Krystyna Wodnicka

	Krystyna Wodnicka
	aktorka, autorka tekstów piosenek
	brak zdjecia
	brak zdjecia
Data urodzenia	20 listopada 1922
Miejsce urodzenia	Koluszki
Data śmierci	4 maja 1986
Miejsce śmierci	Warszawa

Krystyna Wodnicka (1922-1986) – aktorka, autorka tekstów piosenek

Życiorys

Krystyna Wodnicka urodziła się 20 listopada 1922 roku w Koluszkach. Była córką Ludwika i Marii. Jej ojciec był ogrodnikiem. Zginał w 1933 roku w wypadku tramwajowym. Przed wojną uczęszczała do szkoły powszechnej w Łodzi, którą ukończyła w 1934 roku. Naukę kontynuowała do 1939 roku w Państwowym Gimnazjum im. Emilii Szczanieckiej (obecnie IV Liceum im. Emilii Szczanieckiej) przy ul. Pomorskiej 16 w Łodzi.

Podczas okupacji, po nielegalnym przekroczeniu w 1940 roku „zielonej granicy”, przedostała się do Krakowa. Tu początkowo pracowała jako ekspedientka w składzie naczyń kuchennych Z. Halskiego (1940-1941). W latach 1941-1943 była zatrudniona w sklepie „Lukullus - wina i delikatesy”. Do zakończenia wojny była maszynistką w spółdzielni krawieckiej.

Po wojnie zdała maturę o profilu humanistycznym w krakowskim Instytucie Marii przy ul. Pędzichów 16. W lipcu 1947 roku ukończyła Państwową Szkołę Dramatyczną przy ul. Szpitalnej 20. Jeszcze w trakcie studiów podjęła współpracę z teatrem Marii Biliżanki „Wesoła Gromadka”, działającym pod patronatem Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Krakowie.

W latach 1947-1948 i 1949-1952 występowała w Teatrze im. Stefana Żeromskiego w Kielcach-Radomiu. Tu zagrała m.in. Hesię i Melę Dulskie w Moralności pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej, Matkę w Odezwie na murze Anny Świrszczyńskiej, Julię w Dwóch paniczach z Werony Williama Skakespeare'a, Annę Jaskrowiczównę w Grzechu Stefana Żeromskiego.

W sez. 1948/49 na scenie Teatru Polskiego i Nowego w Poznaniu wystąpiła w rolach Antosi w Chorym z urojenia Molière'a, Agafii Tichonowny w Ożenku Mikołaja Gogola i Klary w Słomkowym kapeluszu Eugène'a Labiche'a.

Lata 1952-1957 spędziła w Gdańsku. W Teatrze Wybrzeże zagrała m.in. Reginę w Zabobonniku Franciszka Zabłockiego, Rozynę w Cyruliku sewilskim Pierrea A. Beaumarchais'go, Karolinę Kowalską w Balladach i romansach Aleksandra Maliszewskiego, Zofię we Współwinnych Johanna Wolfganga Goethego, Barbarę w Rendez-vous w Senlis Jeana Anouilha.

We wrześniu 1957 roku przyjechała do Szczecina, by objąć rolę Antosi w Chorym z urojenia Molière'e w reżyserii Aleksandra Fogla. W latach 1957-1959 i w w sez. 1960/61 była aktorką Państwowych Teatrów Dramatycznych.

W listopadzie 1959 roku zagrała Marilde w Naszych kochanych dziatkach Nicoli Manzariego w Teatrze im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku.

W Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie-Elblągu wystąpiła w rolach Panny Herminy w Nawróconym diable Miklosa Gyarfasa i Podstoliny w Zemście Aleksandra Fredry (1961). Oba spektakle reżyserował Tadeusz Żuchniewski.

W latach 1962-1965 Krystyna Wodnicka była aktorką w zespole Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. Zagrała m.in. Stefę w Kanadzie Jerzego Kurczaba, Ewę w Dymach i ludziach Jerzego Kiersta, tytułową rolę w Medei Jana Parandowskiego.

W kolejnych latach grała Teatrze Ziemi Łódzkiej (sez. 1965/66) - m.in. tytułowa rola w Antygonie Sofoklesa, oraz w Teatrze Ziemi Krakowskiej im. Solskiego w Tarnowie (sez. 1966/67) - m.in. Ruth w Niemcach Leona Kruczkowskiego.

