Czesław Kurasz-Rożnowski

Czesław Kurasz-Rożnowski
aktor
brak zdjecia Jako Felicjan Dulski w karykaturze Ludwika Piosickiego („Głos Szczeciński” nr 58 z 10 marca 1965)
Data urodzenia	27 maja 1910
Miejsce urodzenia	Poznań
Data śmierci	10 lipca 1972
Miejsce śmierci	Szczecin
Miejsce spoczynku	Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 9C-8-14)
Lokalizacja grobu	zobacz na mapie

Czesław Kurasz-Rożnowski (1910-1972) – aktor

Życiorys

Czesław Rożnowski lub Czesław Kurasz-Rożnowski (właśc. Czesław Kurasz) urodził się 27 maja 1910 roku w Poznaniu. Był synem Franciszka Kurasza i Walerii z Kaźmierczaków.

Zawodu aktorskiego uczył się w Szkole Dramatycznej przy Teatrze Polskim w Poznaniu. Od 1932 roku aż do wybuchu wojny występował w Teatrze Nowym i Narodowym.

Okupację niemiecką spędził w Lublinie, gdzie pracował jako urzędnik. Później zatrudniony był w nadleśnictwie w pow. hrubieszowskim.

Po zakończeniu wojny grał w Teatrze Miejskim w Kaliszu (od kwietnia do października 1945). Po powrocie do rodzinnego Poznania występował na scenie Teatru Polskiego (1945-1948), a w sez. 1948/49 został zaangażowany do Teatru Lalki i Aktora. W sez. 1949/50 grał w Teatrze im. S. Wyspiańskiego w Katowicach.

Z wyroku sądu wojskowego, został aresztowany i uwięziony (1950-1953). Po zwolnieniu, w latach 1953-1956 grał w Teatrze im. A. Fredry w Gnieźnie.

W 1956 roku przeniósł się do Szczecina. Ze scenami Państwowych Teatrów Dramatycznych był związany do końca życia. Był aktorem drugiego planu, który w ciągu swej długiej kariery zawodowej dał się poznać jako człowiek skromny i jako wrażliwy artysta, realizujący z dużą odpowiedzialnością powierzone mu zadania. Jak wspominała Zofia Ordyńska (...) grywał z zapałem i najmniejsze role.

Przez wiele lat przewodniczył Radzie Zakładowej Związków Zawodowych Pracowników Kultury i Sztuki przy Państwowych Teatrach Dramatycznych w Szczecinie. Działał w SPATiF-ie.

Zmarł nagle 10 lipca 1972 roku w Szczecinie. Został pochowany 15 lipca na Cmentarzu Centralnym (kw. 9C-8-14).

