińskie technika uznane za najlepsze (ranking techników):
Zespół Szkół Nr 8 - 43. miejsce,
Zespół Szkół Elektryczno–Elektronicznych - 50. miejsce,
Zespół Szkół Budowlanych - 138. miejsce.
Kadra pedagogiczna - w roku szkolnym 2012/2013 łączny wymiar zatrudnienia pracowników pedagogicznych we wszystkich typach szkół i placówek oświatowych Szczecina wynosił 6 061,36 etatów, a w roku szkolnym 2013/2014 – 5 952,76 etatów.
Szczecin jest największym ośrodkiem akademickim w województwie zachodniopomorskim. Spośród 22 uczelni w województwie, w Szczecinie działa 17. Na uczelniach w Szczecinie studiuje 47 814 studentów (rok akademicki 2012/2013). Uczelnie w Szczecinie:
Wyższa Szkoła Kosmetologii i Promocji Zdrowia w Szczecinie
Kościoły i związki wyznaniowe
Sport
W 2012 r. w Szczecinie istniały 93 kluby sportowe, w ramach których funkcjonowały 163 sekcje zrzeszające 9583 członków. Zespoły ligowe w sezonie 2012/2013:
Pogoń Szczecin S.A - piłka nożna mężczyzn, awans do Ekstraklasy,
Miejski Klub Sportowy‚ 04 Szczecin - futsal, Ekstraklasa Futsalu 4. miejsce
Klub Sportowy MORZE-BAŁTYK - piłka siatkowa mężczyzn, 2 liga
Piast Szczecin - piłka siatkowa kobiet, 2 liga
AZS Radex - koszykówka mężczyzn, 1 liga
King Wilki Morskie Szczecin - koszykówka kobiet, 1 liga 2. miejsce
Miejski Klub Sportowy OLIMPIA Szczecin - piłka nożna kobiet, 1 liga 4. miejsce
Sukcesy sportowców w 2013 r.:
Rafał Wilk – zawodnik Klubu Sportowego Inwalidów „Start” Szczecin, dwa I miejsca w Mistrzostwach Świata w Kolarstwie Niepełnosprawnych,
Kacper Białkowski – zawodnik Akademickiego Związku Sportowego Szczecin, III miejsce w Młodzieżowych Mistrzostwach Świata w wioślarstwie;
Konrad Kuchta – zawodnik Akademickiego Związku Sportowego Szczecin, III miejsce w Młodzieżowych Mistrzostwach Świata w wioślarstwie;
Konrad Wasielewski – zawodnik Akademickiego Związku Sportowego Szczecin, II miejsce w Mistrzostwach Europy Seniorów w wioślarstwie,
Piotr Licznerski – zawodnik Akademickiego Związku Sportowego Szczecin, II miejsce w Mistrzostwach Europy Seniorów w wioślarstwie.
Siatkarki Chemika Police i koszykarki King Wilków Morskich Szczecin awansowały do najwyższych klas rozgrywkowych.
Piłkarze Pogoni – po rundzie jesiennej są na 6. miejscu w Ekstraklasie.
Szczypiorniści Gaz-System Pogoń rok zakończyli na 3. miejscu w tabeli Superligi.
Szczypiornistki Pogoni Baltica Szczecin po 9 kolejkach sezonu 2013/14 są na 6. pozycji Superligi.
