Gmina Świdwin
| Gmina Świdwin | |||
|
| |||
| Powiat | świdwiński | ||
| Rodzaj gminy | wiejska | ||
| Liczba sołectw | 18[1] | ||
| Liczba miejscowości | 45[2] | ||
| Strona internetowa miejscowości. | |||
Gmina Świdwin – gmina wiejska położona w województwie zachodniopomorskim, powiecie świdwińskim.
Geografia

Położenie
Gmina Świdwin, z siedzibą władz gminnych w mieście Świdwin, leży w bezpośrednim sąsiedztwie Pojezierza Drawskiego na tzw. Wysoczyźnie Łobeskiej w dolinie rzeki Regi w centralnej części powiatu świdwińskiego i środkowo-wschodniej części województwa zachodniopomorskiego. Obszar gminy zajmuje obszar o powierzchni 24 734 ha. Centralnie wewnątrz gminy położona jest gmina miejska – Świdwin. Od strony południowej gmina Świdwin graniczy z gminą Brzeżno, a od zachodu z gminami Łobez oraz Resko. Granicę północną wyznaczają gminy Sławoborze i Rąbino. Natomiast wschodnią granicę wyznacza gmina Połczyn Zdrój i Ostrowice. W jej skład wchodzi 18 sołectw. Według regionalizacji fizyczno-geograficznej Kondrackiego, położenie gminy jest następujące:
- Prowincja: Niż Środkowoeuropejski (31)
- Podprowincja: Pojezierza Południowobałtyckie (314)
- Makroregion: Pojezierze Zachodniopomorskie (314.4)
- Mezoregion: Wysoczyzna Łobeska (314.44)
Wysoczyzna Łobeska osiąga wysokość 100-120 m n.p.m. i jest porozcinana doliną Regi[3].
Klimat
Gmina Świdwin leży w strefie przejściowej pomiędzy dwoma krainami rolniczo-klimatycznymi: gryficko-białogardzko-nowogardzką obejmującą nizinny obszar moreny dennej w dorzeczu Regi i Parsęty a środkowym pasem Pojezierza Pomorskiego, obejmującym szczytowe wzniesienia moren czołowych. (według K. Prawdzica). Obszar gminy stanowi przejście pomiędzy łagodnym klimatem krainy nadmorskiej, a surowszym, o większych opadach i większych amplitudach termicznych klimatem Pojezierza. Według danych z automatycznej stacji meteorologicznej w Resku teren gminy charakteryzują chłodne i wilgotne lata i niezbyt surowe zimy. Suma rocznych opadów wynosi około 700 mm., ponadto przeważają wiatry z kierunków południowo-zachodnich oraz zachodnich[4].
Obiekty fizjograficzne
Na terenie gminy znajdują się jeziora[5]:
Przyroda
Zbiorowiska i zespoły roślinne występujące na terenie gminy Świdwin to[6]:
- Roślinność szuwarowa i turzycowiskowa;
- Roślinność źródliskowa; Roślinność wodna;
- Roślinność synantropijna;
- Roślinność leśna i zaroślowa;
- Roślinność wilgotnych łąk i ziołorośli;
- Roślinność torfowiskowa i mszarna;
- Roślinność suchych wrzosowisk i muraw (według Inwentaryzacji przyrodniczej gminy Świdwin).
Na terenie gminy Świdwin występuje wiele drzew pomnikowych oraz całe zespoły drzewostanów sosnowych, bukowych i dębowych w wieku 140-165 lat o szczególnych wartościach przyrodniczych. Według przeprowadzonej Inwentaryzacji przyrodniczej gminy, szata roślinna nosi duże piętno gospodarki rolniczej, dawne grunty rolne nie są obecnie w pełni wykorzystywane, a użytki zielone stopniowo zarastają i przestają spełniać swoją rolę. Tereny nie użytkowane gospodarczo stają się jednocześnie siedliskiem różnych gatunków zwierząt, które nie niepokojone przez człowieka znajdują tu dla siebie korzystne warunki bytowania i rozrodu. Lesistość gminy Świdwin wynosi 27,3 %[7].
