Janusz Indulski
| prof. dr hab. Janusz Indulski | |||
| lekarz, nauczyciel akademicki, publicysta | |||
|
| |||
| Data urodzenia | 24 czerwca 1930 | ||
| Miejsce urodzenia | Parczew | ||
| Data śmierci | 4 sierpnia 1999 | ||
| Miejsce śmierci | Łódź | ||
Janusz Indulski (1930-1999) – prof. dr hab. n. med., specjalista z zakresu medycyny pracy, ekspert Światowej Organizacji Zdrowia, pedagog, publicysta
Życiorys
Janusz Anatol Indulski urodził się 24 czerwca 1930 roku w Parczewie na Lubelszczyźnie w rodzinie o długich tradycjach inżynierskich.
Od połowy lat 40. związany ze Szczecinem. Tu uczęszczał do II Liceum Ogólnokształcącego im. Mieszka I - słynnego „Pobożniaka”, które ukończył w 1949 roku. W latach 1950-1956 studiował na Wydziale Lekarskim Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. Był aktywnym działaczem studenckim, przewodniczącym Rady Uczelnianej (1953-1954), a potem Rady Okręgowej Zrzeszenia Studentów Polskich. Jednym z pomysłodawców i współzałożycieli Dyskusyjnego Klubu Filmowego Inteligencji i Studentów w Szczecinie (1956). Współredagował jednodniówkę studencką „Głos Żaków” (1958). Dyplom lekarza medycyny uzyskał 18 grudnia 1957 roku.
Jeszcze podczas studiów został asystentem w Zakładzie Biologii i Parazytologii Lekarskiej PAM (1954-1959). W 1957 roku został zatrudniony w miejskiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, gdzie kierował Oddziałem Higieny Żywności i Żywienia. W latach 1958-1959 objął stanowisko dyrektora tej stacji. Był także lekarzem naczelnym portu w Szczecinie. Zajmował się również medycyną pracy na terenie województwa szczecińskiego.
W 1959 roku przeniósł się na stałe do Łodzi. Został zatrudniony w Wydziale Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Równocześnie odbywał staż w Instytucie Organizacji Ochrony Zdrowia im. Siemaszki w Moskwie (1959-1961). Od 1961 roku pracownik naukowy Akademii Medycznej w Łodzi. Tu m.in. prowadził wykłady z zakresu organizacji ochrony zdrowia na Wydziale Lekarskim. Stopień doktora medycyny uzyskał 1 października 1962 roku. W 1966 roku otrzymał stopień naukowy docenta w zakresie higieny i epidemiologii. Współpracował m.in. z Katedrą Higieny Ogólnej i Społecznej Akademii Medycznej w Łodzi oraz z Wojskową Akademią Medyczną.
W marcu 1966 roku został zatrudniony w Zakładzie Organizacji i Ochrony Zdrowia AM w Łodzi. W latach 1970-1977 był Krajowym Konsultantem w zakresie organizacji ochrony zdrowia. W 1970 roku podjął roczne studia z zakresu medycyny społecznej w London School of Hygiene and Tropical Medicine.
W 1971 roku został powołany przez władze Akademii Medycznej w Łodzi na stanowisko dyrektora nowo utworzonego Instytutu Medycyny Społecznej. Równocześnie objął kierownictwo Zakładu Organizacji Ochrony Zdrowia w tym instytucie. Zorganizował m.in. Pracownię Organizacji i Zarządzania, Zespół Analiz Systemów Opieki Zdrowotnej, Pracownię Ekonomiki Zdrowia, Pracownię Epidemiologii i Statystyki, Pracownię Informatyki Medycznej. Do programów studiów medycznych wprowadził problematykę matematyczną i statystyczną. Od 1972 roku pełnił funkcję prorektora AM. W 1974 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego nauk medycznych. Wypromował 49 doktoratów, opieką objął 9 przewodów habilitacyjnych. W ramach programów badawczo-rozwojowych organizował na uczelni badania m.in. z zakresu medycyny pracy, bezpieczeństwa chemicznego, zwalczania zagrożeń zawodowych i ochrony człowieka w procesie pracy, zagrożenia substancjami toksycznymi. Zainicjował współpracę międzynarodową ze środowiskami naukowymi Europy, USA i Kanady. Wspólnie z Biurem Regionalnym WHO, Ośrodkiem Medycyny i Bezpieczeństwa Pracy Kanady i innymi ośrodkami zagranicznymi organizował Tygodnie Medycyny Pracy. Był także organizatorem międzynarodowych kursów „Principles of industrial toxicology”.