Współpracowała z radiem, telewizją, estradą oraz teatrami Kalisza, Łodzi, Warszawy, Sosnowca. Na potrzeby tych instytucji adaptowała utwory literackie, pisała teksty piosenek, tworzyła programy dla dzieci. Była m.in. autorką adaptacji scenicznej Czarodziejskiego krzesiwa wg Hansa Christiana Andersena (muz. Mateusz Święcicki), libretta musicalu Boso, ale w ostrogach wg Stanisława Grzesiuka (wspólnie z Ryszardem Pietruskim), a także tekstów piosenek do Klubu kawalerów Michała Bałuckiego (muz. Andrzej Markiewicz). Na potrzeby Polskich Nagrań pisała bajki muzyczne wg tekstów znanych autorów, m.in. Kornela Makuszyńskiego, Daniela Defoe, Hugh Loftinga. W 1971 roku opracowała komentarz do filmowej etiudy dokumentalnej Wilkasy 70 w reż. Wojciecha Wiszniewskiego.

Podczas aktorskiej działalności na Wybrzeżu, napisała we Wrzeszczu słowa do piosenki Kasztany, która dzięki interpretacji Nataszy Zylskiej stała się słynnym przebojem w latach 50. Piosenki z jej tekstami śpiewały m.in. Maria Koterbska, Regina Bielska, siostry Do-Re-Mi, a także szczeciński kabaret „Biedronka”. Blisko współpracowała z kompozytorem Mieczysławem Janiczem. Pisała również teksty do piosenek skomponowanych m.in. przez Franciszkę Leszczyńską, Edwarda Pałlasza, Mateusza Święcickiego, Jerzego Wasowskiego.

Od 1947 roku była członkiem ZASP. Należała do Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej i Ligii Kobiet. Od 1957 roku była członkiem ZAiKS-u.

Zmarła po ciężkiej chorobie 4 maja 1986 roku w Warszawie.

Teatr

Tytuł	Autor	Reżyseria	Forma twórczości	Postać	Teatr	Data premiery
Chory z urojenia	Molière	Aleksander Fogiel	obsada aktorska	Antosia	Państwowe Teatry Dramatyczne (Scena Kameralna)	14 września 1957
Lato w Nohant	Jarosław Iwaszkiewicz	Gustawa Błońska	obsada aktorska	Augustyna	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	17 grudnia 1957
Przygoda florencka	Ludwik Hieronim Morstin	Aleksander Rodziewicz	obsada aktorska	Giovanna	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	1 lipca 1958
Miłość	Pavel Kohout	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Lida Petrusowa	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	18 grudnia 1958
Nasze kochane dziatki	Nicola Manzari	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Merilda	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	2 czerwca 1959
Cudotwórca	Anatol Stern	Aleksander Rodziewicz	asystent reżysera; obsada aktorska	Magda	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	22 września 1959
Łowcy głów	Max Regnier wg pomysłu André Gillois	Stanisław Milski	obsada aktorska	Irena	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	16 marca 1961

Na scenie

Krystyna Wodnicka (Giovanna) i Bohdan A. Janiszewski (Andrzej) w Przygodzie florenckiej (1958) – fot. Witold Chromiński

Piosenki (wybór)