Do obszarów i obiektów objętych ochroną prawną na mocy ustawy o ochronie przyrody, występujących na terenie gminy Świdwin należą[8]:
- 2 użytki ekologiczne
- 1 obszar chronionego krajobrazu „Pojezierze Drawskie”
- 42 pomniki przyrody
- 5 stanowisk dokumentacyjnych
Obszary Naruta2000 znajdujące się na terenie gminy[9]:
- PLH320061 - Bystrzyno - pow. 893,7
- PLH320049 - Dorzecze Regi (dawniej Dolina Regi) - pow. 14827,8
- PLB320019 - Ostoja Drawska - pow. 153906,1
Historia
Gospodarka i infrastruktura
Sieć drogowa w gminie jest dobrze rozwinięta, obsługująca wszystkie jednostki osadnicze, zbiegająca się promieniście do miasta Świdwina. Drogi o nawierzchni utwardzonej stanowią ponad 90% wszystkich dróg gminnych. Przez teren gminy przebiegają trzy drogi wojewódzkie[10]:
- nr 162 Kołobrzeg - Świdwin - Połczyn Zdrój;
- nr 151 Świdwin - Łobez;
- nr 152 Płoty - Świdwin - Połczyn Zdrój.
Łączna długość dróg wojewódzkich przebiegających przez teren gminy wynosi 35 km, a powierzchnia 140 km².
Istniejąca sieć dróg gminnych i powiatowych stwarza możliwość dogodnego dojazdu do miasta Świdwina, siedziby gminy (centrum obsługi mieszkańców gminy)[11]:
- nr 301W Ząbrowo - Kartlewo - Lekowo - Cieszyno;
- nr 158W przedłużenie drogi 301 do wsi Międzyrzecze w gminie Sławoborze;
- nr 162W Bełtno - Lekowo - Jastrzębniki;
- nr 159W od drogi 162KR - Biały Zdrój - Bystrzyna;
- nr 312W Przymiarki - Nielep;
- nr 311W Przymiarki - Niemierzyno - Rogalino - Dąbrowa Białogardzka;
- nr 180W Sława - Modrzewiec;
- nr 325W Bierzwnica - Cieszeniewo - Sława;
- nr 326W Cieszeniewo - Sucha;
- nr 329W Bierzwnica - Bronowo - Połczyn Zdrój;
- nr 322W Świdwin - Kluczkowo - Bierzwnica - Rycerzewko - Gawroniec;
- nr 321W, 323W - obejmuje rozproszoną zabudowę Świdwinka;
- nr 320W Świdwin - Świdwinek - Koszanowo - Rzepczewo;
- nr 303W Rusinowo - Osowo - Łąkowo - Oparzno - Świdwin;
- nr 304W Oparzno - Lipie.
Długość dróg powiatowych przebiegających przez tereny gminy wynosi 91,3 km, a powierzchnia 363,7 km².
Przez teren gminy przebiegają dwie linie kolejowe[12]:
- linia pierwszorzędna, zelektryfikowana, jednotorowa relacji Szczecin - Stargard - Świdwin - Białogard;
- linia drugorzędna, jednotorowa relacji Połczyn Zdrój - Świdwin o znaczeniu lokalnym (ruch pasażerski na tej linii został wstrzymany).
Gmina Świdwin jest gminą wiejską typowo rolniczą (uzupełniającą funkcję pełni leśnictwo) o bogatych zasobach przyrodniczych i wodnych. Dobrze rozwinięte jest przetwórstwo ryb i owoców, sfera usług przemysłowych, budowlanych, transportowych oraz handel. Funkcje usługowe dla obsługi ludności, gmina pełni jedynie w zakresie elementarnym i częściowo podstawowym. Wszystkie usługi ponadpodstawowe zlokalizowane są w Świdwinie[13]. W gospodarce gminy duże znaczenie odgrywają[14]:
- rolnictwo,
- turystyka,
- działalność usługowa.
