Lübsche Mühle

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wejście do restauracji na terenie dawnego młyna Lübsche Mühle, początek XX wieku

Geolokalizacja: 53.447229,14.527904

Młyn Lübschego (niem. Lübsche Mühle); średniowieczny młyn wodny, położony na terenie należącym do Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie.

Historia młyna wodnego

Pierwsza wzmianka o młynie to zapis o sprzedaży mieszczaninowi szczecińskiemu Johannowi v. Pölitz przez kapitułę katedralną w Kamieniu Pomorskim wioski Niemierzyn wraz z przyległościami, w tym z młynem, zwanym de lubeschemole (1335). [1] Kolejne znane nam wzmianki o młynie to zapisy z lat 1418-1803 związane z obsługą, sprzedażą lub dzierżawą samego młyna Lübsche Mühleprzez kolejne osoby, bądź powiązane z gruntami przyległymi do niego. [2]
Był to młyn wodny napędzany za pomocą koła wodnego, którego były wprawiane w ruch wodą z położonego obok stawu młyńskiego zasilanego strumieniem zwanym Klingende Bek. Położony był przy dawnym trakcie łączącym miasto z młynami nad rzeczką Osówką oraz z wioską Niemierzyn (obecnie jest to teren dawnej Akademii Rolniczej u zbiegu ulicy Pawła VI i Słowackiego, stąd też wspomniana ulica Słowackiego od 1852 roku nosiła nazwę Mühlenstraße. [3] Około 1843 roku zabudowania młyna przekształcono w restaurację i Dom Koncertowy.
Wiosną 1931 roku, po zburzeniu zabudowań młyna, rozpoczęto na jego miejscu budowę rozległego kompleksu budynków Akademii Pedagogicznej (Pädagogische Akademie), którą przerwano w lutym 1932 roku w wyniku kryzysu finansowego państwa pruskiego. [4]

Położenie zabudowań młyna Lübsche Mühle, 1907
1. - zabudowania młyna,
2. - staw młyński,
3. - ulica Mühlenstraße,
4. - ulica Friedrichshofer Weg,
5. - ulica Weg nach der Mühlenstraße
Zabudowania Akademii Rolniczej na terenie dawnego młyna wodnego Lübsche Mühle
















W roku 1948 w nie wykończonym budynku Akademii Pedagogicznej chciano umieścić zakłady teoretyczne Akademii Lekarskiej. Na przeszkodzie stanął zakres prac budowlanych, jaki należałoby wykonać. Ostatecznie od lipca 1954 roku znalazła tu siedzibę Akademia Rolnicza, która w grudniu 2008 r. weszła w skład Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego (ZUT) (po połączeniu z Politechniką Szczecińską (PS).