Na początku lat 80. został powołany przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej na stanowisko przewodniczącego komisji ds. reformy służby zdrowia. Realizował m.in. Resortowy Program Badawczo-Rozwojowy „Optymalizacja opieki zdrowotnej w Polsce”. Dysponując ogromną wiedzą na temat systemów organizacji opieki zdrowotnej na świecie, brał jako ekspert udział w obradach Okrągłego Stołu w 1989 roku.
Był członkiem licznych krajowych i międzynarodowych stowarzyszeń i organizacji. Przewodniczył Polskiemu Towarzystwu Medycyny Pracy. Był założycielem Polskiego Towarzystwa Medycyny Społecznej (pełnił w nim funkcję wiceprzewodniczącego Zarządu Głównego) i Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego (przewodniczący). Uczestniczył również w pracach kilku komisji Polskiej Akademii Nauk. Działał w International Commission on Occupational Health w Genewie (1979-1989), Rosyjskiej Akademii Nauk Medycznych w Moskwie (od 1995), Collegium Ramazzini w Mediolanie (od 1996) i Royal College of Physicians w Londynie (od 1998). Jako stały konsultant WHO w Genewie, uczestniczył w posiedzeniach technicznych tej organizacji w 28 krajach świata. Ponad 4 lata spędził w Bangladeszu, Filipinach, Indiach, Puerto Rico, Mongolii i w krajach bałtyckich. Dzięki jego międzynarodowym kontaktom, Instytut Medycyny Społecznej w Łodzi gościł wielu znanych i wybitnych specjalistów związanych z organizacjami ochrony zdrowia, m.in. dra Jo Asvalla - dyrektora Biura Regionalnego WHO w Kopenhadze, prof. J. Cailarda - przewodniczącego Międzynarodowej Komisji Ochrony Zdrowia Pracujących oraz kierownictwo Amerykańskiej Konferencji Rządowych Higienistów Przemysłowych.
Brał udział w pracach Prezydium Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia i Opieki Społecznej (1967-1998), Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej ds. Tytułów i Stopni Naukowych przy Prezesie Rady Ministrów (1971-1997), Rady Sanitarno-Epidemiologicznej przy Głównym Inspektorze Sanitarnym (1977-1998), Rady Ochrony Pracy przy Sejmie (1984-1998), Rady Ochrony Środowiska przy Ministrze Ochrony Środowiska (1991-1995) oraz Rady Polityki Społecznej przy Prezydencie RP (1992-1996). W 1994 roku z jego inicjatywy powstał Komitet Koordynacyjny Strategicznego Programu Rządowego „Bezpieczeństwo i Ochrona Zdrowia Człowieka w Środowisku Pracy”. Jako wiceprzewodniczący kierował pracami Komitetu aż do śmierci (1999).
Był autorem lub współautorem około 500 publikacji z zakresu medycyny pracy, zdrowia publicznego, medycyny społecznej, organizacji ochrony zdrowia, epidemiologii i toksykologii oraz podręczników akademickich. Publikował w krajowych periodykach medycznych, m.in. w dwumiesięczniku „Zdrowie Publiczne”, którego był zastępcą redaktora naczelnego, i w „Medycynie Pracy”, której był redaktorem naczelnym. Był członkiem komitetów redakcyjnych czasopism naukowych w Czechach, Niemczech, Rosji, USA, na Węgrzech i we Włoszech. Założył i kierował anglojęzycznym kwartalnikiem „Polish Journal of Occupational Medicine” (później „International Journal of Occupational and Environmental Health”).
Znany był z zamiłowania do muzyki klasycznej i szachów. Pasjonowała go historia II wojny światowej. Uprawiał strzelectwo sportowe.
Zmarł 4 sierpnia 1999 roku w Łodzi. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym Doły w Łodzi (kw. XI-43-17).
Członkowie RO ZSP w Szczecinie
-
Od lewej: Janusz Indulski, Hanna Jabłońska, Krzysztof Gaertig i Andrzej Androchowicz (koniec lat 50.)