Ważniejsze firmy działające na terenie gminy Świdwin[15]:
- FERROPLAST Sp. z o.o. w Świdwinku (produkcja części samochodowych),
- POLARICA POLAND Sp. z o.o. w Niemierzynie (przetwórstwo owoców),
- CARBO ECO Sp. z o. o. Zielona Góra – wytwórca brykietu,
- KRUSZBUD Bolesław Danilewicz – Henryk Szczepański; Spółka Jawna Drawsko Pomorskie,
| Sekcja PKD | Liczba podmiotów |
| Sekcja A - Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo | 49 |
| Sekcja B - Górnictwo i wydobywanie | 1 |
| Sekcja C - Przetwórstwo przemysłowe | 34 |
| Sekcja D - Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych | 1 |
| Sekcja E - Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją | 0 |
| Sekcja F - Budownictwo | 47 |
| Sekcja G - Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych | 85 |
| Sekcja H - Transport i gospodarka magazynowa | 20 |
| Sekcja I - Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi | 5 |
| Sekcja J - Informacja i komunikacja | 2 |
| Sekcja K - Działalność finansowa i ubezpieczeniowa | 7 |
| Sekcja L - Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości | 13 |
| Sekcja M - Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna | 14 |
| Sekcja N - Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca | 9 |
| Sekcja O - Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne | 6 |
| Sekcja P - Edukacja | 9 |
| Sekcja Q - Opieka zdrowotna i pomoc społeczna | 9 |
| Sekcja R - Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją | 12 |
| Sekcja S i T - Pozostała działalność usługowa | 17 |
| Ogółem | 340 |
Samorząd
Organami samorządowymi w gminie jest Wójt Gminy oraz Rada Gminy. W gminie Świdwin funkcję Wójta Gminy sprawuje Zdzisław Pawelec[17]. Rada Gminy składa się z 15 radnych[18].
Aktualny skład Rady Gminy Świdwin kadencji 2010-2014[19]:
- Elżbieta Bożek
- Halina Cybul - wiceprzewodnicząca rady
- Antoni Giluk - wiceprzewodniczący rady
- Dariusz Gos
- Krzysztof Kaszuba - przewodniczący rady
- Jadwiga Maksiak
- Henryk Mich
- Ryszard Pawlonka
- Jarosław Pisarczyk
- Łukasz Pugacz
- Józef Sokołowski
- Justyna Twardys
- Andrzej Wiśniewski
- Beata Wróblewska
- Andrzej Żubert
Obecny skład Rady Gminy oraz Wójta Gminy wybrano w wyborach samorządowych VI kadencji, które odbyły się 21 listopada 2010 roku[20].