Infrastruktura sportowa
Miejskimi obiektami w Szczecinie zarządza Miejski Ośrodek Sportu, Rekreacji i Rehabilitacji (MOSRiR). Ośrodek udostępnia bazę sportową i rekreacyjną klubom i związkom sportowym, organizacjom kultury fizycznej, fundacjom, organizacjom sportowym i zawodowym, szkołom, uczelniom, zakładom pracy i osobom prywatnym. Obiekty sportowe w zarządzie MOSRiR:
Hala Miejska, ul. Twardowskiego 12: hala wielofunkcyjna posiadająca dwa pełnowymiarowe boiska do gry w piłkę ręczną i koszykówkę z wyposażeniem i zapleczem, 730 miejsc, zaplecze hotelowe,
Szczeciński Dom Sportu, ul. Wąska 16: zespół obiektów z zapleczem hotelowym, w tym m.in.: kryta pływalnia sportowa 50 m spełniająca wymogi do przeprowadzania zawodów pływackich i meczy piłki wodnej (Floating Arena 1760 miejsc na trybunach; kryta pływania sportowa 25 m, 416 stałych miejsc na trybunach; wielofunkcyjna hala sportowa, 744 miejsca na trybunach, wioślarski basen treningowy),
Miejski Stadion Lekkoatletyczny, ul. Litewska 20: stadion wraz zapleczem treningowym posiadający certyfikat PZLA do rozgrywania międzynarodowych zawodów lekkoatletycznych zgodnie z kryteriami IAAF, 1638 miejsc na trybunach,
Zespół Obiektów Sportowych „Tor Kolarski”, al. Wojska Polskiego 246: tor zadaszony, 400 m obwodu, widownia na 2000 miejsc, służy głownie do popularyzacji kolarstwa torowego; hala sportowa z wyposażeniem, przeznaczona dla sztuk walk dalekowschodnich,
Młodzieżowe Centrum Sportowe, ul. Narutowicza 17: hala wielofunkcyjna, w tym sala do gier zespołowych; sala gimnastyczna z wyposażeniem przeznaczona do gimnastyki sportowej; sala z wyposażeniem przystosowana do uprawiania szermierki,
Stadion Młodzieżowy, ul. Tenisowa 38: stadion wielofunkcyjny przeznaczony do rozgrywek i treningów piłki nożnej oraz rozgrywania niektórych konkurencji lekkoatletycznych, 1 050 miejsc na trybunach; cztery korty tenisowe o nawierzchni z mączki ceglanej,
Kompleks Sportowo-Rekreacyjny ul. Nehringa 69: trzy boiska trawiaste, w tym największe z trybuną na 624 miejsca i sztucznym oświetleniem, dwa korty tenisowe asfaltowe, zaplecze socjalne,
Szczecin dysponuje trzema obiektami specjalistycznymi klasy międzynarodowej:
Miejski Stadion Lekkoatletyczny im. Wiesława Maniaka (1628 miejsc), posiadający certyfikat drugiej klasy Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych (IAAF), uprawniający do prowadzenia na nim zawodów międzynarodowych do rangi młodzieżowych mistrzostw Europy włącznie.
Zadaszony basen olimpijski o długości 50 m w kompleksie Szczecińskiego Domu Sportu przy ul. Wąskiej (Floating Arena) spełniający wymogi do przeprowadzania zawodów pływackich i meczy piłki wodnej (1760 miejsc na trybunach).
Hala widowiskowo-sportowa przy ul. Szafera, o pojemności 5300 widzów podczas imprez sportowych (7300 widzów podczas koncertów). W hali jest możliwość rozgrywania meczów wszystkich dyscyplin halowych.
W mieście znajduje się 12 przystani wodnych.
Najważniejsze imprezy sportowe organizowane w Szczecinie w latach 2012-2013:
Puchar Świata w Strzelectwie Sportowym Osób Niepełnosprawnych,
Szczeciński Rajd Magnolii: 33 i 34 edycja zawodów samochodowych KJS z udziałem 80 załóg automobilklubów z całej Polski,
Mistrzostwa Europy w Pływaniu w Płetwach w 2013 r. – zmagania pływaków należących do ścisłej światowej czołówki.
Turystyka
W 2012 r. w Szczecinie było 7211 miejsc noclegowych w 51 obiektach ogółem. W strukturze bazy noclegowej Szczecina dominują hotele, w których znajdowało się 2967 miejsc noclegowych. W 2012 r. Szczecin odwiedziło łącznie 37 1712 turystów, w tym 131 575 turystów zagranicznych. Wśród zagranicznych turystów najwięcej jest Niemców, Duńczyków i Szwedów. Szczyt sezonu turystycznego przypada na okres wakacyjny, a ruch turystyczny w miesiącach czerwiec–sierpień stanowi ponad 30 procent ruchu turystycznego ogółem. W rejestrze prowadzonym przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego (stan na koniec 2013 r.) zewidencjonowanych jest 68 organizatorów i pośredników turystycznych. W Zachodniopomorskiej Izbie Turystycznej zrzeszonych jest 19 biur podróży mających swoją siedzibę w Szczecinie, będących organizatorami i pośrednikami turystycznymi posiadającymi zezwolenie.
