Wierzchowo (powiat drawski)

Wierzchowo
Nazwa niemiecka	Virchow
Powiat	drawski
Gmina	Wierzchowo
Strona internetowa miejscowości.

Wierzchowo (niem. Virchow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, siedziba gminy Wierzchowo. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Geografia

Położenie

Wieś położona jest w obrębie następujących jednostek fizyczno-geograficznych (wg Kondrackiego, 2002):

• Podprowincja: Pojezierza Południowobałtyckie
• Makroregion: Pojezierza Południowopomorskie
• Mezoregion: Pojezierze Wałeckie

Klimat

Wieś Wierzchowo położona jest w strefie przenikania się wpływów powietrza polarnego, arktycznego i zwrotnikowego. W zależności od podłoża nad obszar gminy napływają masy powietrza morskiego i kontynentalnego. Położona jest w strefie klimatu umiarkowanego, przejściowego środkowej Europy. Na podstawie danych z wielolecia klimat w gminie charakteryzuje się:

• Opady - suma roczna: 480-600 mm
• Temperatura dla całego roku: 7,3-7,90 °C
• Temperatura w okresie V-VII: 14,7-15,70 °C
• Okres zimowy temperatura śr<0°C: 60-85 dni
• Okres zimowy – pokrywa śnieżna: 40-50 dni
• Długość okresu wegetacyjnego: 215-218 dni
• Początek okresu wegetacyjnego: 3-7 kwiecień
• Przewaga wiatrów z zachodu i południowego – zachodu, o średniej rocznej prędkości 3,2 m/s.

Historia

Pierwszy raz wieś wzmiankowano pod nazwą Vircho w 1333 roku. Przez wszystkie lata była to największa wieś w okolicy, w której był kościół parafialny oraz urząd pocztowy. Najstarsza część wsi znajduje się w okolicach kościoła, w XVIII i XIX wieku była rozbudowywana w kierunku wschodnim i południowym. Znajdował się tu młyn, trzy karczmy, kuźnie oraz folwark.
Pod koniec XVIII wieku w Wierzchowie oprócz wcześniej wspomnianego folwarku gospodarowało 28 chłopów, 14 zagrodników, 19 tzw. wolnych, 9 budników, 17 osadników. Wieś liczyła 499 mieszkańców i 75 domów. Natomiast już ok. 1930 roku w Wierzchowie mieszkało 1 400 osób. Przy kościele, do drugiej połowy XIX wieku, znajdował się cmentarz wiejski, który później został przeniesiony do znacznie oddalonej części południowo-wschodniej wsi.

Samorząd

We wsi Wierzchowo funkcję sołtysa sprawuje Jan Lisowski. Przy sołtysie jako organ doradczy działa rada sołecka w składzie: Grażyna Przybyła, Jadwiga Rembelińska, Teresa Rojewska, Agnieszka Szymczak.

Gospodarka i infrastruktura

Ważniejsze zakłady przemysłowe w Wierzchowie:

• KPPD – Szczecinek S.A. Zakład Przemysłu Drzewnego, ul. Lesna 5, 78-530 Wierzchowo,
• Benko Roman, Zakład Produkcyjno-Handlowy ul. Parkowa, 78-530 Wierzchowo,
• Chojnacki Dariusz Pracownia Snycerska „TJ Pawła” ul. Lipowa 12 a 78-530 Wierzchowo.

W Wierzchowie znajduje się Zakład Karny, który jest jednostką typu zamkniętego przeznaczoną dla mężczyzn odbywających karę pozbawienia wolności po raz pierwszy, młodocianych . W jednostce mieści się ponadto oddział dla tymczasowo aresztowanych o pojemności 35 miejsc oraz oddział terapeutyczny dla skazanych uzależnionych od środków odurzających lub substancji psychotropowych na 45 miejsc. Łączna pojemność zakładu wynosi 509.

Kultura

W Wierzchowie działa Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Turystyki, który jest animatorem kultury na terenie całej gminy. Ponadto działa tutaj:

• świetlica wiejska
• Biblioteka Publiczna im. Ignacego Solarza w Wierzchowie

Oświata

W Wierzchowie działają szkoły:

• Szkoła Podstawowa w Wierzchowie
• Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wierzchowie

Kościoły i związki wyznaniowe

W Wierzchowie działa parafia rzymskokatolicka:

• św. Wojciecha BM w Wierzchowie (liczba wiernych: 3883), która posiada kaplice:
  • kaplica Wierzchowo, Matki Bożej Sulisławickiej
  • kaplica Wierzchowo, św. Dobrego Łotra (w Zakładzie Karnym)

Również istnieje tutaj zakon rzymskokatolicki męski:

• Zmartwychwstańcy - Zgromadzenie Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa (Conregatio a Resurrectione Domini Nostri Iesu Christi - CR)

Sport

W Wierzchowie działają kluby sportowe:

• KPPD Kolejarz Wierzchowo

oraz klub dla dzieci:

• Wierzchowiska Szkółka Unihokeja

W Wierzchowie funkcjonuje hala widowiskowo-sportowa została oddana do użytku w 2006 r.

Demografia

W roku 2007 wieś liczyła 1541 mieszkańców.

System ochrony zdrowia

W Wierzchowie znajduje się NZOZ Eskulap, który dostęp do lekarza pierwszego kontaktu zapewnia mieszkańcom całej gminy..

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane zostało otoczenie kościoła Św. Wojciecha. Ochroną objęto 11.08.2008 decyzją numer DZ-4200/53/O/07/2008.
Istnieją również inne wartościowe obiekty historyczne:

• budynek młyna i gorzelni
• dworzec kolejowy wraz z budynkami mieszkalnymi
• cmentarz

Bibliografia

• Program ochrony środowiska dla Gminy Wierzchowo na lata 2012 – 2015 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2016-2019
• Strategia Rozwoju Gminy Wierzchowo na lata 2009 – 2015

Linki zewnętrzne

• Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Wierzchowo
• Strona Gmina Wierzchowo
• Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Drawsku Pomorskim
• Strona Służby Więziennej
• Strona Biblioteka Publiczna Wierzchowo
• Strona Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wierzchowie
• Strona Szkoła Podstawowa w Wierzchowie
• Strona Diecezji koszalińsko-kołobrzeska
• Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie

Zobacz też

Autor opracowania: Łukasz Chmielewski