Teatr

Tytuł	Autor	Reżyseria	Forma twórczości	Postać	Teatr	Data premiery
Rozbójnik	Karol Čapek	Ludwik Benoit	obsada aktorska	Prolog	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	15 czerwca 1956
Pastorałka	Leon Schiller	Ludwik Benoit	obsada aktorska	Maścibrzuch	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	22 grudnia 1956
Chory z urojenia	Molière	Aleksander Fogiel	obsada aktorska	Pan Wiara, rejent	Państwowe Teatry Dramatyczne (Scena Kameralna)	14 września 1957 na Scenie Objazdowej; 12 października 1957 w Szczecinie
Krzesiwo	Hanna Januszewska	Ewa Kołogórska	obsada aktorska	Król	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	26 stycznia 1958
Cezar i Kleopatra	George Bernard Shaw	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Grajek	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	17 kwietnia 1958
Romans z wodewilu	Władysław Krzemiński	Aleksander Rodziewicz	obsada aktorska	Józek; Przechodzień	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	11 października 1958
Beatrix Cenci	Juliusz Słowacki	Aleksander Rodziewicz	obsada aktorska	Obywatel	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	16 grudnia 1958
Maskarada	Michał Lermontow	Henryk Lotar	obsada aktorska	Doktor	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	10 marca 1959
Doradca królewski	Kuo Mo-Żo	Aleksander Rodziewicz	obsada aktorska	Wędkarz; Rybak; Tsy-Tsiao	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	31 października 1959
Romeo i Julia	William Shakespeare	Artur Kwiatkowski	obsada aktorska	Abraham; Brat Jan	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	19 stycznia 1960
Zaczarowana złotówka	Helena Bychowska	Janusz Obidowicz	obsada aktorska	Krasnoludek	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	5 marca 1960
Młyn	Lope de Vega	Zespół	obsada aktorska	Dowódca straży	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	10 kwietnia 1960
Zemsta	Aleksander Fredro	Józef Gruda	obsada aktorska	Śmigalski	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	7 grudnia 1960
Manon Lescaut	Vitĕzslav Nezval wg powieści Abbé Prèvosta	Zdzisław Tobiasz	obsada aktorska	Pierre	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	31 grudnia 1960
Opera za trzy grosze	Bertolt Brecht	Zdzisław Tobiasz	obsada aktorska	Żebrak II	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	23 marca 1961
Sto dni małżeństwa	Marta Gergely	Zdzisław Tobiasz	obsada aktorska	Czordasz	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	1 czerwca 1961
Złoty cielak	Ilia Ilf, Eugeniusz Pietrow	Andrzej Makarewicz	obsada aktorska	Bierłaga	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	8 września 1961
Marzenia i klęski	Sidney Howard	Krystyna Tyszarska	obsada aktorska	Kucharz Ah Gee	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	24 października 1961
Kordian	Juliusz Słowacki	Ryszard Sobolewski	obsada aktorska	Szewc	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	16 stycznia 1962
Hotel Astoria	Aleksander Sztejn	Ryszard Sobolewski	obsada aktorska	Żołnierz	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	6 listopada 1962
Hamlet	William Shakespeare	Aleksander Rodziewicz	obsada aktorska	Aktor	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	19 kwietnia 1963
Piąta kolumna	Ernest Hemingway	Zbigniew Cybulski	obsada aktorska	II Towarzysz	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	20 grudnia 1963
Fizycy	Friedrich Dürrenmatt	Józef Gruda	obsada aktorska	Lekarz sądowy	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	19 stycznia 1964
Makbet	William Shakespeare	Maryna Broniewska	obsada aktorska	Lekarz	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	25 marca 1964
Sułkowski	Stefan Żeromski	Jerzy Kreczmar	obsada aktorska	Żmuda	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	5 lipca 1964
I koń się potknie...	Aleksander Ostrowski	Zbigniew Mak	obsada aktorska	Grigorij	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	3 listopada 1964
Nosorożec	Eugène Ionesco	Maryna Broniewska	obsada aktorska	Sklepikarz	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	19 grudnia 1964
Moralność pani Dulskiej	Gabriela Zapolska	Aleksander Rodziewicz	obsada aktorska	Pan Dulski	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	19 lutego 1965
Sługa dwóch panów	Carlo Goldoni	Maryna Broniewska	asystent reżysera, obsada aktorska	Posługacz	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	8 maja 1965
Głód i pragnienie	Eugène Ionesco	Andrzej Ziębiński	obsada aktorska	Brat reżyseria:	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	24 września 1965
Dzieci słońca	Maksym Gorki	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Doktor	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	9 października 1965
Dziady	Adam Mickiewicz	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Literat III; Chór	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	12 marca 1966
Mordercy i świadkowie	Tadeusz Polanowski	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Dr Perry	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	14 czerwca 1966
Otello	William Shakespeare	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Błazen; Marynarz	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	1 października 1966
Meteor	Friedrich Dürrenmatt	Jan Maciejowski	obsada reżyserska	Glauser	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	9 grudnia 1966
Jesienny ogród	Lillian Hellman	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Leon	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	17 lutego 1967
Przygoda z Vaterlandem	Leon Kruczkowski	Aleksander Rodziewicz	obsada aktorska	Kruger	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	24 maja 1967
Ryszard III	William Shakespeare	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Obywatel III	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	29 września 1967
Dożywocie	Aleksander Fredro	Janusz Marzec	obsada aktorska	Służący	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	13 października 1967
Wujaszek Wania	Antoni Czechow	Ewa Kołogórska	obsada aktorska	Ilia Tielegin	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	3 grudnia 1967
Pan Wokulski	Bolesław Prus	Ewa Kołogórska	obsada aktorska	Baron	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	23 lutego 1968
Królowa przedmieścia	Konstanty Krumłowski	Ewa Kołogórska	obsada aktorska	Pan IV	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	22 września 1968
Brzeg	Ryszard Liskowacki	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Niemiec; Żołnierz w hełmie	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	9 listopada 1968
Rzecz listopadowa	Ernest Bryll	Krystyna Skuszanka i Jerzy Krasowski	obsada aktorska	Pan III	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	20 kwietnia 1969
Henryk IV	William Shakespeare	Jan Maciejowski	obsada aktorska	Franuś	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	12 czerwca 1969
Król w kraju rozkoszy	Franciszek Zabłocki	Wanda Laskowska	obsada aktorska	Hortulan	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	11 września 1969
Królowa Śniegu	Eugeniusz Szwarc	Jowita Pieńkiewicz	obsada aktorska	Rozbójnik Pietruszka	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny)	7 listopada 1969
Po górach, po chmurach	Ernest Bryll	Jowita Pieńkiewicz	asystent reżysera, obsada aktorska	Melchior; Józef	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	8 lutego 1970
Jadzia wdowa	Ryszard Ruszkowski	Henryk Tadeusz Czarnecki	obsada aktorska	Florian	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	9 lipca 1970
Hamlet	William Shakespeare	Józef Gruda	obsada aktorska	Aktor III; Duchowny	Państwowe Teatry Dramatyczne (Sala im. Księcia Bogusława)	15 stycznia 1971
Rewizor	Mikołaj Gogol	Jitka Stokalska	obsada aktorska	Kupiec	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	26 września 1971
Pan Puntila i jego sługa Matti	Bertolt Brecht	Czesław Staszewski	obsada aktorska	Weterynarz	Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski)	16 kwietnia 1972

