Pałac (Stolec)

Pałac w Stolcu
Nazwa niemiecka	Stolzenburg
Lokalizacja	Stolec
Projektant	nieznany
Data budowy	1721 – 1727 r.

Pałac w Stolcu (niem. Stolzenburg, gmina Dobra)

Wieś

Pierwsze wzmianki na temat miejscowości pochodzą z XIII wieku, kiedy należała do rodu von Blankenburgów. Do 1521 roku wieś była nazywana Blankenburgiem. W 1554 roku ostatni z właścicieli majątku – Amus von Blankenburg – sprzedał go Fryderykowi von Raminowi, właścicielowi Dobrej Szczecińskiej. W tym czasie wsi została nadana nowa nazwa – Stolzenburg, co znaczy "wyniosły zamek".

W czasie wojny trzydziestoletniej wieś opustoszała, a istniejący w niej wówczas dwór został zniszczony. Dzięki rodzinie von Raminów w 1662 roku opodal Stolca powstała osada Glashütte, a w niej najstarsza na Pomorzu huta szkła. W latach 1721–1727 Jürgen Bernard von Ramin, starosta powiatu Randow, ufundował nowy pałac oraz założył park. W latach 1731–1735 został zbudowany kościół ufundowany przez właściciela wsi. W 1872 roku majątek stał się własnością spółki kupców, a następnie w 1888 roku po bankructwie spółki został przejęty na poczet długów przez bank z Lubeki.

W pierwszych latach XX wieku majątek był własnością kupców szczecińskich. W 1900 roku od strony drogi zbudowano, do dziś częściowo zachowane, metalowe ogrodzenie z okazałą neobarokową bramą o kutych, bogato zdobionych skrzydłach. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 440 mieszkańców.

Po II wojnie światowej pałac był siedzibą Wojsk Ochrony Pogranicza, a następnie Straży Granicznej.

Obecnie jest własnością Starostwa Powiatowego w Policach.

Dwór

We wsi znajduje się piętrowy pałac, zbudowany w stylu barokowego klasycyzmu, przykryty dachem mansardowym. Z dawnego wnętrza nic się nie zachowało.

Do pałacu prowadzi aleja lipowa i kasztanowa. Wokół pałacu rozciąga się park naturalistyczny z XIX wieku, w którym rosną m.in. wejmutka, graby, świerki kłujące i srebrzyste, lipy, wiązy i cisy. Na cmentarzu przykościelnym znajduje się barokowy pomnik z wizerunkiem Jürgena von Ramina. Majątek obejmuje 13 ha ziemi.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

• 
• 
• 
• 

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie

Autor opracowania: Maciej Burdzy