Turystyczne trasy piesze w Szczecinie
Miejski Szlak Turystyczny (oznaczony czerwoną przerywaną linią na chodniku) rozpoczyna się przy dworcu kolejowym Szczecin Główny (ul. Kolumba 1), liczy 7 km, prowadzi do 42 zabytków i obiektów wartych obejrzenia, w tym m.in.:
Bramy Królewskiej – jednej z dwóch (obok Bramy Portowej) zachowanych bram miejskich, wzniesionej w latach 1725-1727. Wewnątrz bramy znajduje się restauracja-kawiarnia.
Niezwykli szczecinianie i ich kamienice - szlak obejmujący trzynaście śródmiejskich kamienic i ich lokatorów okresu przed i powojennego. Opracowana jest mapa szlaku (w językach polskim, niemieckim i angielskim) z wyznaczoną trasą, opisami architektonicznymi kamienic oraz biogramami mieszkańców.
Wykaz kamienic znajdujących się na szlaku:
JULO LEVIN, ul. Śląska 51
HEINRICH GEORGE, ul. Łokietka 34
LEON JESSEL, ul. Krzywoustego 72
ANTONI KACZOROWSKI, al. Piastów 14
JANINA SZCZERSKA, al. Piastów 66
JANINA SMOLEŃSKA, al. Bohaterów Warszawy 106
WILHELM MEYER-SCHWARTAU, al. Wojska Polskiego 63
HELENA MAJDANIEC, ul. Wielkopolska 29
EMIL STOEWER, ul. Wielkopolska 32
HELIODOR SZTARK, al. Piłsudskiego 29
KURT TUCHOLSKY, ul. Rayskiego 29
STANISŁAWA ANGEL-ENGELÓWNA, al. Papieża Jana Pawła II 44
ERWIN ACKERKNECHT, al. Piłsudskiego 37
Popularne atrakcje turystyczne Szczecina:
Zamek Książąt Pomorskich – pięcioskrzydłowy gmach dawnej siedziby książąt z pomorskiej dynastii Gryfitów. Do najchętniej odwiedzanych zamkowych atrakcji należą XVI-wieczny zegar astronomiczny oraz punkt widokowy na Wieży Dzwonów z wahadłem Foucaulta. Zamek jest szczecińskim ośrodkiem kulturalnym - przygotowuje i organizuje koncerty, przedstawienia teatralne, wystawy, konferencje oraz spotkania naukowe i popularno-naukowe.
Szczecińskie Podziemne Trasy Turystyczne - rekonstrukcja schronu przeciwlotniczego z II Wojny Światowej oraz przeciwatomowego z okresu Zimnej Wojny ukrytego pod Dworcem Kolejowym Szczecin Główny. Jest to największy cywilny schron w Polsce. Wejście znajduje się w przejściu podziemnym dworca, przy schodach prowadzących na peron III. Schron zbudowano w czasie II wojny światowej. Wykorzystano do tego podziemia XVIII-wiecznych fortyfikacji. Po wojnie przebudowany na przeciwatomowy, do lat 90. XX w. odbywały się w nim szkolenia obrony cywilnej. Od 2006 roku schron udostępniono zwiedzającym, dla których przygotowano dwie trasy tematyczne: „II Wojna Światowa” i „Zimna Wojna - czas PRL-u”.
Cmentarz Centralny – największy w Polsce cmentarz o charakterze parkowym. W 2010 r. utworzono dwa trakty turystyczne: historyczny i dendrologiczny. Oba mają przywoływać dawną tradycję traktowania tego miejsca jako atrakcji turystycznej.
Kino Pionier – najstarsze kino na świecie. Zostało przyjęte do prestiżowej sieci Europa Cinemas oraz sieci Kin Studyjnych. W 2005 r. Pionierowi został przyznany tytuł najstarszego, nieprzerwanie działającego kina na świecie.
Muzeum Techniki i Komunikacji – w zabytkowej zajezdni tramwajowej od 2006 r. funkcjonuje jedno z największych w Polsce muzeów o profilu technicznym. W zbiorach muzeum są m.in. tramwaje, autobusy, samochody, motocykle, rowery, pojazdy nietypowe, sprzęt elektroniczny, telekomunikacyjny i gospodarstwa domowego.
Bulwary Nadodrzańskie – ciągi spacerowe wzdłuż Odry, znajdujące się po obu stronach rzeki.