Bajlandia (muz. Mieczysław Janicz)
Bo on jest Cygan (muz. Mateusz Święcicki)
Budujemy dom (muz. Mieczysław Janicz)
Dźwig portowy (muz. Zbigniew Rymarz)
Doktor Nieboli (muz. Mieczysław Janicz i Zbigniew Pawelec)
Dom dla Wandy (muz. Mieczysław Janicz)
Dzień dobry szkoło! (muz. Mieczysław Janicz)
Gwiazdy z Fromborka (muz. Augustyn Bloch)
Halo, halo pani przygodo (muz. Mieczysław Janicz)
Harcerska poczta polowa (muz. Adam Skorupka)
I tak mi żal (muz. Zbigniew Korepta)
Indiańska księżniczka (muz. Mieczysław Janicz)
Jacek i Placek wśród zwierząt (muz. Mieczysław Janicz)
Jak dobrze jest latać (muz. Mieczysław Janicz)
Jak Jacek i Placek uciekają z domu (muz. Mieczysław Janicz)
Jak Jacek i Placek ukradli księżyc (muz. Mieczysław Janicz)
Jakub Hak porywa dzieci (muz. Mieczysław Janicz)
Kapitan pilot (muz. Zbigniew Rymarz)
Kasztany (muz. Zbigniew Korepta) - wyk. Natasza Zylska; Edyta Górniak; Grażyna Auguścik
Kołysanka (muz. Mieczysław Janicz)
Krokodyl (muz. Mieczysław Janicz)
Lot na wyspę (muz. Mieczysław Janicz)
Malowany latawiec (muz. Edward Pałłasz) - wyk. Stanisława Celińska; Fajna Ferajna
Noc u Wedla (muz. Mieczysław Janicz)
O dwóch takich co ukradli księżyc (muz. Mieczysław Janicz)
Opowieść matki (muz. Mieczysław Janicz)
Piegowaty Zdziś
Pierwsza bitwa z piratami (muz. Mieczysław Janicz)
Piosenka Indian (muz. Mieczysław Janicz)
Piosenka Jacka i Placka (muz. Mieczysław Janicz)
Piosenka kapitana Haka (muz. Mieczysław Janicz)
Piosenka osła Patałłacha (muz. Mieczysław Janicz)
Piosenka pelikana (muz. Mieczysław Janicz)
Piosenka Piotrusia Pana (muz. Mieczysław Janicz)
Piosenka piratów (muz. Mieczysław Janicz)
Piosenka pszczoły (muz. Mieczysław Janicz)
Piosenka Robinsona Cruzoe (muz. Mieczysław Janicz)
Piosenka żeglarzy (muz. Mieczysław Janicz)
Piracka zasadzka (muz. Mieczysław Janicz)
Pojedynek Piotrusia z Kapitanem Hakiem (muz. Mieczysław Janicz)
Pożegnanie z Piotrusiem (muz. Mieczysław Janicz)
Przygoda z pelikanami (muz. Mieczysław Janicz)
Spotkanie z osłem Patałłachem (muz. Mieczysław Janicz)
Spotkanie z Piotrusiem Panem (muz. Mieczysław Janicz)
Srebrne kolczyki (muz. Edward Pałłasz)
Straszna przygoda ze zbójami (muz. Mieczysław Janicz)
Syreny (muz. Mieczysław Janicz)
Szczęśliwy powrót do domu (muz. Mieczysław Janicz)
W bibliotece (muz. Antoni Buzuk)
Z tobą (muz. Jerzy Wasowski)
Zabierz pieska na spacerek (muz. Jerzy Wasowski)
Zakochana biedronka (muz. Zbigniew Korepta)
Złote miasto (muz. Mieczysław Janicz)
Żegnaj lato (muz. Zbigniew Rudziński)
Żelazko z głową smoka (muz. Franciszka Leszczyńska)

Muzyczne bajki wydane na płytach

1976 – O dwóch takich, co ukradli księżyc wg Kornela Makuszyńskiego (muz. Mieczysław Janicz) - LP Polskie Nagrania Muza SX 1436 (także na kasecie i CD)
1978 – Przygody Piotrusia Pana (muz. Mieczysław Janicz) - LP Polskie Nagrania Pronit SX 1640 (także na CD)
1980 – Przygody Robinsona Cruzoe wg Daniela Defoe (muz. Mieczysław Janicz) - LP Polskie Nagrania Pronit SX 1871 (także na kasecie i CD)
1987 – Doktor Nieboli wg Hugh Loftinga (muz. Mieczysław Janicz i Zbigniew Pawelec) - LP Polskie Nagrania Muza SX 2421 (także na kasecie i CD)
Noc u Wedla (muz. Mieczysław Janicz) - SP Polskie Nagrania Muza N 0711

O Krystynie Wodnickiej pisano

(...) Dwie role w tej sztuce (Przygoda florencka) wydają mi się szczególnie interesujące: starej gosposi Anny, upartej opiekunki legalności związku małżeńskiego, i pełnej temperamentu Giovanny. Pierwszą zagrała w bardzo ciepłym, serdecznym tonie i bardzo naturalnie Jubilatka, p. Maria Kalinowska. Drugą - p. Krystyna Wodnicka, zgodnie z intencją autora pełną namiętności, dowcipu, inteligencji i wdzięku. (Feliks Jordan, Miłość na emigracji (z cyklu: Premiera w Teatrze Współczesnym), „Kurier Szczeciński” 1958 nr 156, s. 3)

(...) Nie bez pewnego trudu, ale zwycięsko uporała się z trudnościami najmniej chyba wdzięcznej roli w tej komedii, adwokata Merildy, Krystyna Wodnicka (Feliks Jordan, „Nasze kochane dziatki”. Premiera w Teatrze Polskim, „Kurier Szczeciński” 1959 nr 132, s. 6)

Bibliografia

Almanach sceny polskiej sezon 1960-1961 (pod red. Edwarda Csató), Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1962
Almanach sceny polskiej 1985/86 Tom XXVII, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993
Dariusz Michalski, Piosenka przypomni ci... Historia polskiej muzyki rozrywkowej lata 1945-1958, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2010
(mor.), Rozmówki z Krystyną Wodnicką, „7-my Głos Tygodnia” 1957 nr 12, s. 6

Inne źródła

Materiały ze zbiorów Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, w tym życiorys własnoręcznie sporządzony przez aktorkę
Materiały ze zbiorów Ryszarda Markowa

Autor opracowania: Andrzej Androchowicz