Stefan Stojałowski

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stefan Stojałowski
profesor nauk rolniczych
brak zdjecia
brak zdjecia
prof. dr hab. inż. Stefan Stojałowski
Data urodzenia 2 stycznia 1968
Miejsce urodzenia Szczecin


Stefan Stojałowski (ur. 1968) – profesor nauk rolniczych w zakresie agronomii, genetyki i hodowli roślin, nauczyciel akademicki

Życiorys

Stefan Stojałowski urodził się 2 stycznia 1968 roku w Szczecinie w rodzinie lekarzy – naukowców: prof. Kazimierza Stojałowskiego i prof. Aleksandry Krygier-Stojałowskiej. Sam jednak wybrał inną niż medycyna dziedzinę nauki – nauki rolnicze. Zainspirowały go do tego pobyty wakacyjne u dziadków, którzy prowadzili gospodarstwo rolne w miejscowości Ryczywół (w województwie wielkopolskim), gdzie bywał od dzieciństwa. Swoje zainteresowania rozwinął podczas nauki w VI Liceum Ogólnokształcącym w Szczecinie, m.in. poprzez udział w Olimpiadzie Biologicznej, której został laureatem. Po maturze zdanej w 1986 roku jako laureat miał prawo wybrać kierunek studiów i uczelnię bez obowiązujących wówczas egzaminów wstępnych. Wybrał rolnictwo na Wydziale Rolniczym Akademii Rolniczej w Szczecinie. Już od drugiego roku studiów realizował indywidualny tok kształcenia. Szczególnie interesowała go genetyka i hodowla roślin, a jego opiekunem naukowym był profesor Mirosław Łapiński. W 1989 roku odbył półroczną praktykę w Zakładzie Doświadczalnym Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Smolicach, gdzie pod opieką dr. hab. Józefa Bojarczuka zapoznał się z metodami stosowanymi w komercyjnej hodowli roślin. W lipcu 1991 roku otrzymał tytuł zawodowy magistra inżyniera rolnictwa podstawie pracy Właściwości rolnicze trójliniowych mieszańców żyta z cytoplazmą różnych źródeł CMS. Następnie odbył 10-tygodniową praktykę zawodową w Finlandii w gospodarstwie specjalizującym się w towarowej produkcji zbożowej (w tym również produkcji nasiennej). Na początku 1992 roku został zatrudniony jako nauczyciel akademicki w Katedrze Hodowli Roślin Akademii Rolniczej w Szczecinie, gdzie przeszedł przez wszystkie szczeble kariery akademickiej od stanowiska asystenta (1992-1998), poprzez stanowisko adiunkta (1999-2015) i profesora nadzwyczajnego/profesora uczelni (2016-2023) do stanowiska profesora (od 2024 roku). W latach 1994–1998 odbywał studia doktoranckie w macierzystej uczelni zakończone obroną rozprawy doktorskiej Badania mieszańcowego systemu cytoplazmatycznej męskiej jałowości (CMS-C) u żyta (Secale cereale L.), której promotorem był prof. M. Łapiński. Na tej podstawie otrzymał stopień naukowy doktora nauk rolniczych w zakresie agronomii. W 2011 uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk rolniczych w zakresie agronomii. 11 grudnia 2023 otrzymał tytuł profesora nauk rolniczych, nadany przez Prezydenta RP.

Stefan Stojałowski ma żonę Magdalenę z d. Wichtowską (mgr biologii) oraz dwie córki – Hannę (dr matematyki) i Katarzynę (mgr inż. architekt), a od 2023 – wnuczkę Zuzię.