Nowy gmach Filharmonii Szczecińskiej – oddany do użytku w 2014 r., wyróżnia się oryginalną strzelistą bryłą zaprojektowaną przez hiszpańskich architektów ze studia Barozzi Veiga. Gmach został wzniesiony w miejscu przedwojennego Domu Koncertowego.
Demografia
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego Szczecin liczył w pierwszej poł. 2014 roku 408 105 mieszkańców, w tym 47,5% (193 947) mężczyzn i 52,2% (214 158) kobiet. Gęstość zaludnienia wynosiła w 2013 r. - 1358 osób na km2.
Ludność Szczecina stanowi około 1% mieszkańców całego kraju (por. Warszawa ok. 4,5%) oraz 24% mieszkańców województwa zachodniopomorskiego[5].
Biorąc pod uwagę wiek mieszkańców stwierdzono, że najliczniejszą grupę w 2013 roku stanowiły osoby w wieku 25-34 lat (68 083). Dane statystyczne wskazują także, iż 16,6%, a więc prawie 1/6 wszystkich mieszkańców miasta, to osoby powyżej 65 roku życia. Na 100 osób w wieku nieprodukcyjnym przypadało 57,7 osób w wieku produkcyjnym[7].
Ludność Szczecina wg wieku (stan na 31 XII 2013 r.)[8].
Wiek
0-2
3-6
7-12
13-15
16-19
20-24
25-34
35-44
45-54
55-64
65 i więcej
Liczba
10380
16176
19441
9594
15859
23782
68083
60888
48670
67365
67934
W 2013 roku zawarto 1690 małżeństw i orzeczono 854 rozwodów. Na świat przyszło 3362 dzieci, a zmarły 4262 osoby (najczęstszą przyczyną zgonów okazały się choroby nowotworowe i choroby układu krążenia). Od wielu lat odnotowywany jest ujemny przyrost naturalny, który w omawianym roku wyniósł -2,2[9].
Według prognoz GUS, opracowanych na podstawie wyników Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku, liczba mieszkańców Szczecina ma wynosić w roku:
Podczas Narodowego Spisu Powszechnego w 2002 roku na 415 399 mieszkańców Szczecina narodowość niepolską zadeklarowało 1634 mieszkańców, w tym m. in.:
niemiecką - 356,
ukraińską - 319,
romską - 198,
rosyjska - 162[10].
Służba zdrowia
W 2013 r. z budżetu Gminy Miasto Szczecin na ochronę zdrowia wydano ogółem ponad 23,9 mln zł (o 0,8 mln zł mniej niż w 2012 r.), co stanowiło 1,35 proc. całościowych wydatków. W 2012 r. w Szczecinie było 3531 łóżek w szpitalach ogólnych, funkcjonowały 272 przychodnie i 75 praktyk lekarskich, 142 apteki i punkty apteczne Udzielono 4293,8 tys. porad, w tym 3603,4 tys. lekarskich i 690,3 tys. stomatologicznych
W Szczecinie działa 10 szpitali publicznych (w tym 2 kliniczne i 2 resortowe MSWiA i MON) oraz 3 szpitale niepubliczne. Wskaźnik liczby łóżek na 10 tys. mieszkańców wynosił w 2012 r. 84,5 ze średnim czasem hospitalizacji 5,6 dnia. Liczba leczonych w szczecińskich szpitalach w 2012 r. - 151 328. Największą liczbę łóżek wykazywały szpitalne oddziały psychiatryczne (378), onkologiczne (213) oraz chirurgii ogólnej, najmniejszą zaś geriatria (6) i leczenia uzależnień (24). Najwięcej leczonych pacjentów było na oddziałach chirurgii ogólnej (11 623) oraz kardiologicznych (11 427), najmniej - na geriatrii (220) oraz leczenia uzależnień (785). Najdłuższy pobyt w dniach notuje się na oddziałach psychiatrycznym (27,9) oraz leczenia uzależnień (16,9), najkrótszy - na pediatrii (3,4), chirurgii ogólnej (3,5) i kardiologii (3,9). Największe obłożenie i wykorzystanie łóżek mają oddziały leczenia uzależnień (103,9 proc.) i geriatria (100,9 proc.).