Na scenie

• 
  Czesław Kurasz-Rożnowski (Ferrand) i Władysław Sokalski (Kelner) w Incydencie w Vichy (1965) - fot. Witold Chromiński
• 
  Czesław Rożnowski (Tielegin) i Bohdan A. Janiszewski (Astrow) w Wujaszku Wani (1967) - fot. Grażyna Wyszomirska
• 
  Marian Nosek (Mieczysław) i Czesław Kurasz-Rożnowski (Florian) w Jadzi wdowie (1970) - fot. Grażyna Wyszomirska

Telewizja

Tytuł	Autor	Scenariusz (adaptacja)	Reżyseria	Realizacja telewizyjna	Forma twórczości	Postać	Data premiery telewizyjnej
Dzieci słońca	Maksym Gorki		Jan Maciejowski	Juliusz Burski	obsada aktorska	Doktor	18 lipca 1966, (pr. ogólnop.) - transmisja „na żywo” z Teatru Współczesnego
Otello	William Shakespeare	Jan Maciejowski	Jan Maciejowski		obsada aktorska	Błazen; Marynarz	11 sierpnia 1967
Brzeg	Ryszard Liskowacki	Jan Maciejowski	Jan Maciejowski		obsada aktorska	Żołnierz niemiecki	25 kwietnia 1969, godz. 20.40 (pr. ogólnop.)
Henryk IV	William Shakespeare	Jan Maciejowski	Jan Maciejowski		obsada aktorska	Franuś	15 września 1969, godz. 20.05 (pr. ogólnop.) - transmisja „na żywo” z Teatru Współczesnego
Hamlet	William Shakespeare	Józef Gruda	Józef Gruda	Janusz Rudnicki	obsada aktorska	Duchowny	20 września 1971; przeniesienie z Sali Bogusława Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie

Nagrody i wyróżnienia

• 1969 – nagroda zespołowa Prezydium WRN w Szczecinie z okazji 24 rocznicy wyzwolenia Szczecina dla zespołu PTD (Krystyna Bigelmajer, Halina Swincow, Halina Więcek-Przybyła, Józef Chwiejczak, Bohdan Gierszanin, Roland Głowacki, Bohdan Albert Janiszewski, Hilary Kluczkowski, Eustachy Kojałłowicz, Andrzej Kopiczyński, Jan Maciejowski, Zbigniew Mamont, Marian Nosek, Zdzisław Relski, Andrzej Richter, Czesław Rożnowski, Florian Staniewski, Antoni Szubarczyk, Wacław Ulewicz, Eugeniusz Wałaszek, Marcin Wenzel, Wincenty Wesołowski) – za wkład w upowszechnianie historii walk o wyzwolenie Pomorza Zachodniego przez realizację sztuki Ryszarda Liskowackiego Brzeg

Odznaczenia

• Zasłużony Działacz Kultury
• Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego

Bibliografia

• Almanach sceny polskiej 1960/1961 (pod red. Edwarda Csato), Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1962
• Zofia Ordyńska, To już prawie sto lat... Pamiętnik aktorki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970
• Słownik biograficzny teatru polskiego 1900-1980 t. II, PWN, Warszawa 1994

Inne źródła

• Programy teatralne ze zbiorów Andrzeja Androchowicza
• Prasa szczecińska

Autor opracowania: Andrzej Androchowicz