Rzeźba Fryga (Szczecin)

Rzeźba Fryga
Autor	Maurycy Gomulicki
Lokalizacja	pl. Ludwika Zamenhofa
Data powstania	2015
Materiał	polimerobeton
Wymiary	{{{wymiary}}}

Rzeźba Fryga – zlokalizowana na pl. Ludwika Zamenhofa.

Opis i historia

Rzeźba o kompozycji wertykalnej, skomponowana z jaskrawych, żółto-czerwonych elementów wykonanych z polimerobetonu. Według słów autora instalacja ta "to gigantyczne wrzeciono, przeskalowana dziecinna zabawka, sznur ogromnych korali. Wertykalna a jednak nie falliczna, pozbawiona podstawy, przez co niezwykle lekka, jest bardzo kobieca, kusić chce każdym swoim elementem. Negocjacje dotyczące koloru były bardzo trudne – monochrom czy bi-kolor? Czarna, czerwona czy pomarańczowa? Ja miałem ochotę na rudymentarną triadę, pociągało mnie też tropikalne, “brazylijskie” połączenie cytrynowej żółci i soczystej zieleni. Ostatecznie wybrano wersję żółto-czerwoną – płomienistą, szalenie jaskrawą i witalną. Niech więc tętni kolorem...".

Wystawiona z inicjatywy Klubu 13 Muz, w ramach projektu MONUMENTO, którego celem jest "zwiększenie atrakcyjności przestrzeni publicznej w Szczecinie", poprzez tworzenie nowej "struktury nowoczesnych rzeźb-instalacji realizowanych przez zaproszonych artystów o ustalonej w Polsce i Europie renomie". Odsłonięta 22 października 2015 r. w obecności artysty Maurycego Gomulickiego i wiceprezydenta Krzysztofa Soski.

Po odsłonięciu rzeźby jej stan ulegał systematycznemu pogorszeniu. Na kolorowych elementach zaczęły pojawiać się pęknięcia, a z czasem głębokie szczeliny, które zagrażały stabilności kompozycji. Kilkukrotne próby naprawy rzeźby nie przyniosły rezultatów. W zaistniałej sytuacji podjęto decyzję o usunięciu rzeźby z przestrzeni publicznej. Demontaż "Frygi" odbył się 18 grudnia 2016 roku, przy czym w trakcie rozbiórki całkowitemu zniszczeniu uległo osiem elementów rzeźby wraz z metalowym trzonem na którym były osadzone.

Demontaż "Frygi" znacząco przyczynił się do rezygnacji z projektu MONUMENTO.

Wymiary

Rzeźba - wys. ok. 7 m

Waga

Waga całkowita - ok. 7-7,5 tony

Bibliografia

• AJM. Ognista Fryga gotowa. "Gazeta Wyborcza". 2015, nr 248 (8581), dod. Szczecin, s. 2.
• ep. Fryga jak warszawska palma. Opinie artystów i ekspertów. [Przeglądany 1 listopada 2015]. [Dostępny w: http://szczecin.wyborcza.pl/szczecin/1,34959,19031958,fryga-jak-warszawska-palma-opinie-artystow-i-ekspertow.html].
• Folkman, Anna. Dziś będzie cała. „Głos Szczeciński”. 2015, nr 247 (2669), s. 3.
• Fryga - pierwsza instalacja w ramach projektu MONUMENTO. [Przeglądany 1 listopada 2015]. [Dostępny w: http://13muz.eu/news/pokaz/853/aktualnosci/FRYGA-pierwsza-instalacja-w-ramach-projektu-MONUMENTO].
• (kas). Fryga coraz bliżej. [Przeglądany 1 listopada 2015]. [Dostępny w: http://www.24kurier.pl/aktualnosci/wiadomosci/fryga-coraz-blizej/].
• (kas). Fryga już stoi. „Kurier Szczeciński”. 2015, nr 207 (19684), s. 8.
• (kas). Fryga zakręci rondem. [Przeglądany 1 listopada 2015]. [Dostępny w: http://www.24kurier.pl/aktualnosci/wiadomosci/fryga-zakreci-rondem/].
• Klimczak, Małgorzata. Fryga już cieszy oczy kolorami. „Głos Szczeciński”. 2015, nr 248 (2670), s. 3.
• Klimczak, Małgorzata. Na pl. Zamenhofa stanie rzeźba "Fryga" [wideo, wizualizacje]. [Przeglądany 1 listopada 2015]. [Dostępny w: http://www.gs24.pl/wiadomosci/szczecin/art/8973971,na-pl-zamenhofa-stanie-rzezba-fryga-wideo-wizualizacje,id,t.html].
• Łuczkowska, Aneta. Instalacja w Szczecinie: Rzeźba wertykalna czy "tandetny szaszłyk"?. [Przeglądany 1 listopada 2015]. [Dostępny w: http://www.rmf24.pl/news-instalacja-w-szczecinie-rzezba-wertykalna-czy-tandetny-szasz,nId,1901897].
• mk. Fryga już widoczna. Trwa montaż rzeźby [zdjęcia]. [Przeglądany 1 listopada 2015]. [Dostępny w: http://www.gs24.pl/wiadomosci/szczecin/art/9015264,fryga-juz-widoczna-trwa-montaz-rzezby-zdjecia,id,t.html].
• Monumento. [Przeglądany 1 listopada 2015]. [Dostępny w: http://13muz.eu/56/monumento].
• Rozbiórka Frygi na pl. Zamenhofa. W ruch poszły łomy i młoty. [Przeglądany 8 maja 2017]. [Dostępny w: http://szczecin.wyborcza.pl/szczecin/1,34959,21140179,rozpoczela-sie-rozbiorka-frygi-czesc-placu-zamenhofa-wylaczona.html].
• Stróżyk, Katarzyna. „Kurier Szczeciński”. 2015, nr 206 (19683), s. 1 i 5.
• (sz, kas). Fryga w budowie. [Przeglądany 1 listopada 2015]. [Dostępny w: http://www.24kurier.pl/aktualnosci/wiadomosci/fryga-w-budowie/].

Autor opracowania: Łukasz Skubisz