Praca naukowa

Stefan Stojałowski już podczas studiów prowadził badania polowe odmian mieszańcowych roślin żyta i innych zbóż ze szczególnym uwzględnieniem cytoplazmatycznej męskiej sterylności (CMS). W późniejszych latach zakres tych badań rozszerzył o analizy molekularne na poziomie DNA dzięki nowoczesnej aparaturze w nowo utworzonym laboratorium genetyki molekularnej w Katedrze Genetyki, Hodowli i Biotechnologii Roślin z inicjatywy ówczesnego kierownika Katedry profesora Piotra Masojcia. Dzięki temu była także możliwa współpraca z wiodącymi ośrodkami naukowymi, m.in. z Uniwersytetem Rolniczym w Krakowie, w efekcie której został opracowany zestaw markerów DNA pozwalających na szybką identyfikację w materiałach hodowlanych obecności określonych typów CMS u żyta. Opublikowana metoda identyfikacji została wdrożona w kilku komercyjnych firmach hodowlanych w Polsce i w Niemczech – światowych liderów produkcji żyta mieszańcowego. Ważnym osiągnięciem Stefana Stojałowskiego był udział w w międzynarodowym konsorcjum naukowym, które opublikowało nowo skonstruowaną mapę chromosomową żyta obejmującą wszystkie siedem chromosomów genomowego DNA żyta – publikacja ukazał się w 2021 roku w czasopiśmie „Nature Genetics”. Pierwsza mapa tego typu powstała w latach 90. XX wieku w ośrodku szczecińskim przy wiodącym udziale prof. Piotra Masojcia. Profesor Stefan Stojałowski opublikował ok. 60 prac naukowych, w tym wiele w renomowanych czasopismach naukowych oraz 4 rozdziałów w monografiach anglojęzycznych. Dorobek naukowy obejmuje także ponad 100 doniesień i komunikatów naukowych oraz współautorstwo jednego patentu.

Praca dydaktyczna

Profesor Stefan Stojałowski prowadzi wykłady i ćwiczenia z genetyki dla studentów macierzystego wydziału, a także seminaria dla doktorantów. Wypromował dwóch doktorów (dr Monika Hanek i dr Martyna Sobczyk), kilkudziesięciu magistrów inżynierów oraz inżynierów rolnictwa. Recenzował dwa wnioski w postępowaniach habilitacyjnych oraz 12 prac doktorskich. Jest autorem dwóch rozdziałów w przewodnikach dydaktycznych dla studentów.

Udział w organizacji nauki

Stefan Stojałowski aktywnie uczestniczy w pracach towarzystw naukowych. Od 1992 roku należy do Polskiego Towarzystwa Genetycznego, w którym pełnił różne funkcje, a w 2022 roku został wybrany do składu Sądu Koleżeńskiego PTG i do tej działa w tym gremium). W 1999 roku jako laureat medalu „Amicus Scientiae et Veritatis” został członkiem Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego i pełnił w nim funkcję przewodniczącego Wydziału II STN Nauk Przyrodniczych i Rolniczych, członka zarządu STN oraz Komisji Rewizyjnej.
Od 2012 roku jest redaktorem naukowym wydawanego przez macierzystą uczelnię czasopisma „Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis. Agricultura, Alimentaria, Piscaria et Zootechnica”. W 2013 roku został powołany przez dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) do składu Komisji ds. Rejestracji Odmian Zbożowych i aktualnie pełni tę funkcję trzecią kadencję (do 2025 roku). Ponadto jest również członkiem Komitetu Nauk Agronomicznych Polskiej Akademii Nauk wybranym kadencje 2020–2024 i 2024–2028 oraz członkiem Rady Naukowej Instytutu Genetyki Roślin Polskiej Akademii Nauk w kadencji 2023–2026. Od 2013 roku należy do Komisji ds. Rejestracji Odmian Roślin Zbożowych COBORU, a w styczniu 2026 roku został wybrany na stanowisko przewodniczącego tej Komisji na kadencję 2026-2029.

