Zofia Nesselrode

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 15:46, 28 lip 2025 autorstwa Sylwia Wesołowska (dyskusja | edycje) (Wspomnienie)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Zofia Nesselrode
retuszerka fotografii
brak zdjecia
brak zdjecia
Zofia Nesselrode, ok. 1960 r.
Data urodzenia 27 lipca 1926
Miejsce urodzenia Ihrowica
Data śmierci 21 sierpnia 2022
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie

kw. 71 D, rz. 15, nr grobu 1

Lokalizacja grobu zobacz na mapie
Narodowość polska


Zofia Maria Nesselrode (1926–2022) - retuszerka fotografii

Życiorys

Zofia Wyskoczil. Fot. Adam Śmietański, Brzeżany 1944

Urodziła się 27 lipca 1926 r. w Ihrowicy, powiat Tarnopol na Kresach Wschodnich. Jej rodzicami byli: Włodzimierz Rudolf Wyskoczil[1] (syn Józefa i Malwiny z d. Ortyńskiej (1852–1933)) i pochodząca z Sambora Helena (córka Albina Franka i Kazimiery z d. Biczaj/Biczay). Miała siostrę Krystynę (7 czerwca 19236 sierpnia 2009 zamężną z Mieczysławem Opalińskim). Ojciec Zofii pracował jako rewident skarbowy w Brzeżanach. Przez pewien czas rodzina mieszkała w Podhajcach, gdzie Zofia Maria przystąpiła do I komunii św.

Legitymacja potwierdzająca zatrudnienie Z. Wyskoczyl w "Foto Wrzos", 1944
Zofia Wyskoczil przy pracy. "Foto Wrzos", 26 kwietnia 1945

Ukończyła 7-klasową szkołę powszechną w Brzeżanach w 1942 r.[2]. W czasie wojny uczęszczała na tajne komplety, które w Brzeżanach prowadziła nauczycielka Sadowińska.

Umowa o pracę Zofii Wyskoczil w zakładzie "Foto Wrzos", Brzeżany 1942

Mając 16 lat, rozpoczęła praktykę jako retuszerka fotografii w zakładzie artystycznej fotografii „Foto Wrzos” Adama Śmietańskiego[3]. Po zakończeniu wojny przez krótki czas przebywała w Opolu, potem zamieszkała we wsi Trzebieszów (później: Trzebicz) w pobliżu Drezdenka (wówczas pow. Strzelce, woj. poznańskie, obecnie woj. lubuskie).

Praca retuszerki w "Foto Wrzos", od lewej Krystyna Tyszkowska i Zofia Wyskoczil. Brzeżany ok. 1943

Kontynuowała naukę w Powiatowym Gimnazjum i Liceum w Drezdenku, gdzie poznała swego przyszłego męża, Huberta Brunona Nesselrode (1929–1993). Ślub odbył się w Trzebiczu pow. Strzelce Krajeńskie 2 lipca 1947 r. W małżeństwie urodziły się dzieci: Ryszard Nesselrode (ur. 1948 r.), ochmistrz na statkach, Andrzej Nesselrode (ur. 1950), mechanik, maszynista pojazdów trakcyjnych na PKP, Iwona (ur.1953, po mężu Mielnik), absolwentka Politechniki Szczecińskiej i US (ekonomika transportu).

Przed zakładem fotograficznym "Foto Wrzos". Górny rząd od lewej: Leszek Styroński, Adam Śmietański, Zbyszek (?). Dolny rząd od lewej: Mila Mazurówna, Krysia Tyszkowska, Zofia Wyskoczil. Brzeżany, ok. 1943
Natalia Terenstein, "Foto - Jan", Szczecin

Zamieszkali w Szczecinie, gdzie kontynuowała pracę retuszerki, współpracując z różnymi zakładami fotograficznymi, w tym „Foto-Jan”[4] oraz „Foto-Ars” Henryka Woźniaka. Materiały z archiwum rodzinnego oraz wiele fotografii z zakładu fotograficznego „Wrzos” w Brzeżanach, sygnowanych (i nie sygnowanych) przez Adama Śmietańskiego obecnie znajdują się w zasobach Sekcji Rękopisów-Muzeum Literackiego w Książnicy Pomorskiej im. Stanisława Staszica w Szczecinie.

"Foto Wrzos" Brzeżany, ok. 1944
Zofia Wyskoczil - retuszerka, 1945

Wśród fotografii widoki Brzeżan; fotografie wielu osób głównie z Brzeżan, ale i ze Szczecina, m.in. Ludka Całkówna, Stelka K., Tomira K., Wanda Keyka (?), Stanisława Kozaczyk, Danuta Malinowska, Krystyna Malinowska, Lilka Malinowska, Urszula Malinowska, Matykiewiczowie (Stanisława i Władysław), Mazur (siostry: Emilia, Stanisława i Józefa), Zofia Moskwa, Irena Olpińska (?), Dobrusia Pożichowaka, Aleksandra Rachmin, Janina Sikorska, Natalia Terenstein/Terenschtein (?), Krystyna Tyszkowska (także retuszerka z „Foto-Wrzos” w Brzeżanach), Anna Wilińska, Stanisława Wilińska; fotografie grupowe, na których zidentyfikowano następujące osoby: Helena Kwiatkowska, Danusia Malinowska, Janina Sikorska, Alinka Gronikówna, Irena Olpińska/Ołpińska (?), fotografie z pracy Zakładu „Foto-Wrzos” w Brzeżanach oraz fotografie rodzinne.

