Ryszard Bagiński
| Ryszard Bagiński | |||
| specjalista w zakresie hydrotechniki i budownictwa wodnego | |||
| |||
| Data urodzenia | 30 kwietnia 1899 | ||
| Miejsce urodzenia | Warszawa | ||
| Data śmierci | 1 października 1968 | ||
| Miejsce śmierci | Warszawa | ||
| Miejsce spoczynku | Cmentarz Powązkowski w Warszawie (kw. 173/6/16) | ||
Ryszard Bagiński (1899–1968) – inżynier, specjalista w zakresie hydrotechniki, nauczyciel akademicki, rektor Politechniki Szczecińskiej (1951-1952)
Dzieciństwo i młodość
Ryszard Bagiński urodził się 30 kwietnia 1899 roku w Warszawie w rodzinie Tomasza i Zofii Elżbiety z domu Rosner, jako najmłodszy z sześciu synów. Ojciec Ryszarda Bagińskiego był znanym warszawskim aptekarzem. Wskutek jego udziału w konspiracyjnej niepodległościowej działalności cała rodzina była zmuszona w 1901 roku wyjechać z Warszawy i osiedlić się w Baku, w głębi ówczesnego Cesarstwa Rosyjskiego. Tam Ryszard w 1917 roku ukończył z wyróżnieniem I Gimnazjum Filologiczne im. Aleksandra III i został przyjęty w poczet studentów Instytutu Politechnicznego w Piotrogrodzie na Wydział Budowy Okrętów, uczelnia jednak zawiesiła swoją działalność. Dlatego przeniósł się do Kijowa, gdzie podjął studia na Wydziale Chemicznym Instytutu Politechnicznego; jednak i ta uczelnia po jednym semestrze zawiesiła swoją działalność dydaktyczną. Ryszard wrócił do rodzinnego domu w Baku, gdzie w 1918 roku zmarł jego ojciec. W 1919 roku rodzina wróciła do odradzającej się Polski, a Ryszard wstąpił w szeregi Wojska Polskiego, gdzie służył w stopniu plutonowego podchorążego w 36 pułku piechoty. Wspierał w pracy wywiadowczej na pograniczu Oddział II Sztabu Głównego Wojska Polskiego tzw. „dwójkę”. Po zakończeniu wojny polsko–bolszewickiej kontynuował studia na Wydziale Inżynierii Wodnej Politechniki Warszawskiej, które ukończył 25 listopada 1926 roku z dyplomem magistra inżyniera budownictwa wodnego. W 1937 roku otrzymał dodatkowe ministerialne uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w zakresie m. in. zabytkowych budynków, pomników czy budynków monumentalnych.
Praca zawodowa
Ryszard Bagiński jeszcze podczas studiów rozpoczął pracę w przedsiębiorstwie budowlanym Stanisława Szuszkiewicza, gdzie awansował ze stanowiska pomocnika technika do samodzielnej funkcji kierownika robót. W latach 1921-1926 realizował prace inwestycyjne m. in. na terenie VI grupy filtrów na Stacji Filtrów wodociągów warszawskich. Po studiach, w 1926 roku podjął pracę w Dyrekcji Robót Publicznych Województwa Warszawskiego, gdzie był zatrudniony do 1936. Wtedy przeniósł się do Mławy, gdzie został zatrudniony w tamtejszym starostwie na stanowisku kierownika referatu wodno–melioracyjnego. W ciągu 13 lat swojej pracy zawodowej w jego dorobku znalazło się bardzo wiele projektów i realizacji z zakresu inżynierii wodnej. Były to m.in. regulacja kilku rzek (Łydyni, Mławki, Stawnicy, Pławnicy, Przylepnicy, Sony i Łasicy), budowa jazów betonowych i drewnianych według własnych projektów na rzekach Słudwi i Łydyni, przygotowanie projektu i zrealizowanie systemu zaopatrzenia w wodę oraz oczyszczania ścieków cukrowni „Ciechanów”, budowa oczyszczalni ścieków dla mleczarni w Gąsocinie oraz Ciechanowie, opracowanie projektu i realizacja kąpieliska w Ciechanowie, zaprojektowanie systemu wodociągów dla Lubawy i Wyszkowa. Jego największym osiągnięciem inżynierskim było przygotowanie projektu i nadzór nad realizacją systemu wodociągów i kanalizacji w Mławie. Udało mu się zrealizować moduł zaopatrzenia w wodę oraz dużą cześć systemu odprowadzania ścieków. Pod koniec lat trzydziestych XX w. zaprojektował także duży kompleks kąpielowo-basenowy, prace jednak przerwała wojna w 1939 roku. Po te projekty sięgnęły jednak niemieckie władze okupacyjne i pod nadzorem technicznym R. Bagińskiego zrealizowały tę koncepcje w latach 1941-1943.