Publikacje naukowe w czasopismach naukowych

1994Wpływ wielkości i wypełnienia nasion na plonowanie pszenżyta jarego odmiany Jago. „Zesz. Nauk. AR Szczecin” 162, s.131-136 (wsp. M. Łapiński, D. Kowalik-Kucharska)
1995Wrażliwość na egzogenne regulatory wzrostu a odporność na porastanie odmian, linii i mieszańców żyta ozimego. „Biul. IHAR” 195/196, s.341-349. (wsp. P. Masojć, M. Łapiński, P. Milczarski)
1996Genetic regulation of alpha-amylase synthesis in rye (Secale cereale L.) grain. „J. Appl. Genet.” 37(2), s.141-152 (wsp. Piotr Masojć, M. Łapiński, D. Miazga)
1997Wrażliwość na kwas abscysynowy (ABA) jako wskaźnik odporności na porastanie. „Biul. IHAR” 201, s.327-336 (wsp. Piotr Masojć, M. Łapiński P. Milczarski)
1999Plonowanie i jakość ziarna odmian mieszańcowych żyta w F1, F2 i F3. „Biul. IHAR” 211, s.239-247 (wsp. M. Łapiński)
1999Poszukiwanie markerów molekularnych męskiej sterylności i odporności na porastanie u żyta. „Biul. IHAR” 211, s.273-280 (wsp. P. Masojć, M. Łapiński, B. Myśków, P. Milczarski)
2001Wpływ różnych źródeł cytoplazmy wywołującej męską jałowość na właściwości rolnicze mieszańców żyta ozimego (Secale cereale L.). „Biul. IHAR” 220, s.179-189 (wsp. M. Łapiński)
2002Wykorzystanie techniki RAPD do konstruowania mapy sprzężeń u międzyliniowego mieszańca żyta. „Zesz. Probl. Post. Nauk Roln.” 488 „Nowoczesne metody i techniki w hodowli roślin”, s.153-159 (wsp. M. Łapiński
2002Wykorzystanie markerów RAPD i ISSR do rozróżniania linii CMS pszenżyta ozimego z cytoplazmą T. timopheevi. „Folia Univ. Agric. Stetin”., Agric. 228(91), s.161-166 (wsp. H. Góral)
2003Occurrence and genetic identity of male sterility-inducing cytoplasm in rye (Secale spp.). „Plant Breed. Seed Sci.” 48, s.7-23 (wsp. M. Łapiński)
2004Analiza sprzężeń markerów RAPD z genami męskiej sterylności w populacji BC1 mieszańca międzyliniowego żyta z cytoplazmą CMS-C. „Folia Univ. Agric. Stetin.”, Agric. 234(93), s. 383-388 (wsp. M. Jaciubek, M. Łapiński)
2004Przydatność markerów ISSR do identyfikacji linii wsobnych oraz mapowania genomu żyta. „Biul. IHAR” 231, s.237-246 (wsp. P. Milczarski, P. Masojć)
2004Wykorzystanie mapy sprzężeń markerów RAPD do identyfikacji genów odporności na porastanie u żyta (Secale cereale L.). „Ann. UMCS” E59 (3), s.1289-1296 (wsp. B. Myśków, P. Milczarski, P. Masojć)
2004RAPD markers linked with restorer genes for the C-source of cytoplasmic male sterility in rye (Secale cereale L.). „Plant Breed.” 123, s.428-433 (wsp. M. Łapiński, P. Masojć)
2005Distant hybrids and their verification by means of RAPD. „Acta Hort. (ISHS)” 673, s.625-631 (wsp. B. Płoszaj, L. Startek, A. Zawadzińska)
2005Markery molekularne sprzężone z locus genu przywracającego płodność u mieszańców żyta z cytoplazmą CMS-C. „Biul. IHAR” 235, s.219-226 (wsp. P. Milczarski)
2005Rye SCAR markers for male fertility restoration in the P cytoplasm are also applicable to marker-assisted selection in the C cytoplasm. „J. Appl. Genet.” 46(4), s.371-373 (wsp. M. Jaciubek, P. Masojć)
2006Identification of sterility-inducing cytoplasms in rye using the plasmotype-genotype interaction test and newly developed SCAR markers. „Theor. Appl. Genet.” 112, s.627-633 (wsp. M. Łapiński, M. Szklarczyk)
2006Stability of male sterility and fertility restoration in the CMS T. timopheevi system in triticale. „Folia Univ. Agric. Stetin.”, Agric. 247 (100), s.55-62 (wsp. H. Góral, T. Warzecha, M. Pojmaj, D. Kurleto, A. Trąbka, L. Spiss)
2006Ocena jednostkowej produktywności fotosyntetycznej mieszańców F1 pszenżyta za pomocą indukowanej fluorescencji chlorofilu. „Folia Univ. Agric. Stetin.”, Agric. 2006, 247 (100), s.113-118 (wsp. R. Maciorowski, H. Góral)