Logo zakładu fotograficznego "Foto-Jan" w Szczecinie

W ramach hobby Zofia Nesselrode wykonywała ołówkiem oraz kredką portrety i portreciki, wykonywała reprodukcje obrazów. Zmarła 21 sierpnia 2022 r. w Szczecinie. Została pochowana w grobie męża na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie.

Zofia Nesselrode z mężem, 1955

Przypisy

  1. W dokumentach z okresu wojny używana jest też forma „Wyskoczyl”
  2. Świadectwo podpisał L. Pazowski, kierownik szkoły.
  3. Adam Śmietański (1919–1992) - polski artysta fotograf, uhonorowany tytułem Artiste FIAP (AFIAP). Członek Okręgu Dolnośląskiego Związku Polskich Artystów Fotografików. Prezes Opolskiego Towarzystwa Fotograficznego. Więcej zob. Adam Śmietański, Adam Śmietański.
  4. Zakład „Foto-Jan” mieścił się w Szczecinie przy Al. Wojska Polskiego 10


Bibliografia

Wspomnienie

„Można odejść na zawsze, by stale być blisko…” To słowa ks. J. Twardowskiego. Zofia Maria Nesselrode urodzona 27.07.1926 r. w Ihrowicy - nasza ukochana Mama, Teściowa, Babcia, Prababcia, sąsiadka. Szczęśliwie dożyła sędziwego wieku 96 lat! Zosik - tak ją nazywał jej tatuś - Włodzimierz Rudolf a mój pradziadek, ponieważ lubiła psocić. Zosieńka, Zochna, pieszczotliwie „Zocha” - tak wołali do niej najbliżsi jej śp. mąż Hubert, córka Iwona i ja - jej wnuczka Emilka. W końcu …nazywana była po prostu… Panią Zosią - przez sąsiadów z bloku, w którym mieszkała.

Była osobą kochaną, troskliwą, serdeczną, uśmiechniętą, a przede wszystkim lubianą. W mojej pamięci, moja babcia pozostanie jako kobieta: oczytana, mądra, tolerancyjna i nad wyraz przewidująca wiele rzeczy osoba. Lubiłam jej słuchać, była moim autorytetem, zawsze potrafiła mi mądrze doradzić w różnych sytuacjach. Tak przed laty napisała Wisława Szymborska: „Umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią im się płaci”.

Był taki czas, (kiedy moja babcia była jeszcze w pełni sił), że nazywałam ją moją przyjaciółką. Mogłam się jej zwierzyć i być pewna, że nikomu nie zdradzi powierzonych jej przeze mnie sekretów. Zosia była miłośniczką kwiatów, dużo czytała książek oraz prasę, lubiła rozmawiać na wiele trudnych tematów. Za to ją bardzo szanowałam. Kiedy kończyłam studia, postanowiłam zadedykować swoją pracę magisterską właśnie mojej babci Zosi. Z czego była bardzo dumna. Zawsze serdeczna i pogodna o pięknym dźwięcznym głosie - taką ją zapamiętam.

W mojej pamięci jest piękne wspomnienie z przeszłości: kiedy jako kilkuletnia dziewczynka chorowałam wraz z moim młodszym bratem Michałem, przebywaliśmy wtedy pod jej opieką w kamienicy przy Placu Zawiszy Czarnego. Na zawsze zapamiętam zapach świeżo ugotowanej zupy, domowej roboty frytki, które tak uwielbialiśmy jeść z bratem, okręcając się jednocześnie na krześle obrotowym na jej balkonie, a także najlepszy kogel-mogel. Latem, podczas wakacji babcia robiła nam przepyszne lody waniliowe i kawowe, a także piekła na wiele rodzinnych okazji- wykwintny tort makowy i ciastka „klawisze” przekładane różą. To cała ONA - Zosia - Samosia, ukochana Babunia, bliska memu sercu, na zawsze pozostająca w mojej pamięci.

Niech słowa wypowiedziane dawno temu przez Alberta Einsteina udowodnią wszystkim tutaj zebranym, że: „Są chwile, by działać i takie, kiedy należy pogodzić się z tym, co przynosi los… Śmierć nie jest kresem naszego istnienia, żyjemy w naszych dzieciach i następnych pokoleniach. Albowiem to dalej my, a nasze ciała to tylko zwiędłe liście na drzewie życia”.

Niech Nasza Zosia odpoczywa w pokoju wiecznym…
Amen!

Mowa pożegnalna wygłoszona przez wnuczkę Zofii Nesselrode, Emilię Jaworską 25 sierpnia 2022 r. w kościele pw. Bożego Ciała w Szczecinie podczas pogrzebu Z. Nesselrode.




Autor opracowania: Cecylia Judek