Publikacje i artykuły (wybór)
- 1958 – Znów, jak co roku..., „Głos Żaków” 1958, s. 1
- 1971 – Podstawy medycyny społecznej (współaut. Jerzy Leowski), Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa
- 1972 – Organizacja ochrony zdrowia. Podręcznik dla średnich szkół medycznych (współaut. Bogdan M. Kleczkowski i Jerzy Leowski), Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa
- 1981 – Polski słownik medyczny (praca zbiorowa), Polska Akademia Nauk i Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa
- 1981 – Farmacja społeczna – podręcznik dla studentów, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa
- 1984 – Organizacja ochrony zdrowia (redakcja), Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa (wyd. III popr. i uzup.)
- 1988 – Opieka zdrowotna w przemyśle polskim w XIX i XX wieku (po roku 1945) na przykładzie Łodzi, (współaut. Jolanta Sadowska), Sekcja Wydawnictw Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, Łódź
- 1988 – Finansowanie szpitali w oparciu o metodę grup relacji diagnostycznej (współaut. Marian Matulewicz), „Finanse” 39 (2), s. 12–22
- 1990 – Opieka zdrowotna w Łodzi do roku 1945. Studium organizacyjno-historyczne (współaut. Jan Fijałek), Z. G. W. N., Łódź
- 1993 – Wprowadzenie do diagnostyki laboratoryjnej. Propedeutyka diagnostyki laboratoryjnej (współaut. Janusz Hanke), Oficyna Wydawnicza Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, Łódź
- 1994 – Sytuacja zawodowa, aspiracje i potrzeby edukacyjne personelu Państwowej Inspekcji Sanitarnej ze szczególnym uwzględnieniem kadry kierowniczej. Studium monograficzne (współaut. Andrzej Boczkowski), Instytut Wydawniczy Stowarzyszenia Inżynierów Mechaników Polskich, Warszawa
- 1994 – Diagnostyka laboratoryjna w medycynie pracy (współaut. Janusz Hanke), Oficyna Wydawnicza Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, Łódź (Skrypty i Materiały Szkoleniowe t.10, cz.2)
- 1996 – Female sickness absenteesim in Poland (współaut. Zuzanna Szubert), „International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health” 3 (2), s. 219–225
- 1997 – System for analyzing sickness absenteesim in Poland (współaut. Zuzanna Szubert), „International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health” 10 (2), s. 159–165
- 1998 – Status społeczno-zawodowy i świadomość profesjonalna kadry kierowniczej Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Oficyna Wydawnicza Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, Łódź
- 1999 – Higiena pracy t. 1 (redakcja), Oficyna Wydawnicza Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, Łódź
- 1999 – Higiena pracy t. 2 (redakcja), Oficyna Wydawnicza Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, Łódź
- 1999 – Occupational health education in Poland - new needs, new requirements, new programmes (współaut. A. Boczkowski), „International Archives Of Occupational And Environmental Health” 12 (1), s. 3–13
- 1999 – Umieralność przedwczesna - przyczyny i uwarunkowania (współaut. Halina Worach-Kardas), Oficyna Wydawnicza Instytutu Medycyny Pracy, Łódź
- 2000 – Metabolic genotype in relation to individual susceptibility to environmental carcinogens (współaut. W. Lutz), „International Archives Of Occupational And Environmental Health” 7 (2), s. 71–85
- 2002 – Zdrowie publiczne - wybrane zagadnienia (współaut. Zbigniew Jethon, Lech T. Dawydzik), Oficyna Wydawnicza Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, Łódź
Rozmowy z Januszem Indulskim
- Andrzej Androchowicz, Najlepsi śpiewacy wśród studentów. Oszczędnościowo!. Przed premierą w Monachium (rozmowa), „Głos Szczeciński” z dn. 3 czerwca 1958
- Andrzej Androchowicz, Wywiad tygodnia 3x? (rozmowa), „Od Nowa” 1959 nr 11, s. 2
Odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Bibliografia
- Kto jest kim w ochronie pracy, „Atest. Ochrona Pracy” 1999 nr 2 (wersja elektroniczna)
- Strona internetowa Instytutu Medycyny Społecznej w Łodzi