2006Polimorfizm markerów SCAR i SSR z genomu żytniego u odmian i linii pszenżyta. „Folia Univ. Agric. Stetin”., Agricultura 247 (100), s.193-200 (wsp. A. Drozd, M. Jaciubek, P. Masojć)
2007New genetic map of rye composed of PCR-based molecular markers and its alignment with the reference map of the DS2 × RXL10 intercross. „J. Appl. Genet.” 48(1), s.11-24 (wsp. P. Milczarski, A. Banek-Tabor, K. Lebiecka, B. Myśków, P. Masojć)
2007Polimorfizm markerów STS i SSR w obrębie linii wsobnych żyta. „Biul. IHAR” 244, s.161-172
2008Determining the plasmotypic structure of rye populations by SCAR markers. „J. Appl. Genet.” 49(3), s.229-232 (wsp. M. Kociuba, B. Stochmal, M. Kondzioła, M. Jaciubek)
2009Minimierung des Mutterkornbefalls im Hybridroggen durch Ansätze der Präzisionszüchtung. „J. Kulturpflan”. 61(1), s.15-20 (wsp. B. Hackauf, H. Wortmann, P. Wilde, F.J. Fromme, J. Menzel, V. Korzun, P. Wehling)
2009A consensus map of chromosome 6R in rye (Secale cereale L.). „Cell. Mol. Biol. Lett.” 24 (2), s.190-198 (wsp. B. Myśków, P. Milczarski, P. Masojć)
2009Efektywność markerów molekularnych SCAR z chromosomu 4RL w selekcji genotypów męskopłodnych oraz ich związek z wybranymi cechami morfologicznymi żyta (Secale cereale L.). „Biul. IHAR” 259, s.139-149 (wsp. M. Kociuba)
2009Variability in expression of male fertility in triticale (X Triticosecale WITTMACK) with Triticum timopheevi cytoplasm. „Plant Breed. Seed Sci.” 60, s.23-30 (wsp. H. Góral, M. Tyrka, M. Wędzony)
2010Inheritance of fertility restoration in winter triticale with cytoplasm of Triticum timopheevi. „Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin.” Agric., Aliment., Pisc., Zootech. 276 (13), s.11-18 (wsp. H. Góral, M. Tyrka, M. Wędzony)
2010Mapping of sequence-specific markers and loci controlling preharvest sprouting and alpha-amylase activity in rye (Secale cereale L.) on the genetic map of an F2 (S120×S76) population. „J. Appl. Genet.” 51 (3), s.283-287 (wsp. B. Myśków, P. Milczarski, P. Masojć)
2011Mapping QTLs for yield and chlorophyll a fluorescence parameters in wheat under three levels of water availability. „Plant Gen. Res. Charact. Util.” 9 (2), s.291-295 (wsp. I. Czyczyło-Mysza, I. Marcińska, E. Skrzypek, M. Chrupek, S. Grzesiak, T. Hura, B. Myśków, P. Milczarski, S. Quarrie)
2011Identification of the chromosome complement and the spontaneous 1R/1V translocations in allotetraploid Secale cereale × Dasypyrum villosum hybrids through cytogenetic approaches. „J. Appl. Genet.” 52 (3), s.305-311 (wsp. T. Książczyk, B. Apolinarska, S. Kulak-Książczyk, H. Wiśniewska, M. Łapiński)
2011DArT markers tightly linked with the Rfc1 gene controlling restoration of male fertility in the CMS-C system in cultivated rye (Secale cereale L.). „J. Appl. Genet.” 252 (3), s.313-318 (wsp. P. Milczarski, M. Hanek, H. Bolibok-Brągoszewska, B. Myśków, A. Kilian, M. Rakoczy-Trojanowska)
2011A high density consensus map of rye (Secale cereale L.) based on DArT markers. „PLoS ONE” 6(2), 12 (wsp. P. Milczarski, H. Bolibok-Brągoszewska, B. Myśków, K. Heller-Uszyńska, M. Góralska, P. Brągoszewski, G. Uszyński, A. Kilian, M. Rakoczy-Trojanowska)
2012Detection of the quantitative trait loci for -amylase activity on a high-density genetic map of rye and comparison of their localization to loci controlling preharvest sprouting and earliness. „Mol Breed.” 2012, 30, s.367–376 (wsp. B. Myśków, A. Łaś, A. Bolibok-Brągoszewska, M. Rakoczy-Trojanowska, A. Kilian)
2012Quantitative trait loci associated with androgenic responsiveness in triticale (X Triticosecale Wittm.) anther culture. „Plant Cell Rep.” 31, s.2099–2108 (wsp. M. Krzewska, I. Czyczyło-Mysza, E. Dubas, G. Gołębiowska-Pikania, F. Golemiec, M. Chrupek)
