Hermann Haken
| Hermann Haken | |||
| Nadburmistrz Szczecina | |||
| |||
| Data urodzenia | 5 maja 1828 | ||
| Miejsce urodzenia | Koszalin | ||
| Data śmierci | 16 lipca 1916 | ||
| Miejsce śmierci | Berlin | ||
| Miejsce spoczynku | pochowany 20 lipca 1916 w Szczecinie na Cmentarzu Centralnym | ||
Hermann Haken (1828–1916) - niemiecki prawnik, samorządowiec, burmistrz Kołobrzegu, nadburmistrz Szczecina
Życiorys
Hermann Haken urodził się 5 maja 1828 w Koszalinie. Studiował prawo na Uniwersytecie w Greifswaldzie i Uniwersytecie w Berlinie, uzyskując dyplom doktora prawa. W 1847 został członkiem Korpusu Pomorskiego w Greifswaldzie. W 1867 objął urząd burmistrza Kołobrzegu, którą pełnił przez 10 lat. Zapoczątkował i rozwinął działalność kołobrzeskiego uzdrowiska. W roku 1877 otrzymał tytuł Honorowego Obywatela miasta.
Był członkiem Pruskiej Izby Reprezentantów z ramienia Narodowej Partii Liberalnej (1873–1878).
Od 1 stycznia 1878 do 31 marca 1907 był nadburmistrzem Szczecina, który przeistoczył miasto w nowoczesną metropolię. Zarządził likwidację twierdzy szczecińskiej poprzez usunięcie murów obronnych i fortów. Na miejscu Fortu Leopolda wybudowano reprezentacyjną promenadę z szerokimi schodami prowadzącymi na brzeg Odry, którą nazwano na Jego cześć „Tarasami Hakena” (obecnie Wały Chrobrego). Przeprowadził kompleksową przebudowę układu urbanistycznego, przyjmując zasadę uzależnienia wysokości budynków mieszkalnych od szerokości ulicy. Ustalono, że w obrębie terenów pofortecznych, bezpośrednio sąsiadujących ze Starym Miastem szerokość ulic nie mogła być mniejsza niż 20 m. Wprowadzono dopuszczalną wysokość zabudowy do 18,80 m (4 kondygnacje), zastrzegając, że budynek nie może być wyższy od szerokości ulicy. Na głównych osiach stosowano obustronne przedogródki, które stanowiły zasób zieleni przyulicznej i ewentualną rezerwę na poszerzenie ulic. Wyróżniono główne osie komunikacyjne, nadając miastu reprezentacyjny wygląd. Wprowadzono więcej rond do układu komunikacyjnego. Po rozebraniu Fortu Wilhelma, na zachód od Starego Miasta wybudowano nową reprezentacyjną dzielnicę – aleja Niepodległości i pl. Żołnierza stanowiły najważniejsze szczecińskie promenady, łączące reprezentacyjną al. 3 Maja z terenami zieleni poza centrum miasta. Wybudowano al. Wojska Polskiego, al. Jedności Narodowej (obecnie Jana Pawła II), ul. Krzywoustego i al. Piastów. Zmodernizowano miejski transport publiczny – w 1894 ruszył pierwszy tramwaj elektryczny.
Rozbudowano port morski, który stał w się jednym z wiodących na Bałtyku. Hermann Haken był inicjatorem budowy biblioteki publicznej, Cmentarza Centralnego i Teatru Miejskiego w Szczecinie. Doprowadził do rozwoju dzielnice Szczecina: Pomorzany, Niebuszewo, Łękno, Drzetowo, do miasta przyłączono Grabowo.
Hermann Haken 31 marca 1907 otrzymał tytuł honorowego obywatela miasta Szczecina za to, że w ciągu 29 lat sprawowania urzędu przekształcił stolicę Pomorza w nowoczesne miasto i jedno z najważniejszych miast przemysłowych i portowych regionu Morza Bałtyckiego. Po przejściu na emeryturę osiedlił się w Berlinie-Wilmersdorf, gdzie 16 lipca 1916 zmarł. 20 lipca został pochowany na szczecińskim Cmentarzu Centralnym (kw. 20D) obok żony Johanny. Po 1945 grób małżonków Haken uległ zniszczeniu. Ocalał zaprojektowany przez prof. Ludwiga Manzla pomnik, pozbawiony jednak wizerunków zmarłych i napisów. W 2006 grób został poddany konserwacji i przeniesiony na obecne miejsce przy cmentarnym lapidarium; nową rzeźbę wykonała szczecińska artystka Monika Szpener.
Następcą Hermanna Hakena na stanowisku nadburmistrza Szczecina był Friedrich Ackermann.
Ciekawostki
- Jego imieniem nazwano rondo w Szczecinie
- W plebiscycie na „Szczecinianina Stulecia”, ogłoszonym w 1999 przez Gazetę Wyborczą, Hermann Haken zajął drugie miejsce.
Na pierwszej pozycji znalazł się pierwszy powojenny prezydent miasta Piotr Zaremba
Fot. E. Skórska
Bibliografia
- Stanisław Latour. Hermann Haken. Człowiek, który zbudował miasto. W: „Szczecinianie stulecia”. Wyd. Piątek trzynastego, 2000, s. 13–14. ISBN 83-87735-63-9
- Encyklopedia Szczecina. T.I (A-O). Red. Tadeusz Białecki. Uniwersytet Szczeciński 1999. ISBN 83-87341-45-2
- Lista burmistrzów miasta Stettin (dostęp 19.09.2023)
- Biogram w niemieckiej wersji Wikipedii (dostęp 19.09.2023)
- Grzegorz Kluczyński. Był jedną z najważniejszych postaci w historii Szczecina. Tak wygląda grób Hermanna Hakena. „Superexpress” z 29.10.2020 (dostęp 19.09.2023)
- Groby zasłużonych Szczecinian: Hermann Haken (dostęp 19.09.2023)
- Angelika Szerniewicz-Kwas, Radosław Skrycki, Grzegorz Solecki. Plan von Stettin – Plan Szczecina 1880 rok. (dostęp 19.09.2023)