Wyniki tych wyborów przedstawiały się następująco[21]:
W głosowaniu do Rady Gminy:
- Komitet Wyborczy Polski Stronnictwo Ludowe uzyskał 11 mandatów w radzie
- Komitet Wyborczy Platforma Obywatelska RP uzyskał 2 mandaty w radzie
- Komitet Wyborczy Sojusz Lewicy Demokratycznej uzyskał 1 mandat w radzie
- Komitet Wyborczy Wyborców Andrzeja Wiśniewskiego uzyskał 1 mandat w radzie
- Komitet Wyborczy Wyborców Wspólnota Powiatowa nie uzyskał mandatu
W głosowaniu na wójta:
- Zdzisław Pawelec - członek Polskiego Stronnictwa Ludowego - liczba oddanych głosów 1606, co stanowiło 66.12% - wybrany na Wójta Gminy
- Andrzej Rauflajsz - członek Platformy Obywatelskiej Rzeczypospolitej Polskiej - liczba oddanych głosów 823, co stanowiło 33.88%
Przy Radzie Gminy działają komisje[22]:
- Komisja Rewizyjna
- Komisja Budżetowa, Rozwoju Gospodarczego, Handlu i Usług
- Komisja Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska
- Komisja Oświaty, Zdrowia, Kultury i Sportu
Kultura
| Biblioteki[24] | |
| Liczba bibliotek | 4 |
| Liczba czytelników w ciągu roku | 655 |
Oświata
| Wychowanie przedszkolne | |
| Liczba przedszkoli wraz z oddziałami przedszkolnymi przy szkołach podstawowych |
3 |
| Liczba dzieci w przedszkolach | 76 |
| Szkoły podstawowe | |
| Liczba szkół | 3 |
| Liczba uczniów | 273 |
| Szkoły gimnazjalne | |
| Liczba szkół | 2 |
| Liczba uczniów | 132 |
Kościoły i związki wyznaniowe
Na terenie gminy Świdwin działają parafie rzymskokatolickie[26]:
- św. Piotra i Pawła w Lekowie - liczba wiernych 2 530
- Matki Bożej Wspomożenia Wiernych - liczba wiernych 1 607
- oraz kościół filialny parafii św. Michała Archanioła ze Świdwina, kościół Matki Boskiej Ostrobramskiej w Smardzku
Sport
| Kluby Sportowe | |
| Liczba klubów | 4 |
| Liczba sekcji sportowych | 7 |
| Ćwiczący | |
| Liczba mężczyzn | 116 |
| Liczba kobiet | 43 |
| Suma | 159 |
| Ćwiczący do 18 roku życia | |
| Liczba chłopców | 104 |
| Liczba dziewcząt | 68 |
| Suma | 36 |
Turystyka
Demografia
| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ogółem | 6 140 | 6 160 | 6 197 | 6 202 | 6 145 | 6 113 |
| Kobiety | 2 988 | 3 015 | 3 035 | 3 045 | 3 026 | 2 995 |
| Mężczyźni | 3 152 | 3 145 | 3 162 | 3 157 | 3 119 | 3 118 |
Podział mieszkańców ze względu na wiek w jakim się znajdują[29]:
- przedprodukcyjnym - 1 219 osób - 19,9%
- produkcyjnym - 4 033 osób - 66%
- poprodukcyjnym - 861 osób - 14,1%
W gminie Świdwin na 100 mężczyzn przypada 96 kobiet[30].
System ochrony zdrowia
W gminie wiejskiej Świdwin świadczenia w zakresie podstawowej opieki medycznej realizują[31]:
- Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska SP ZOZ w Lekowie
- Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska SP ZOZ w Rusinowie
Herb


Herb gminy został zdefiniowany w Statucie Gminy z dnia 17 maja 2005 roku. Paragraf 6 Statutu mówi: Herbem Gminy jest: w polu srebrnym wieża obronna blankowana z jednym oknem czerwona pomiędzy dwoma takimiż gałązkami świdwy o dwóch liściach i czterech owocach.
Ponadto opisano tutaj flagę gminy, która składa się z trzech stref: białej, czerwonej i białej, przy czym szerokość środkowej czerwonej równa się szerokości obydwu skrajnych białych, proporcje flagi wynoszą 5/8. Istnieje również flaga herbowa Gminy będąca uroczystą odmianą flagi gminy. Składa się ona z trzech barw jak we fladze gminy, z tym, że po środku środkowej czerwonej strefy umieszczony jest herb gminy[32].