2012Molecular mapping of loci associated with abscisic acid accumulation in triticale (X Triticosecale Wittm.) anthers in response to low temperature stress inducing androgenic development. „Plant Growth Regul.” 68, s.483–492 (wsp. M. Żur, M. Krzewska, E. Dubas, G. Gołębiowska-Pikania, F. Janowiak)
2013The importance of chromosomes from the sixth homeologic group in the restoration of male fertility in winter triticale with Triticum timopheevii cytoplasm. „J. Appl. Gen.” 54, s.179–184 (wsp. A. Bobrowska, M. Hanek, B. Myśków)
2014The application of high-density genetic maps of rye for the detection of QTLs controlling morphological traits. „J. Appl. Genet.” 204, 55, s.15–26 (wsp. B. Myśków, M. Hanek, A. Banek-Tabor, R. Maciorowski)
2015Phenotypic effect and chromosomal localization of Ddw3, the dominant dwarfing gene in rye (Secale cereale L.). „Euphytica” 201, s.43–52 (wsp. B. Myśków, M. Hanek)
2016Bidirectional selective genotyping approach for the identification of quantitative trait loci controlling earliness per se in winter rye (Secale cereale L.). „J. Appl. Genet.” 57, s.45–50 (wsp. B. Myśków)
2016The application of GBS markers for extending the dense genetic map of rye (Secale cereale L.) and the localization of the Rfc1 gene restoring male fertility in plants with the C source of sterility-inducing cytoplasm. „J. Appl. Genet.” 57, s.439–451 (wsp. P. Milczarski, M. Hanek, M. Tyrka)
2017DArT markers linked with genes controlling restoration of male fertility in hybrid rye cultivars with improved pollen shedding. „Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin.”, Agric., Aliment., Pisc., Zootech. 338(44)4. s.205–216 (wsp. M. Hanek, M. Orłowska, M. Sobczyk)
2018Effective BAC clone anchoring with genotyping-by-sequencing and Diversity Arrays Technology in a large genome cereal rye. „Sci. Rep.” 8, 8428 (+11 współautorów)
2018Putative candidate genes responsible for leaf rolling in rye (Secale cereale L.). „BMC Genetics” 19, 57 (wsp. B. Myśków, M. Góralska, N. Lenarczyk. I. Czyczyło-Mysza)
2018QTL analysis of moderate drought response in a rye recombinant inbred line (RIL) population shows co-localization of QTLs for morphological and physiological traits. „Acta Biol. Cracov.” S. Botanica 60/2, s.59–67 (wsp. B. Myśków, I. Czyczyło-Mysza, S. Sokołowska)
2020Zdolność do przywracania męskiej płodności żyta z cytoplazmą sterylizującą CMS-C przez rośliny wybranych populacji pochodzących z Iranu i z Argentyny. „Agron. Sci.“ 75 (1), s.5-16 (wsp. M. Hanek)
2020How machine learning methods helped find putative rye wax genes among GBS data. „Int. J. Mol. Sci.” 21, 7501 (+8 współautorów)
2021Evaluation of genetic structure in European wheat cultivars and advanced breeding lines using high-density genotyping-by sequencing approach. „BMC Genomics” 22, 81 (+9 współautorów)
2021Chromosome-scale genome assembly provides insights into rye biology, evolution and agronomic potential. „Nature Genet.” 53, 4, s.564-573 (+62 współautorów)
2022Genome-wide association analysis for hybrid breeding in wheat. Int. J. Mol. Sci. 23, 15321 (+10 współautorów)
2025Usefulness of alien sterilizing cytoplasms for the hybrid breeding of triticale (xTriticosecale Wittmack): Preliminary results. „J. Appl. Genet.” 66, s.305–310 (wsp. M. Simlat, T. Warzecha, H. Góral)
2025Assessment of European rye populations for their ability to restore male fertility in two genetically distinct systems of cytoplasmic male sterility. „Euphytica” 221, 4, Article 36 (wsp. M. Sobczyk, M. Hanek, W. Brukwiński, K. Banaszak, R. Krysztofik)
2026Comprehensive characterization of the rye dwarfism locus (dw10) on chromosome 5R: Phenotypic and molecular insights. „Curr. Plant Biol.” 46, 100592 (wsp. H. Salava, I.S. Mosleh I.S., H. Bolibok-Brągoszewska, B. Myśków, F. Maghuly)