Okres II wojny światowej
Od połowy 1939 roku Ryszard Bagiński został dodatkowo zaangażowany do prac przygotowawczych do zbliżającej się wojny. Zlecono mu zaprojektowanie spiętrzeń cieków wodnych na granicy państwowej, na przedpolu pozycji obsadzonym później przez Armię Modlin. Wziął udział w walkach pod Mławą, a następnie w obronie Warszawy udało mu się uciec z niewoli i wrócił do Mławy, gdzie został zatrudniony z miejscowym Kreisamcie jako pomocnicza siła techniczna.
W czasie okupacji Ryszard Bagiński zaangażował się aktywnie w działalność ruchu oporu, był członkiem Armii Krajowej i szefem KEDYWU w Mławie. W ramach nich nadzorował m. in. pion kontrwywiadu oraz załatwiał dokumenty legalizacyjne i zatrudnienie w strukturach melioracyjno-budowlanych. R. Bagińskiemu i podlegającemu mu kontrwywiadowi udało się umiejscowić informatorów w niemal we wszystkich instytucjach niemieckich oraz zorganizować kanały przerzutu ulotek dla jeńców francuskich na terenie Prus Wschodnich. Po zajęciu Mławy przez wojska sowieckie pozostał jeszcze w mieście, porządkując gospodarkę komunalną.
Okres szczeciński
W maju 1945 roku wyjechał na Pomorze Zachodnie, gdzie został Naczelnikiem Wydziału Wodno-Melioracyjnego w Okręgowym Urzędzie Ziemskim w Szczecinie. Podjął także pracę nauczyciela w szczecińskiej Szkole Inżynierskiej (SI) bezpośrednio po jej powołaniu w grudniu 1946 (od 1955 Politechnika Szczecińska). Był organizatorem i kierownikiem Katedry Budownictwa Wodnego (1947-1964). 20 stycznia 1947 otrzymał nominację na dyrektora SI, którym był do 30 września 1951, a od 1 października 1951 został rektorem SI i funkcję tę sprawował do 30 września 1952. W 1956 otrzymał tytuł naukowy docenta. W latach 1957–1959 pełnił funkcję prorektora ds. studiów zaocznych. W latach 1962–1963 pełnił funkcję dziekana Wydziału Budownictwa Wodno-Melioracyjnego. Działalność badawcza docenta Ryszarda Bagińskiego dotyczyła problemów hydrotechniki oraz zagadnień wodno-kanalizacyjnych. Był pomysłodawcą i wykonawcą w 1976 eoku pierwszego projektu ujęcia wody dla Szczecina z jeziora Miedwie, autorem kompleksowego projektu zaopatrzenia w wodę rolnictwa w regionie szczecińskim, a także oczyszczalni ścieków dla dużych zakładów chemicznych. Działał na rzecz odbudowy małych elektrowni wodnych. Należał do Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego – był członkiem zwyczajnym Wydziału Nauk Matematycznych i Technicznych tego towarzystwa. Poza macierzystą szkołą prowadził zajęcia dla studentów szczecińskiej Wyższej Szkoły Rolniczej. Jest autorem skryptów akademickich z hydrologii i budownictwa wodnego. W swoich planach badawczo wydawniczych miał rozprawę naukowo-badawczą pod tytułem „Wodociąg miasta Mławy” (publikacja ta nie powstała). Oprócz pracy naukowo dydaktycznej cały czas realizował i nadzorował budowę systemów wodno-kanalizacyjnych różnych zakładów pracy na terenie całej Polski.
Wybrane publikacje
- 1954 – Budowle wodne. Hydrologia cz. I. Wydaw. Szkoła Inżynierska w Szczecinie 1954
- 1956 – Budowle wodne. Budowle piętrzące cz. II. Wydaw. Szkoła Inżynierska w Szczecinie 1956
- 1964 – Budowle wodne. PWN Warszawa 1964, 470 ss.
Okres warszawski
W 1964 roku Ryszard Bagiński przeniósł się do Warszawy, gdzie pracował w Instytucie Gospodarki Wodnej na stanowisku samodzielnego pracownika naukowo-badawczego.
Zmarł 1 października 1968 roku w Warszawie, gdzie został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (kw. 173/6/16).
Odznaczenia
- Medal 10-lecia Polski Ludowej
- Złota Odznaka Gryfa Pomorskiego
- Medal Politechniki Szczecińskiej
Bibliografia
- Tomasz Sypniewski. Ryszard Roman Bagiński. Fanpage „Mława - miasto zabytkowe” z 20.10.2025
- Tomasz Sypniewski. Ryszard Bagiński (1899–1968). [w:] Postacie wpisane w dzieje Mławy i regionu. Z.4. Tow. Przyj. Ziemi Mławskiej. Mława 2025, s.15-23. ISBN 978-83-952466-8-5
- Biogram w Wikipedii (dostęp 12.11.2025)