Przypisy

  1. ↑ Fryderyk, biskup, Konrad, prepozyt, Johannes, dziekan i cała kapituła katedralna w Kamieniu Pomorskim, zmuszeni przez naglące długi kapituły katedralnej, który spadł na kapitułę katedralną po śmierci Konrada Barfussa, sprzedają całą wieś Nemitz wraz z folwarkiem, a także wszystkie budynki między Wussow, Kreckow i Warsow, a także wszystkie młyny nad potokiem Osówka (Klingende Bek), mieszczaninowi ze Szczecina Johannowi von Poelitz za 850 marek: młyn górny, zwany Steinfurter, z 4 łasztami zboża i 1/2 łaszta chmielu, młyn Luebschen z 4 łasztami zboża, młyn Rosenbeker (później zwany Malzmuehle) z 4 łasztami zboża corocznie na Wielkanoc, w dniu św. Michała [24 czerwca; 29 września], Boże Narodzenie [29.IX.] i Boże Narodzenie [25.XII.] wraz z 3 1/2 kopy [Schock - ówczesna jednostka miary) młodych kur i innymi czynszami. Biskup przekazuje to wszystko Johannesowi von Poelitz jako lenno i sprowadza go do roli wasala. Obejmuje to wszystkie wolności, sprawowanie roli sądu wyższej i niższej instancji, roli wójta, wolność ziemi, wolność od służby przewozowej i innych wiejskich obowiązków. Po śmierci Johannesa majątek przechodzi na jego spadkobierców, którzy również mogą go sprzedać. Data sporządzenia dokumentu [rok] 1335, 1 lutego (in vigilia purificationis Marie/ w wigilię święta Oczyszczenia N.M.P). Świadkowie: Konrad, prepozyt katedralny, Johannes, dziekan katedralny, Bernhard v. Behr, vicedominus, Wolther v. Guentersber, prepozyt Demmin, Reiner, prepozyt, Giso, dziekan katedry szczecińskiej, wszyscy kanonicy katedralni w Kammieniu; mag.[ister] Johannes v. Prenzlau, oficjał biskupi; obywatele Szczecina Johann v. Brakel, Johann Wussow, Michael v. Puls. [Podczepione] Bardzo dobrze zachowane pieczęcie biskupa i kapituły katedralnej; por. Regestenbuch der Urkundensammlung der Stadt Stettin 1243 - 1856. Auf Grund des Manuskriptes von Karl Otto Grotefend zum Druck vorbereitet von Dr. Bogdan Frankiewicz und Mag. Jerzy Grzelak, Bd. 1. Szczecin 1996, regest nr 107 z 1 lutego 1335, s. 72.
  2. ↑ Zob. Hermann Hoogeweg, Die Stifter und Klöster der Provinz Pommern, Band II: Stettin 1925 s. 532; Regesten zu den vom Marienstift zu Stettin deponierten Urkunden/ Dokumenty z lat 1253-1799 ze skorowidzem nazwisk i miejscowości. Archiwum Państwowe w Szczecinie, regest 186, s. 80-81; Max Bruhn, Pommersche Mühlenmeister, Mühlenbesitzer und ihre Gehilfen. Hamburg 1972 – 1973, s. 5, 9, 23, 24, 25, 35, 48, 54, 78, 118, 121, 122, 126. (Przejrzane, poprawione pod kątem błędów ortograficznych i duplikatów oraz uzupełnione indeksem młynów i indeksem osób przez Christiane Streitz. Bruchsal, luty 2009); Regestenbuch der Urkundensammlung der Stadt Stettin..., op. cit., regest nr 403 z 2 października 1699, s. 291; regest nr 452 z 4 maja 1794, s. 321 i n.; regest nr 463 z 19 czerwca 1801, s. 328 i n.; regest nr 469 z 8 lutego 1803, s. 332.
  3. ↑ Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neu bearbeitete Auflage von Carl Fredrich, Stettin 1926, s. 83; L. W. Brüggemann, Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor – und Hinter – Pommern. Bd. 1., Stettin 1779, s. 167; H.K.W. Berghaus, Geschichte der Stadt Stettin, der Hauptstadt von Pommern topographisch-statistisch beschrieben nach allen Richtungen ihres politischen, bürgerlichen, merkantilischen und kirchlichen Lebens. Berlin-Wriezen/O 1875. Th. 2, Bd. 8., s. 994.
  4. ↑ Pädagogische Akademie Stettin; Gartenanlage Pädagogische Akademie, Stettin.


Galeria

Bibliografia

  • Brüggemann L. W., Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor – und Hinter – Pommern. Bd. 1., Stettin 1779.
  • Berghaus H. K. W., Geschichte der Stadt Stettin, der Hauptstadt von Pommern topographisch-statistisch beschrieben nach allen Richtungen ihres politischen, bürgerlichen, merkantilischen und kirchlichen Lebens. Berlin-Wriezen/O 1875, Th. 2, Bd. 8.
  • Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neu bearbeitete Auflage von Carl Fredrich, Stettin 1926.
  • Bruhn Max, Pommersche Mühlenmeister, Mühlenbesitzer und ihre Gehilfen. Hamburg 1972 – 1973 [Przejrzane, poprawione pod kątem błędów ortograficznych i duplikatów oraz uzupełnione indeksem młynów i indeksem osób przez Christiane Streitz, Bruchsal, luty 2009].
  • Regesten zu den vom Marienstift zu Stettin deponierten Urkunden. (Dokumenty z lat 1253-1799 ze skorowidzem nazwisk i miejscowości); także do wglądu [w:] Archiwum Państwowe w Szczecinie.
  • Regestenbuch der Urkundensammlung der Stadt Stettin 1243 - 1856. Auf Grund des Manuskriptes von Karl Otto Grotefend zum Druck vorbereitet von Dr. Bogdan Frankiewicz und Mag. Jerzy Grzelak, Bd. 1. – 2. Szczecin 1996.

Linki zewnętrzne



Autor opracowania: Jan Iwańczuk


Źródło: „https://pomeranica.pl/wiki/index.php?title=Lübsche_Mühle&oldid=239560”