Rozdziały w monografiach/książkach

2014Genetic map construction using F2 and RIL/DH mapping population. W: Plant Functional Genomics, Methods and Protocols Vol. 1 Ed. Fatemeh Maghuly, Springer International Publishing, s.153-168, ISBN 978-1-0716-3777-7 (wsp. B. Myśków, P. Milczarski)
2015The development of hybrid triticale. W: Triticale. Ed. F. Eudes, Springer International Publishing, s.33-66, ISBN 978-3-319-22550-0 (wsp. H. Góral, T. Warzecha, J. Larsen)
2021Genetics and genomics of stress tolerance. W: The Rye Genome, Compendium of Plant Genomes. Ed. M. T. Rabanus-Wallace and N. Stein, Springer International Publishing, s.213-235. ISBN 978-3-030-83382-4: (wsp. M. Rakoczy-Trojanowska, H. Bolibok-Brągoszewska, B. Myśków, M. Dzięgielewska, A. Grądzielewska, W. Boczkowska, K. Moskal)
2024QTL mapping using RIL population. W: Plant Functional Genomics, Methods and Protocols Vol. 1 Ed. Fatemeh Maghuly, Springer Internat. Publ., s.169-181, ISBN 978-1-0716-3777-7 (wsp. (wsp. B. Myśków, P. Milczarski)

Publikacje dydaktyczne

1999Genetyka. W: Przewodnik metodyczny dla studentów III roku i 7 semestru IV roku 3,5-letnich studiów zaocznych kierunku Rolnictwo Wydziału Rolniczego. red. H. Czyż . Akademia Rolnicza w Szczecinie. Szczecin 1999, s.30-40 (wsp. M. Łapiński)
2021Zasady hodowli roślin i rejestracji odmian. W: Rolnictwo i Ocena Stanu Upraw Rolniczych. Przewodnik dydaktyczny pod red. T. Kitczaka i G. Jarnuszewskiego. Wyd. Uczelniane ZUT, Szczecin 2021, s.181-188, ISBN 978-83-7663-322-0

Patent

2016Para oligonukleotydowych starterów do wykrywania genu karłowatości Dw3 w roślinach żyta i sposób wykrywania obecności genu karłowatości Dw3 w roślinach żyta. Pat.230177 zgł. 19.02.2016 (wsp. Paweł Milczarski, Katarzyna Molik, Edyta Pawłowska)

Odznaczenie i nagrody

Z rodzinnego archiwum

Bibliografia



Autor opracowania: Elżbieta Skórska