Miejscowości i sołectwa
| Sołectwo | Miejscowości sołectwa |
|---|---|
| Bełtno | xxx |
| Berkanowo | xxx |
| Bierzwnica | xxx |
| Bystrzyna | xxx |
| Cieszeniewo | xxx |
| Cieszyno | xxx |
| Kluczkowo | xxx |
| Krosino | xxx |
| Lekowo | xxx |
| Niemierzyno | xxx |
| Oparzno | xxx |
| Przybysław | xxx |
| Rogalino | xxx |
| Rusinowo | xxx |
| Sława | xxx |
| Smardzko | xxx |
| Świdwinek | xxx |
Przypisy
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Nazewnictwo Geograficzne Polski Tom I Hydronimy, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Warszawa, 2006 [online] [Przeglądany 01.07.2014]. Dostępny w: http://ksng.gugik.gov.pl/narodowy_gazeter_polski_t_01.php
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Lista obszarów, w: Natura 2000 a turystyka, Katalog obszarów Natura 2000. [online] [Przeglądany 26.06.2014] Dostępny w: http://obszary.natura2000.org.pl/index.php?s=lista&nazwa_obsz=&w=2931&p=2912&g=1361&ssaki=&ptaki=&gady=&plazy=&ryby=&bezkregowce=&rosliny=&siedliska=&typyKrajobrazu=&istn_ochr_prz=
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Gminy Świdwin na lata 2011 -2014 z perspektywą do 2018 r, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=137974
- ↑ Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Świdwińskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2019. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Świdwinie [online]. [Przeglądany 26.06.2014] Dostępny w: http://bip.powiatswidwinski.pl/index.php?id=41309
- ↑ Portret gminy wiejskiej Świdwin W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 20.08.2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
- ↑ Organizacja działania samorządu > Organy Gminy > Wójt Gminy, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin. [online] [Przeglądany 18.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=12660
- ↑ Zarządzenie nr 75/2010 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 25 lutego 2010r. w sprawie ustalenia liczby radnych wybieranych do sejmiku województwa, rad powiatów i rad gmin województwa zachodniopomorskiego, w: DZ. URZ. WOJ. 2010.20.389 [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostepny w: http://e-dziennik.szczecin.uw.gov.pl/ActDetails.aspx?year=2010&poz=389
- ↑ Organizacja działania samorządu > Organy Gminy > Rada Gminy, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin [online] [Przeglądany 18.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=12654
- ↑ Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów. W: Dziennik Ustaw z dnia 20 września 2010 r. Nr 171, poz. 1151. [online] [Przeglądany 18.06.2014] Dostępny w: http://isap.sejm.gov.pl/Download;jsessionid=16572F10726E5C213B1C3A8851BF84A2?id=WDU20101711151&type=2
- ↑ Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo zachodniopomorskie - Powiat świdwiński - gm. Świdwin, w: Strona internetowa Państwowej Komisji Wyborczej, [online] [Przeglądany 18.06.2014] Dostępny w: http://wybory2010.pkw.gov.pl/geo/pl/320000/321606.html
- ↑ Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Świdwin, w: OOrganizacja działania samorządu Organy pomocnicze. [online] [Przeglądany 18.06.2014] Dostępny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=11741
- ↑ Portret gmina Świdwin W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 20.06.2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
- ↑ Dane z 2012 roku.
- ↑ Portret gmina Świdwin W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 20.06.2014]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
- ↑ Parafie w diecezji w: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska [online]. [Przeglądany 28.06.2014] Dostępny w: http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=6&p=parafie
- ↑ Portret gminy Świdwin W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 20.06.2014]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
- ↑ Portret gmina Drawsko Pomorskie, w: Bank Danych Lokalnych GUS[online]. [Przeglądany 20.07.2013] Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
- ↑ Portret gmina Świdwin, w: Bank Danych Lokalnych GUS, [online] [Przeglądany 20.04.2014] Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
- ↑ Portret gmina Świdwin, w: Bank Danych Lokalnych GUS. [online] [Przeglądany 20.06.2014] Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
- ↑ Gdzie się leczyć w: Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia [online] [Przeglądany 30.06.2014] Dostępny w: http://www.nfz-szczecin.pl/lekarze_rodzinni.htm
- ↑ Uchwała Nr XXIII/175/2005 Rady Gminy Świdwin z dnia 17 maja 2005 roku, w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Świdwin, Statu Gminy Świdwin. W: Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Świdwin [online] [Przegladany w 30.06.2014] Dostepny w: http://ug.swidwin.ibip.pl/public/?id=151962
- ↑ xxx