W 2012 r. na 10 tys. osób przypadało 48,1 pracujących lekarzy, 5,8 - lekarzy dentystów. Pracujący personel medyczny: 3276 lekarzy (w tym 975 zatrudnionych na podstawie stosunku pracy), 433 lekarzy dentystów (w tym 100 zatrudnionych na podstawie stosunku pracy), 2655 pielęgniarek i 239 położnych. W podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) pracowało 177 lekarzy w tym: 111 lekarzy rodzinnych, 22 pediatrów i 34 innych specjalności, 226 pielęgniarek i 59 położnych. W Szczecinie na 10 tys. mieszkańców wskaźnik personelu medycznego wynosił: 4,3 lekarzy (spadek o 1,7 w stosunku do 2011 r.), 5,5 pielęgniarek (spadek o 2,8 w porównaniu z rokiem poprzednim) i 1,4 położnych (1,8 w 2011 r.)
Współczesny herb Szczecina to: na niebieskim tle (tarczy) czerwona głowa gryfa z żółtą (złotą) koroną i żółtym (złotym) dziobem. Według Statutu Miasta Szczecina z 1996 roku: Herbem Miasta jest koronowana głowa gryfa w kolorze czerwonym na niebieskim polu tarczy o stosunku wysokości do szerokości 1:0,75 w dolnej części w kształcie łuku. Korona i dziób są koloru złotego. Krawędź tarczy jest obramowana kolorem złotym.
Insygniami miasta oprócz herbu są: flaga, sztandar, pieczęć i łańcuch.
Od 1995 r. Szczecin ma swój hejnał skomponowany przez Jerzego Stalmierskiego.
Zabytki
Do rejestru Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie wpisane są 282 zabytki z terenu Szczecina, m.in.:
↑Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 listopada 2014]; Rocznik Statystyczny Miasta Szczecina 1987, s. 61; Rocznik Statystyczny Miasta Szczecina 1999, s. 80; Rocznik Statystyczny Szczecina 2008, s. 74.
Encyklopedia Szczecina. T. 2. Red. Tadeusz Białecki. Szczecin 2000. ISBN 83-7241-089-5.
Encyklopedia Szczecina. Supl. 1. Red. Tadeusz Białecki. Szczecin 2003. ISBN 978-83-931914-1-3.
Encyklopedia Szczecina. Supl. 2. Red. Tadeusz Białecki. Szczecin 2007. ISBN 978-83-89341-53-2.
Encyklopedia Szczecina. Supl. 3. Red. Tadeusz Białecki. Szczecin 2010. ISBN 978-83-931914-1-3.
Friedeborn, Paul. Historische Beschreibung der Stadt Alten Stettin in Pommern,: Sampt Einem Memorial unnd Außzuge etlicher denckwürdigen Geschichten, Handlungen und Verträgen, welche von zeit angenommenen Christenthumbs, innerhalb fünff hundert Jahren, daselbst begeben unnd etwan nützlich zu wissen. So dann auch Ein General Beschreibung des gantzen Pommerlandes: Fürstliche Stammlini der Hertzogen von Pommern, und Fürsten zu Rügen [...]. Gedruckt zu Alten Stettin: durch unnd in Verlegung S. Jochim Rheten Erben, 1613.
Friedeborn, Paul. Descriptio urbis Stetinensis, topographica, historica, cum icone genium loci adumbrante conscripta in Dei sospitatoris laudem Iustam Patriae devotionem. Stetini: typis Nicolai Bartholdi, 1624.
Friedeborn, Paul. Descriptio Urbis Stetinensis, Topographica, Historica, Cum Icone, Genium Loci adumbrante. Stetini: Typis Georgii Goetschii [...], 1654.
Gałczyńska Cecylia Zofia. Bibliografia Szczecina: wybór materiałów źródłowych i opracowań od XVI wieku do roku 2002. Szczecin 2003, 182 s. (Kronika Szczecina 2002. Suplement).
Gałczyńska Cecylia Zofia. Bibliografia Szczecina 1501-2004. Szczecin 2005, 364 s. ISBN 83-89341-31-X. (Biblioteka Kroniki Szczecina).
Ten artykuł jest w trakcie opracowywania. Prosimy nie edytować strony do czasu zniknięcia tej wiadomości. Nazwa użytkownika, który dodał tę wiadomość, jest wyświetlona na stronie historii.
